banner

बौद्ध-साँखु सडकखण्ड स्थानीयद्धारा अवरुद्ध

बौद्ध-साँखु सडकखण्ड स्थानीयले अवरुद्ध गरेका छन् । उक्त सडकखण्डको नारायणटारदेखि दक्षिण ढोकासम्मको मुख्य सडक लामो समयदेखि कालोपत्रे नभएपछी स्थानीयले सडक अवरुद्ध गरेका हुन् । सडक कालोपत्रे नभएको भन्दै काठमाडौँ बौद्धका स्थानीयले दुई दिनदेखि सडक अवरुद्ध गरेका छन् । तोकिएको समयभित्र सडक निर्माण सम्पन्न नगरिएपछि सडक बन्द गर्न बाध्य भएको स्थानीयहरूको भनाई छ ।  उनीहरूले बिहानदेखि नारायणटार पु...

आज निर्जला एकादशी, तुलसीको दल राख्दै

निर्जला एकादशीको अवसर पारेर घरको तुलसीको मठमा आज तुलसीको दल राख्ने गरिन्छ । वैदिक सनातन धर्मावलम्बीले आज आ,आफ्नो घरको मठमा तुलसीको दल राख्ने परम्परा रहेको छ । हरेक वर्ष ज्येष्ठ शुक्ल एकादशी अर्थात निर्जला एकादशीका दिन घरघरमा तुलसीको दल राख्ने गरिन्छ । आजको दिन रोपेको बीउ एक महिनापछि आषाढ शुक्ल एकादशी अर्थात हरिशयनी एकादशीका दिन रोप्ने परम्परा रहेको छ । यसरी आषाढ शुक्ल एकादशीदेखि कार्तिक श...

उज्वल सपना एपले ‘फ्रि भीसा,फ्रि टिकट’लाई सहजीकरण गर्दै

सरकारले मलेसियासहित अन्य खाडी मुलुकमा जाने कामदारलाई व्यवस्था गरेको ‘फ्रि टिकट, फ्रि भीसा’ लाई सहज बनाउन उज्वल सपना एप "गोल्डेन ड्रीम एप"ले सहजीकरण गर्ने भएको छ । इशारा ईन्स्टिच्युटको सहकार्यमा अखिल नेपाल ट्रेड युनियन महासंघअन्तर्गतको अखिल नेपाल प्रवासी श्रमिक मञ्चले आयोजना गरेको कार्यक्रममा यसबारे जानकारी दिएको हो ।   ईन्स्टिच्युटले शुरु गरेको उक्त एपले हाल म...

जनता आक्रोसित, राजा संयमित

शाश्वत शर्मा - - जनता राजतन्त्र जिन्दावाद भनेर मेची काली घन्काइरहेका छन्, सत्ताधारीहरू कथित गणतन्त्र दिवस मनाएर भोजभत्तेर खाइरहेका छन् । नेताजीहरूको गणतन्त्र दिवस शुभकामना दिएर सकिएको छ । यी कथित बडे बडे नेताहरूमात्र किन, यही गणतन्त्रका नामका भाँडतन्त्रबाट भात भान्सा चलाइरहेका कार्यकर्ताले समेत यो दिवस मनाएको झल्को देखाए । भन्नैपर्छ, यो गणतन्त्र दिवसले जनतालाई दिएको उपहार चाहिं राष्ट्रघात, अपर...

प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणको औचित्य ?

डा. केशव देवकोटा - - प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल भोली जेठ १७ गतेदेखि २० गतेसम्म छिमेकी मुलुक भारतको भ्रमणमा जानुहुने भएको छ । उहाँको यसपटकको भारत भ्रमणका भित्री र बाहिरी तथा राष्ट्रिय र अन्तराष्ट्रिय बिभिन्न पाटाहरू रहेका छन् । जसको रहस्योद्घाटन आगामी २० गतेपछि मात्र हुनसक्ने देखिएको छ ।  बाहिरबाट सरसर्ति हेर्दा यो केवल सद्भावना भ्रमणमात्र हुनसक्ने अवस्था छ । जसबाट नेपालले कुनै लाभ हाँश...

राजस्व चुहिएको, राजनीति तुहिएको हेरिरहने ?

राजन कार्की - - दोस्रो विश्वयुद्धको कारण पनि साम्यवाद र पुँजीवाद नै थियो । १९४७ मा राष्ट्रसंघ जन्मेपछि राष्ट्रसंघको नीति तटस्थता हो, नेपालको असंलग्नता । राष्ट्रसंघको आह्वानमा नेपाल द्वन्द्वरत मुलुकमा शान्ति स्थापनाका लागि खटिनेक्रम जारी नै छ । यो क्रम १९५८ बाट सुरू भएर आजपर्यन्त निरन्तर छ । नेपाली सेनाको यही एक कर्मले पनि नेपालको गर्विलो इज्जत राखेको छ । यही कर्ममा नेपालको असंलग्नता र अन्तर्र...

भ्यूज भूस्वर्ग अर्थात खप्तड क्षेत्र

खप्तड क्षेत्र– सुदूरपश्चिमको प्रमुख पर्यटकीय स्थल मात्र होइन, नेपालको भू–स्वर्गका नामले समेत चिनिन्छ । यही क्षेत्रमा पहिलो पटक अन्तर्राष्ट्रिय आध्यात्मिक सम्मेलन आयोजना हुने भएको छ । खप्तड पर्यटन विकास तथा व्यवस्थापन समितिको आयोजनमा खप्तड क्षेत्रमा यही जेठ २३, २४ र २५ गते सम्मेलन हुँदैछ । प्रदेश सरकार, खप्तड पर्यटन विकास तथा व्यवस्थापन समितिको पहलमा यो सम्मेलन हुनलागेको हो । यो सम्...

