
प्रम केपी ओलीले बिमस्टेकेको बैठकमा भेट्न प्रस्ताव गर्दा पनि भारतले कुनै जवाफ दिएन । अर्थात् नरेन्द्र मोदी र केपी ओलीवीच पानी बाराबार जारी नै देखिन्छ । नतिजा ?????
यसपल्टको शिवरात्रि र सैनिक दिवस नेपालका सन्दर्भमा ऐतिहासिक रह्यो । नेपाली सेनाको इतिहासमै पहिलोपल्ट भारतका ६ पूर्वसेनाध्यक्षहरू एकसाथ काठमाडौं आए र सेना दिवसलाई इतिहासमय बनाइदिए । अर्थात्, नेपालमा सैनिक कूटनीति कति सक्षम र कति सवल छ भन्ने सबैले थाहा पाए ।
यसबाट नेपाल र भारतका वीचको सम्बन्धको सुमधुरता पनि देखियो । यद्यपि राजनीतिक स्तरमा यो सम्बन्ध चिस्सिएको स्थितिमा छ तथापि सेनाले आफ्नो वैभव र प्रभावकारितालाई कमी आउन दिएको छैन । तथापि सैनिक कूटनीतिको क्षमता संविधान जारीपछि भारतले लगाएको नाकाबन्दी हटाउनमा पनि देखिएको थियो ।
गत फागुन १४ गते महाशिवरात्रि पर्व थियो । यही पर्वका अवसरमा नेपाली सेनाले सैनिक दिवस मनाउने पनि गरेको छ । यही अवसरमा नेपाली सेनाको निमते स्वीकार गरेर भारतीय सेनाका पूर्व स्थल सेनाध्यक्षहरू नेपाल आएका थिए । यही अवसर थियो, नेपाली सेना स्थापनाको २६२औँ वार्षिकोत्सव । यो उत्सवमा आयोजना भएका सबै कार्यक्रममा भारतीय सेनाका ६ जना पूर्व स्थल सेनाध्यक्षहरू सहभागी भएका थिए । यो सुखद अवसर मानियो ।
भारतबाट आएका थिए– जनरल जोगिन्दर जसवन्त सिंह (अ.प्रा.), जनरल दीपक कपुर (अ.प्रा.), जनरल (डा.) विजय कुमार सिंह (अ.प्रा.), जनरल दलवीर सिंह सुहाग (अ.प्रा.), जनरल (डा.) मनोज मुकुन्द नरवणे (अ.प्रा.) र जनरल मनोज पाण्डे (अ.प्रा.) ।
सैनिक दिवसको अवसरमा सैनिक मुख्यालयमा आयोजित नेपाल–भारत पूर्वप्रधानसेनापती कन्क्लेभमा समेत उनीहरूको सहभागीता रहेको थियो । यो कन्क्लेभमा दुईदेश बीच रही आएको सैनिक सम्बन्धलाई अझै नागरिक स्तरमा पु¥याउन गर्नुपर्ने कामहरूको बारेमा छलफल भएको थियो ।
भारतका पूर्व सेनापतिहरू नेपाल आए, सहभागी भएर फर्किए । समाचार यतिमात्र होइन, भारतको सत्तापक्षको सहमति र निर्देशन बिना भारतका वर्तमान र पूर्वसेनापतिहरू हलचल गर्दैनन् । यसको अर्थ भारत नेपाललाई सन्देश दिन चाहन्थ्यो र त्यो सन्देशको अनेकार्थबारे बहस र छलफल सेलाएको छैन ।
जेहोस् नेपाल र नेपालीको अन्तिम सुरक्षा कवच नेपाली सेनाको सैनिक कूटनीतिले नेपाललाई हित नै गर्नेछ ।