ललितपुरमा जुत्ता चप्पल मेला २०८० हुने

ललितपुरमा जुत्ता चप्पल मेला हुने भएको छ । आईतवार एक पत्रकार सम्मेलन मार्फत जुत्ता चप्पल मेला हुने जानकारी दिएको हो ।  ललितपुरको जावालाखेलमा उक्त मेला हुने जानकारी दिएको हो । यहि ज्येष्ठ १७ गतेदेखि आगमी असार १७ गतेसम्म प्रथम ललितपुर जुत्ता चप्पल मेला–२०८० हुने बताइएको हो । मेला एक महिनासम्म सञ्चालन हुने बताइएको छ । मेलामा स्वदेशी वस्तुको प्रयोग गर्ने भावनाको विकास गराउने उदेश्यल...

जमिन बचाउन सिममा काँडेतार लगाउनु पर्छ : अध्यक्ष खड्का

नेपालको भु-भाग बचाउनका लागि खुल्ला सिमानाकामा काँडेतार लगाउनु पर्ने चलचित्र निर्माता संघका अध्यक्ष नवल खड्काले बताएका छन् । उनले आईतबार काठमाण्डौंमा आयोजित एक कार्यक्रम मार्फत उक्त कुरा बताएका हुन् । कार्यक्रममा बोल्दै चलचित्र निर्माता संघका अध्यक्ष खड्काले नेपाल र भारतबीच रोजीरोटीको सम्बन्ध हुँदैमा देश नै दाइजोमा दिन नहुने बताउँदै खुल्ला सिमानामा काँडेतार लगाएर देशको भु-भागलाई सुरक्षित गर्न...

निःशुल्क सेनिटरी प्याडको व्यवस्था हुने गरी बजेट ल्याउन उपसभामुखको आग्रह

प्रतिनिधिसभाकी उपसभामुख इन्दिरा रानाले सबै महिलाहरूलाई निःशुल्क सेनिटरी प्याडको व्यवस्था हुने गरी बजेट ल्याउन सरकारसँग आग्रह गरेकी छिन्। शनिबार एक्सपोज नेपालले ललितपुरमा आयोजना गरेको एक कार्यक्रममा बोल्दै उपसभामुख रानाले सेनिटरी प्याडको आवश्यक व्यवस्था मिलाउन छुट्टै राष्ट्रिय योजना, कार्यक्रम र बजेट हुनुपर्ने बताएकी छिन् । त्यस अवसरमा उनले महिला सांसदहरूका लागि संघीय संसद् भवनमै सेनिटरी प्या...

युवाको अभावमा बिबाह नगरी जिन्दगी विताउँदै युवतिहरु

हाम्रो समाजमा बिवाह विना जिन्दगी बिताउने मानिस पाउन गाह्रो छ । कहि कतै सिमित व्यक्तीहरु जो विविध कारणले बिबाह नगरि बसेका भेटिन्छन् । तर, पछिल्लो अवस्थामा बिबाह नगरी जिन्दगी विताउने मानिस हाम्रै नेपालमा भेटिन थालेका छन् । सुन्दा अचम्म लाग्न सक्छ । तर यो वास्तविक हो । यो खबर हो गोरखाका विकट गाउँहरुको । गोरखा बिही ६ न्याककी कान्छी गुरुङ २९ वर्ष पुगिन् । उनको अहिलेसम्म बिहे भएको छैन् । न घरमा बि...

जापनमा अन्धाधुन्द गोली र छुरा प्रहार चारको हत्या

जापनमा सभामुखका छोराले चार जनाको हत्या गरेका छन् । सभामुखका छोराले गोली र छुरा प्रहार गरि चार जनाको हत्या गरेका हुन् । जापानको नाकानो शहरमा भएको उक्त दुखद घटनामा चार जनाको ज्यान गएको बताइएको छ । आक्रमणकारीले पहिले महिलालाई छुरा प्रहार गरेको र त्यसपछि प्रहरीमाथि गोली चलाएको बताइएको छ ।  प्रहरीका अनुसार एक बृद्ध सहित चार जनाको हत्या भएको उक्त घटनामा आक्रमणकारी सैनिक पोशाक लगाएर अन्धाधु...

U.S.-Japan-South Korea Information Sharing under Fire

Pyongyang, May 25 (KCNA) -- Kang Jin Song, an international affairs analyst, released the following article under the title "The establishment of the U.S.-Japan-south Korea tripartite information-sharing system will lead to tripartite sharing of crisis" on May 25: The U.S., Japanese and south Korean chief executives met in Hiroshima on May 21 to discuss new sinister measures for ti...

दु:खी देश मध्य जिम्वाम्वे एक, नेपाल ६३ औं स्थानमा

दु:खी देशहरू मध्यको सूचीमा नेपाल ६३ औं स्थानमा रहेको छ । हान्केको सन् २०२२ को वार्षिक दुःख सूचकांकको सर्वेक्षण अनुसार नेपाल ६३ औं स्थानमा रहेको हो ।  सर्वेक्षणले नेपाल ३७.१८ अंक सहित दु:खी देशको सुचीमा परेको र त्यसको मुख्य कारण बेरोजगारी भएको देखाएको छ । त्यस्तै हान्केको सन् २०२२ मा सबैभन्दा खुसी देशहरूमा स्विट्जरल्याण्ड, कुवेत, आयरल्याण्ड, जापान, मलेसिया, ताइवान, नाइजर, थाइल्याण्ड, टोग...

आज भोटो देखाउने जात्रा, उपत्यकामा सार्वजनिक विदा

यस वर्षको रातो मच्छिन्द्र नाथको भोटो देखाउने जात्रा आज दिउँसो हुँदैछ । वैशाख शुक्ल प्रतिपदाको दिनबाट शुरु भएको रातो मच्छिन्द्रनाथको रथयात्रा आज भोटो देखाएपछि समाप्त हुने छ । आज भोटो देखाउने जात्राको अवसर पारेर उपत्यकामा सार्वजनिक बिदा दिइएको छ । ललितपुरको बुंगमतीबाट ल्याइएको भोटो देखाइसकेपछि भोटो जात्रा समाप्त हुने र साँझ उक्त भोटो उतै पुर्याइदिने प्रचलन रहेको छ ।  मल्लकालमा कर्कट ना...

शिक्षा दिवस असोज २ गते मनाउने मन्त्रिपरिषद्को निर्णय

यो वर्ष २०८० साल देखि सरकारले असोज २ गते शिक्षा दिवस मनाउने निर्णय गरेको छ । मन्त्रिपरिषद्को मंगलबार बसेको बैठकले उक्त निर्णय गरेको हो । यसअघि २०३१ सालदेखि २०६२÷६३ को राजनीतिक परिवर्तनअघि सम्म फागुन  १२ गतेलाई शिक्षा दिवसको रुपमा मनाउने गरिएको थियो । त्यस्तै सेप्टेम्बर ८ मा पर्ने अन्तर्राष्ट्रिय साक्षरता दिवसको अवसरलाई पनि शिक्षा दिवसको रुपमा मनाइँदै आएको थियो । सबै बालबालिकाल...

नेपाली क्रिकेट टोली अर्का हप्ता दक्षिण अफ्रिका जाने

नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोली आगामी साता दक्षिण अफ्रिका जाने भएको छ । आगामी महिना जिम्बावेमा हुने आइसिसी क्रिकेट विश्वकप छनोट प्रतियोगिताको अन्तिम तयारी गर्न राष्ट्रिय क्रिकेट टिम दक्षिण अफ्रिका जान लागेको हो ।  नेपाली टिमले एक साता घरेलु मैदानमै तयारी गरेर मे ३१ मा दक्षिण अफ्रिका पठाउने नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान)ले बताएको छ । त्यसका लागि बुधबारदेखि नेपाली टिमको तयारी सुरु हुने बताइएको छ...

दलित जोडी विवाह गर्न मन्दिर जाँदा पुजारी फरार

बाजुराको बडिमालिका नगरपालिकाको ८ नम्वर वडामा रहेको बडिमालिका मन्दिरमा दलित जोडी विवाह गर्न जाँदा मन्दिरका पुजारी फरार भएका छन् । मन्दिरमा दलितले बिहे गर्ने थाहा पाएपछि मन्दिरको ढोका बन्द गरि मुख्य पुजारी देवराज पाध्याय फरार भएका हुन् ।  पुजारीलाई दलित जोडीले मन्दिरमा बिहे गर्ने भनि एकदिन अगाडी खबर गरेको भएता पनि बिहेको दिन मन्दिरको ढोका बन्द गरि पुजारी फरार भएपछि पुजारीको पर्खाइमा तीन घ...

नेपालविरोधी अन्तर्राष्ट्रिय प्रचार- सरकार मौन

डा. केशव देवकोटा - - राष्ट्रिय जनमोर्चाले गत एकगतेबाट नेपालमा बढ्दैगएको अमेरिकी चलखेलका विरूद्ध मेची–महाकाली अभियान सञ्चालन गरेको छ । तर यसै मेसोमा अमेरिकाले पनि नेपाल बिरूद्ध बिभिन्न अनर्गल प्रचारहरूलाई प्रमुखता दिएको देखिएको छ । तर नेपालको बर्तमान सरकारलेभने न त नेपालसँग ७५ बर्षअघि कुटनीतिक सम्बन्ध स्थापना गरेको अमेकिाका बिरूद्ध सञ्चालित अभियानकाबारेमा केही भनेको छ, न अमेरिकाले नेपाल ब...

..आश्चर्य नमाने हुन्छ...

शाश्वत शर्मा - - जेठ ६ को धनगढी जनअभिनन्दन कार्यक्रम ८ गते सारेर भारत उत्तरप्रदेशका सहरहरू लखनौं, अयोध्याको दश दिने भ्रमण सकेर मोटरबाटोबाटै राजपरिवार नेपाल फर्किएका थिए । यसपटकको सिलगडी र लखनउ भ्रमणले उल्लेख्य राजनीतिक र कूटनीतिक चर्चा पायो । संसदमा एमाले सांसद रघुजी पन्तले प्रधानमन्त्रीलाई बेवास्ता गरेर भारतले राजालाई अधिक महत्व दिएको कुरा उठाएका थिए भने पत्रकार, बुद्धिजीवी, विश्लेषक पी खरेलक...

राजतन्त्रले कि गणतन्त्रले देश कङ्गाल पा¥यो

ज्ञान उदास - - सारा संसार, विश्व बैंकदेखि एडीवीले समेत भनिरहेको छ– नेपालको अर्थतन्त्र समस्यामा प¥यो । नेपालकै अर्थविद भन्छन्– सानोे उपायले सच्याउन सकिन्न । उद्यमी, व्यापारी भन्छन्– आर्थिक संकट गहिरिदैछ । तर प्रधानमन्त्री भन्छन्– राजतन्त्रले देश कंगाल पारेको थियो, गणतन्त्रले विकास ल्यायो । प्रधानमन्त्रीका यस्ता भ्रमित पार्ने कुरा जनताले पत्याउने छैनन् । किनकि जनयुद्...

गाजाखेतीको फाइदै फाइदा

गॉजा किन प्रतिबन्धित ? यस विषयमा सामाजिक सञ्जालमा निकै बहस चर्केको छ । केही सांसदले संसदमा पनि कुरा उठाए, सेलायो । सांसदहरू किन गाँजा विरोधी बनेका हुन् । नेपाल पहाडी मुलुक भएकाले गाँजाको खेतीको सम्भाबना व्यापक छ । गाँजाको खेती अष्ट्रेलिया, क्यानडा, थाइलेण्डमा समेत कानुनी भइसक्यो । औषधिका लागि उपयोग गर्न सकिने गाँजा खेती नेपालमा बैध गराउन सके नेपालीको आर्थिक स्तर उकासिने र नेपालकै आर्थिक संकटमा ...

सम्भावित खानीको खोजतलासका लागि लाइसेन्स प्रदान

खानी तथा भूगर्भ विभागले खानी खोजतलास गर्नका लागि लाइसेन्स प्रदान गरेको छ । चालु आर्थिकवर्षमा नेपालको खनिजजन्य उद्योग प्रवर्धनका लागि मुलुकमा सम्भावित खानीको खोजतलास गर्न ४२० खानीलाई लाइसेन्स प्रदान गरेको हो । विभागले फलाम, तामा, सुन, चुनढुङ्गा, ग्रेनाइट, रुवी, डोलोमाइटलगायतका सम्भाव्य खानीको खोजतालसको लागि विभागबाट लाइसेन्स प्रदान गरिएको बताएको छ । विभागकाअनुसार नवलपरायसीमा धौवादी फलाम उत्खन...

जुम्लामा मार्सी धान रोपाइँ महोत्सव

विश्वको सबैभन्दा उच्च स्थान जुम्लामा धान रोपाइँ महोत्सव सुरु भएको छ । कर्णाली प्रदेशका भूमि व्यवस्था तथा कृषि  सहकारीमन्त्री भीमप्रकाश शर्माको उपस्थितिमा महोत्सव सुरु भएको हो । विश्वको सबैभन्दा उच्च स्थानमा धान फल्ने उपमा पाएको जुम्लाको पातारासी गाउँपालिकाको छुमचौर ज्युलोमा आइतबार महोत्सवको आयोजना गरी  काली मार्सी धान रोपाइँ गरिएको थियो । स्थानीय सरकार  र कृषि विकास कार्यालयको...

शरणार्थी प्रकरणको अनुसन्धान प्रतिवेदन सरकारी वकिललाई बुझाउदै

नक्कली भुटानी शरणार्थी प्रकरणको अनुसन्धान प्रतिवेदन आज सरकारी वकिलको कार्यालयमा बुझाउने तयारी छ  । जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंले कानुनले आकर्षित गर्ने सबै दफाको माग दाबीसहित अभियोजन गर्ने गरी अनुसन्धान प्रतिवेदन बुझाउने तयारी गरेको हो । प्रहरीको अनुसार नेपाली नागरिकलाई भुटानी शरणार्थी बनाएर अमेरिका पठाइदिन्छु भन्दै करोडौं असुली गर्ने प्रयासमा ३२ जना संलग्न रहेको निष्कर्ष छ । प्रहरीको द...

सन्दीप लामिछानेविरुद्धको मुद्धाको सुनुवाइ हुँदै

आज क्रिकेटर सन्दीप लामिछानेविरुद्धको मुद्दाको सुनुवाइ हुँदैछ । काठमाडौँ जिल्ला अदालतमा नाबालिगमाथि बलात्कारको आरोप लागेका लामिछानेको मुद्दाको सुनवाइ  हुन लागेको हो । सन्दीप लामिछानेविरुद्धको मुद्दाको पेशी न्यायाधीश फणीन्द्रप्रसाद पराजुलीको इजलासले हेर्ने छ । जाहेरीकर्ताले अन्तरिम क्षतिपूर्तिका लागि दिएको निवेदनका कारण अघिल्लो पटकको पेशी बिना सुनवाइ स्थगित भएको थियो । आज न्यायाधीश पराजुल...

रुसले ओबामा सहित पँचसय अमेरिकीलाई प्रतिबन्ध लगायो

अमेरिकी पूर्वराष्ट्रपति बाराक ओबामासहित पाँच सय जनालाई रुसले प्रतिबन्ध लगाएको छ । पूर्वराष्ट्रपति ओबामा, अमेरिकी सांसद, पत्रकार र थिंक ट्यांकका सदस्यलाई प्रतिबन्ध लगाएको हो । अमेरिकाले रुसका कम्पनी र व्यक्तिहरुलाई अमेरिकामा प्रतिबन्ध लगाएपछि त्यसको जवाफस्वरुप रुसले पूर्वराष्ट्रपति सहित पाँचसय जनालाई प्रतिबन्ध लगाएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमहरुले जानकारी दिएका छन् । अमेरिकी एक्जीक्युट...

इलेक्ट्रिक बाइक २ लाख ५० हजारमा

सुन्दर अटो इन्जिनियरिङले हालै मात्र लन्च गरेको इलेक्ट्रिक बाइकको २ लाख ५० हजार  मुल्य निर्धारण गरेको छ । बिहिबार उर्जा जलश्रोत तथा सिचाइमन्त्री शक्तिबहादुर बस्नेतको प्रमुख आतिथ्यमा लन्च गरिएको बाइकको मुल्य २ लाख ५० हजार पर्ने बताइएको हो । सुन्दर अटो इन्जिनियरिङले आफ्नै इन्जिनियरिङ प्राविधिक द्वारा आफ्नै डिजाइनमा उत्पादन गरेको गन्तव्य ईभी १०० एस मोडल नाम दिइएको  इलेक्ट्रिक बाइक लन्च...

स्वतन्त्र अनुसन्धानलाई दुष्प्रचार नगर्न काउन्सिलको आग्रह

प्रेस काउन्सिल नेपालले स्वतन्त्र अनुसन्धानलाई प्रभाव पार्ने गरी दुष्प्रचार नगर्न आग्रह गरेको छ । बिहिबार एक विज्ञप्ति जारी गर्दै काउन्सिलले पछिल्लो घटनाक्रमका विषयमा सञ्चार माध्यम तथा सामाजिक सञ्जालका प्रयोगकर्तालाई दुष्प्रचार नगर्न आग्रह गरेको हो । कतिपय सञ्चार माध्यम एवं सञ्चार माध्यमको झल्को दिने गरी भ्रम फैलाउने सामाजिक सञ्जाल (युट्युब/फेसबुकलगायत)बाट दुष्प्रचार भएको भन्दै काउन्सिलले एथे...

राहदानी शिविर मार्फत पोर्चुगलबाट ५ करोड बढि राजस्व संकलन

राहदानीलगायत विभिन्न समस्यामा रहेका नेपालीलाई लक्षित गरी पोर्चुगलमा सञ्चालन गरिएको राहदानी सेवा शिविरबाट ५ करोड २२ लाख राजस्व सङ्कलन भएको छ । पोर्चुगलको राजधानी लिस्बनमा करिब एक महिनासम्म सञ्चालन भएको शिविरबाट उक्त राजस्व संकलन भएको हो । एक महिनासम्म संचालन भएको शिविरबाट २३०८ नेपालीले प्रत्यक्ष दर्ता प्रणालीमार्फत विद्युतीय राहदानी (ई–पासपोर्ट) का लागि आवेदन दिएका थिए । राहदा...

2022 Report on International Religious Freedom: Nepal

OFFICE OF INTERNATIONAL RELIGIOUS FREEDOM IN THIS SECTION / SECTION IV. U.S. GOVERNMENT POLICY AND ENGAGEMENT Executive Summary The constitution establishes the country as a “secular state” but defines secular as the “protection of religion and culture handed down from the time immemorial.” It provides for the right of citizens to profess and practice their own...

ब्याज अनुदानमा २२ अर्ब ३९ करोड खर्च

सहुलियतपूर्ण कर्जाको ब्याज अनुदानका लागि सरकारले २२ अर्ब ३९ करोड रुपैयाँ खर्च गरेको छ । विभिन्न ७ शीर्षकमा २०७५ सालमा कर्जामा ५ देखि ६ प्रतिशतसम्म ब्याज अनुदान दिने गरी सहुलियतपूर्ण कर्जाका लागि ब्याज अनुदान सम्बन्धी एकीकृत कार्यविधि २०७५ जारी गरे अनुसार उक्त रकम खर्च भएको हो । सहुलियतपूर्ण कर्जाका लागि ब्याज अनुदान सम्बन्धी एकीकृत कार्यविधि २०७५ लाई संशोधन गरी विभिन्न १० क्षेत्रका कर्जामा ब...

कामीरिता शेर्पा २७ औं पटक सगरमाथाको चुचुरोमा

कामीरिता शेर्पा २७ औं पटक सगरमाथाको चुचुरोमा पुगेको छन् । बुधबार बिहान कीर्तिमानी आरोही कामीरिता शेर्पा २७ औं पटक सगरमाथाको चुचुरोमा पुगेका हुन् । कीर्तिमानी शेर्पा आज बुधबार बिहान ८:३० बजे २७ औं पटक सगरमाथाको चुचुरोमा पुगेको सेभेन समिट ट्रेक्सका म्यानेजर थानेश्वर गुरगाईँले जानकारी दिएका छन्   । शेर्पा एक जना विदेशी क्लाइन्टलाई लिएर आज बिहान सगरमाथा शिखरमा पुगेको बताइएको छ । यसअ...

सरकारले घरजग्गा व्यवसायीलाई उपेक्षा गर्यो : अध्यक्ष लोहनी

सरकारले घरजग्गा व्यवसाय क्षेत्रलाई उपेक्षा गरेको घरजग्गा तथा आवास विकास महासंघका अध्यक्ष भेषराज लोहनीले बताएका छन् । उनले मंगलवबार काठमाण्डौंमा आयोजित एक कार्यक्रममा बोल्दै उक्त कुरा बताएका हुन् । अध्यक्ष लोहनीले १०औँ हजार व्यवसायी र खर्बौ रुपैयाँ लगानी भएको क्षेत्रलाई राज्यले उपेक्षा गरेकोमा असन्तुष्टी पोखेको छन् । घर जग्गा व्यवसायीले सरकारलाई २५ प्रतिशत कर बुझाउने गरेको भन्दै यो क्षेत...

विद्युतीय मोटरसाईकल यात्री दर्ता शुरु

नेपालमा उत्पादन भएको विद्युतीय मोटरसाईकल 'यात्री' औपचारिक रुपमा दर्ता भएको छ । सरकारले सवारी तथा यातायात व्यवस्था ऐन, २०६० को संशोधन तथा नयाँ व्यवस्था थप गरेर दर्ता सुरु गरेको हो । नेपालमै उत्पादन सुरु गरेको नेपालको पहिलो विद्युतीय मोटरसाइकल यात्री पहिलो पटक दर्ता भएको हो । यात्री मोटरसाइकल सवारी तथा यातायात व्यवस्था ऐनलाई संशोधन गरेसँगै दर्ता भएर यात्रीले पहिलोपटक नम्बर प्लेट पाएको ...

पूर्वराजाको सक्रियता र गणतन्त्रको भविष्य

डा. केशव देवकोटा - देश आर्थिक, सामाजिक र राजनीतिकरूपमा समेत चौपट बन्दैगएको छ । विदेशी हस्तक्षेप जनसाधारणले पनि अनुभव गर्नेगरी बिस्तार भएको छ । पछिल्लो समयमा देशको शासन सत्तामा आएकाहरूले देश र जनताका लागि राजाले जति पनि  गर्नसकेनन् भन्ने टिकाटिप्पणी यत्रतत्र सुनिन थालेका छन् । उनीहरूले आफैले ल्याएको भनिएको राजनीतिक ब्यवस्थालाई पनि ब्यवस्थितगर्न सकेनन् । बरू बिकृत बनाउँदै बिघटनउन्मुख बनाएका...

चुच्चे नक्साभित्रको देश कहाँ छ ?

चुच्चे नक्सा संविधानमा समावेश गरिएको छ । संविधानले तोकेको क्षेत्र नेपाल हो, नेपाल हो भने त्यो क्षेत्रका जनता पनि नेपाली हुन् । नेपाली क्षेत्रमा जनगणना भएन, चुनावमा त्यस क्षेत्रका जनताले मतदान पनि गर्न पाएनन् भने त्यो क्षेत्र र जनता कसरी नेपाल हो । संसद छ, सरकार छ, नागरिक समाज र बुद्धिजीवी पनि छन् । अहिले नागरिककै तस्करी गर्ने काण्डले देश तातेको छ । तर तातोभित्र नेपालको चुच्चेनक्साको कुरा किन उ...

सबै कोर्ष करेक्शनतिर

शाश्वत शर्मा - - पूर्वराजाले भारत उत्तरप्रदेशका मुख्यमन्त्री योगी आदित्यनाथसँग भेटवार्ता गर्नुभएको छ । त्यसो त योगीसँग नेपाल र राजखानदानको पुरानो सम्बन्ध छ । योगीले पहिले र अहिले पनि पटक पटक नेपालमा हिन्दुराष्ट्र र राजतन्त्र पुनस्र्थापना हुनुपर्ने अभिव्यक्ति दिनु भएको छ । यसकारण पनि नेपालमा योगीको चर्चा छ । भारतमा राष्ट्रका सवालका मुद्दामा सबै एक हुन्छन् । विदेश र रक्षा मामिलामा कुनै मतभेद राख...

नाङ्गो पारे राष्ट्र, यो देशको काट्टो खानेहरूले’

बैकुण्ठ भण्डारी - - ‘सेता सेता कपडामा काला काला मान्छे, जनताद्धारा जनताले जनतालाई भन्थे, कङ्गाल भए जनता, नाङ्गो पारे राष्ट्र, यो देशको काट्टो खानेहरूले ।’ जे पापीले करीव डेढ दशक अघितिर लेखे अनि गाए । मुलुकको परिवर्तनका लागि २००७ सालदेखि २०६३ सालसम्म पनि साहित्यकार, कलाकारहरूले आआफ्नो भूमिका निर्वाह गरेका छन् । जनताको आवाज बोल्ने त्यही कलाकार र साहित्यकार नै हुन् । पछिल्लो समय राजन...

सिद्धान्त नमिल्ने पार्टी मिलेर सरकार बनाउनु अपराध हो : आचार्य

सिद्धान्त नमिल्ने पार्टीहरु मिलेर बारम्बार सरकार बनाउनु संस्थागत अपराध भएको पूर्वराजदुत नीलाम्बर आचार्यले  बताएका छन् । उनले टंकप्रसाद आचार्य प्रतिष्ठानले आयोजना गरेको नक्कली शरणार्थी सम्बन्धि अन्तरक्रिया कार्यक्रममा बोल्दै उक्त कुरा बताएका हुन् । टंकप्रसाद आचार्य प्रतिष्ठानले आईतवार काठमाडौंमा आयोजना गरेको नक्कली शरणार्थी सम्बन्धि अन्तरक्रिया कार्यक्रममा बोल्दै सिद्धान्त नमिल्ने पार्टी...

मेलम्चीको पानी १५ दिन नआउने

काठमाण्डौं उपत्यकामा १५ दिन मेलम्चीको पानी नआउने भएको छ । आयोजना स्थलको मुहानमा मर्मत गर्न लागेकाले पानी बन्द हुने भएको हो । आजदेखि १५ दिनसम्म मर्मत कार्य हुने भएकाले मेलम्चीको पानी वितरण बन्द गरिने भएको हो । आयोजना स्थलको मुहानमा मर्मत सम्भार पछि पुन पानी वितरण गरिने बताइएको छ। आयोजना स्थलको गेट नम्बर ९ मा रहेको मुहान तथा हेडवक्र्समा सिलिण्डर र गेट नम्बर १ मा जालीसहितका उपकरणहरु राखेर मर...

मोखा चक्रवातको कारण मंगलबार सम्म मौसम बदली हुने

आगमी मंगलबारसम्म काठमाण्डौ उपत्यकालगायत पहाडी जिल्लाहरुमा मौसमी बदली हुने भएको छ । बंगालको खाडीमा विकसित मोखा चक्रवातको कारण मौसम बदली हुने भएको हो । काठमाडौं उपत्यकालगायत पहाडी जिल्लाहरुमा आजदेखि आगमी मंगलबारसम्म  बंगालको खाडीमा विकसित मोखा चक्रवात, पश्चिमी वायु र स्थानीय वायुको असरले  बदली र वर्षाको सम्भावना रहेको मौसमविदले जानकारी दिएका छन् । मोखा नामको चक्रवातको आंशिक प्रभाव...

नौ महिनामा छ लाख भन्दा बढिले लिए श्रम स्वीकृति

चालु आर्थिक वर्षको नौ महिनामा छ लाख भन्दा बढिले श्रम स्वीकृति लिएका छन् । गत श्रावण महिना देखि २०७९ चैत्र मसान्तसम्म नौ महिनाको अन्तरालमा छ लाख भन्दा बढिले श्रम स्वीकृति लिएका हुन् । २०७९ श्रावण देखि नयाँ र नविकरण गरि ५ लाख ४८ हजार ६ सय ६४ पुरूष र ५३ हजार ४ सय ८९ महिला गरी कुल ६ लाख २ हजार १ सय ५३ जनाले श्रम स्वीकृति लिएको वैदेशिक रोजगार विभागले जनाएको छ।  विभागकाअनुसार अहिले पनि प्र...

अध्यापन अनुमति पत्र (लाइसेन्स)को आवेदन खुला

माध्यामि शिक्षकका लागि अध्यापन अनुमति पत्र (लाइसेन्स) को आवेदन खुला गरिएको छ । गत वैशाख २९ गतेको निर्णयअनुसार अध्यापन अनुमति पत्रको आवेदन खुला गरिएको हो । योग्यता र तालिम पुगेका इच्छुक व्यक्तिका लागि शिक्षक सेवा आयोगले आवेदन खुला गरिएको सूचनामा प्रकाशित गरेको छ । नियमअनुसार योग्यता र तालिम पुगेका इच्छुक व्यक्तिले आयोगको आधिकारिक अनलाइन मार्फत दर्खास्त दिनसक्ने बताइएको छ । जसअनुसार अनलाइन ...

रेसुङ्गा विमानस्थलमा व्यवसायिक उडान शुरु

गुल्मी जिल्लाको रेसुङ्गा विमानस्थलमा व्यवसायिक उडान शुरु भएको छ । काठमाडौंबाट रेसुङ्गा विमानस्थलसम्म नेपाल वायुसेवाको विमानले व्यवसयिक उडान शुरु गरेको हो । रेसुङ्गा विमानस्थलमा व्यवसायिक उडान शुरु गरेको नेपाल वायुसेवा निगमले बिहान साढे ६ बजे १३ जना यात्रु लिएर काठमाडौंबाट त्यसतर्फ उडेको थियो । त्यसैगरि उताबाट ७ बजेर ४५ मिनेटमा १४ जना यात्रु लिएर काठमाण्डौ फर्किएको थियो । हप्ताको दुई दिन म...

हत्याको विरोधमा गल्छी नुवाकोट सडक अवरुद्ध

धादिङको गल्छी गाउँपालिका–८ का २८ वर्षीय विनोद थापा मगर हत्याको विरोधमा गल्छी नुवाकोट सडक अवरुद्ध भएको छ । हत्याको विरोधमा दोषीलाई कारवाहीको माग राखि स्थानीयवासीले सडक अवरुद्ध गरेका हुन् । बुधवार सामान्य विवादका कारण चक्कु प्रहार हुँदा घाइते भएका मगरको काठमाडौंमा उपचारका क्रममा ज्यान गएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय धादिङले जनाएको छ ।  बुधबार बिहान ग्राहकको रुपमा होटलमा आएका विनोद र ...

अमेरिकी पूर्व राष्ट्रपति ट्रम्प यौन दुर्व्यवहारमा दोषी, ५० लाख जरिवान

अमेरिकी पूर्व राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पलाई यौन दुव्र्यवहारमा दोषी ठहर गरेको छ । म्यागेजिनकी लेखिका ई जीन क्यारोललाई यौन दुर्व्यवहार गरेको र झुटो बोलेर उनलाई बदनाम गरेको न्यूयोर्कको जुरीले ठहर गरेको हो । दुई हप्ताको लामो सुनुवाइ र करिब ३ घण्टा बहस पछि ट्रम्पलाई दोषि ठहर गर्दै जुरीले क्यारोललाई ५० लाख डलर क्षतिपूर्ति दिनुपर्ने निर्णय सुनाएको हो । क्यारोलले सन् १९९० को दशकमा पूर्व राष्ट्रपतिले आ...

फेरि दिल्ली सम्झौताकै बाटोमा नेपाली राजनीति

डा. केशव देवकोटा - -  नेपाली राष्ट्रिय राजनीति फेरी दिल्ली संझौताकै बाटोमा अगाडि बढेको बिभिन्न घटनाक्रमहरूले संकेत गरेका छन् । नेपालमा राणाशाहीको अत्याचार अत्यधिक बढेको र जनतामा परिवर्तनको चाहना देखिएपछि ००७ सालमा श्री ५ त्रिभुवन दिल्ली पुग्नुपरेको थियो । जहाँ नेपालका श्री ५ त्रिभुवन, राणा शासकहरू र तत्कालीन परिवर्तनकारी शक्तिका बीचमा छिमेकी भारतलाई साक्षिराखेर त्रिपक्षीय संझौता भएको थियो...

दर्शन बाद र पद्धति मौलिक हुनुपर्छ

शेखर ढुंगेल - - कुनै पनि दर्शन बाद सिदान्त एउटा समय, भूगोलमा त्यहाँको सामाजिक, सास्कृतिक, शैक्षिक, आर्थिक अवस्थाबाट प्रभावित भै सृजना भएको हुन्छ । त्यो दर्शन बाद र सिदान्त अर्को फरक समाजमा र समयमा उपयुक्त हुँदैन भन्ने कुरो आजको यूरोपका देशहरूका बिबिधता, रसियाको अवस्था र चीनले  अपनाएको आर्थिकनीतिले पनि बुझ्न सकिन्छ । नर्वे, बेल्जियम, बेलायत, जापान, थाइल्याण्ड आदिमा भएका राजसस्थाको स्थान सम...

नेपाल नै समाप्त पार्ने काण्ड

शाश्वत शर्मा -  वैशाख २० गते अर्थपूर्ण अभिव्यक्ति दिएर पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र भारतको लखनउतिर लागेका छन् । सुनसरीपछि नेपालगञ्जमा सम्पन्न भएको नागरिक अभिनन्दन उत्साहपूर्ण रहेको निक्र्यौल निकालिएको छ । राजालाई गरिएको अभिन्दन समारोहमा विभिन्न राजनीतिक दलहरूसँग आवद्ध युवाहरूको उपस्थिति बाक्लिदै गएको छ । युवाहरू यसरी जागरूक हुनु भनेको गणतन्त्रमा बढेको ब्याभिचार र नैतिकहीनताप्रतिको बिद्रोहका रूपम...

अब यो व्यवस्था टिक्न गाह्रो छ

– नेपालीलाई भुटानी शरणार्थी बनाई अमेरिका पु¥याउने योजना सहित सूची हेरफेर प्रकरणमा जोडिन आइपुगेका एक पात्र टेकनारायण पाण्डेले तत्कालीन गृहमन्त्री बालकृष्ण खाणको इच्छा अनुसार नै आफूले मानव तस्कर गिरोहलाई सघाएको प्रहरीलाई बताएका छन् । – तिमीहरूले १२ बुँदे ग¥यौ हामी बोलेनौं, दक्षिण–पश्चिमाको योजनामा गठबन्धन ग¥यौ हामी बोलेनौं । किनकि, देश र जनताको पक्षमा अब त केही गरौला...

रोल्पाको स्थानीय निकायमा आफ्नै प्रहरी

रोल्पा जिल्लाको चार स्थानीय निकायमा पालिकाले आफ्नै प्रहरी भर्ना गरेका छन् । रोल्पा नगरपालिकासहित सुनिलस्मृति गाउँपलिका, रुन्टीगढी गाउँपालिका र माडी गाउँपालिकाले आफ्नै प्रहरी भर्ना गरेका हुन् ।  प्रहरी भर्ना गरिएको मध्ये रोल्पा नगरपालिकाले तीन महिलासहित १० जा नगर प्रहरी भर्ना गरेको बताइएको छ । भर्ना गरिएको नगर प्रहरीमा एक प्रहरी हबलदार र नौ प्रहरी जवान रहेका छन् । जिल्ला सदरमुकाममा ...

भारतमा डुंगा दुर्घटना २१ को मृत्यु

भारतको केरला राज्यमा भएको डुंगा दुर्घटना परि २१ जनाले ज्यान गुमाएका छन् । आइतवार राति भएको दुर्घटनामा २१ जनाको मृत्यु भएको र अझै मृतकको संख्या बढ्न सक्ने बताइएको छ । राती भएको दुर्घटनामा कति यात्री थिए भन्ने एकिन नभएकाले कतिजना बेपत्ता छन थाहा हुन नसकेको जनाइएको छ । डुंगामा करिब ५० जना वा क्षमताभन्दा दोब्बर यात्रु रहेको हुनसक्ने अधिकारीहरुले बताएका छन्।  हाल उक्त दुर्घटना पछि उद्धार ...

असरल्ल तारको व्यवस्थापन गर्दै दूरसञ्चार प्राधिकरण

सडक छेउमा असरल्ल रहेको तारको नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले व्यवस्थापन गर्ने भएको छ । टेलिफोन तथा इन्टरनेटलगायतका सडकका छेउमा रहेको असरल्ल तारको व्यवस्थापन गर्न प्राधिकरणले १३ वटा रुट बनाएर व्यवस्थापन गर्न लागेको हो । सडक छेउको पोलहरूमा टेलिफोन, इन्टरनेटलगायतका तारहरू गुजुल्टो परेको, चुँडिएको अवस्थामा रहेको र त्यसले सहरको सौन्दर्यलाई समेत असर पारेको साथै दुर्घटनाको जोखिम बढाएकाले प्राधिकरणले प्...

एसपीबाट एसएसपीमा १८ जनाको बढुवा

गृहमन्त्रालयले १८ जना एसपीको बढुवा गरेको छ । उनिहरुलाई  उनिहरुलाई गृहमन्त्री नारयणकाजी श्रेष्ठले एसपी (प्रहरी उपरीक्षक) बाट एसएसपी (प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक)मा बढुवा गरेको हो ।  यसअघि भएको सिफारिसका आधारमा बढुवा हुनेहरुमा एसपीहरू विश्व अधिकारी, भुपेन्द्र बहादुर खत्री, ओम प्रसाद अधिकारी, शेखर खनाल, सानुराम भट्टराई, अवि नारायण काफ्ले, सोमेन्द्र सिंह राठौर, मुकुन्द मरासिनी, दीप शम्...

अभिनेता खान नेपालमा, १० दिन ध्यान बस्ने

बलिउड अभिनेता  अमिर खान आज नेपाल आएका छन् । उनी भिस्तारा एयरलाइन्सको विमानबाट नेपाल आइपुगेका हुन् । मुम्बईबाट आएका अभिनेता खानलाई त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा पूर्वअर्थ राज्यमन्त्री रुपज्योतिले स्वागत गरेका थिए । उनि बुढानीलकण्ठस्थित विपस्यना ध्यान केन्द्रको कार्यक्रमा सहभागी हुन नेपाल आएको बताइएको छ । यसअघि उनी सन् २०१४ मा राष्ट्रसंघीय नियोग युनिसेफको दूतको रुपमा काठमाडौं आए...

देश विकासका लागि कृषि, पर्यटन र उद्योगमा लगानी बढाउनु पर्छ : अध्यक्ष गोल्यान

देश विकासका लागि रोजगार मुलक उद्योगको स्थापना गर्नुपर्ने नेपाल बैक तथा वित्तीय संस्था परिसंघका अध्यक्ष पवन गोल्यानले बताएका छन् । नेपाल बिजनेश समिट २०२३ लाई सम्बोधन गर्दै गोल्यानले उक्त कुरा बताएका हुन् । अध्यक्ष गोल्यानले मुलुकमा रोजगारमुलक उद्योग स्थापना गर्न सके देश विकासमा टेवा पुग्ने भन्दै उद्योग, कृषि र पर्यटन क्षेत्रमा लगानी बढाउन सरकारलाई आग्रह गरेका छन् । उनले देशमा उत्पादन भएको बस्...

भारतबाट नौ महिनामा चार अर्ब बढिको तरकारी भित्रियो

भारतबाट चालु अर्थिक वर्षको नौ महिनामा चार अर्ब बढिको तरकारी तथा फलफूल भित्रिएको छ । नेपालको पूर्वी नाका काकडभिट्टा प्लान्ट क्वारेन्टाइन कार्यलयकाअनुसार नौ महिनामा ४ अर्ब ४१ कारोड ७३ लाख ८९ हजारको तरकारी तथा फलफूल भित्रिएको हो । गत साउन महिना देखि चैत्र मसान्तसम्ममा १ लाख ८० हजार ८ सय १७ मेट्रिक टन तरकारी तथा फलफूल काकडभिट्टा नाकाबाट नेपाल भित्रिएको उक्ता नाकाका सुचना अधिकारी चन्देश्वर ठाकुरल...

नक्कली नोट सहित भारतीय गाडी र चालक पक्राउ

नक्कली नोट बोकेको भारतीय नम्बरको गाडी र चालक पक्राउ परेका छन् । जिल्ला प्रहरी पर्साको टोलीले नक्कली नोट बोकेको गाडीको चालक सहित दुई जनालाई पक्राउ गरेको हो । वीरगंज महानगरपालिका १६ को चालिसफिटे सडक खण्डमा चेक गर्दा  भारतीय नम्बर प्लेटको गाडीभित्र नेपाली पाँचसय र एकहजार दरको नक्कली नोट फेला परेको बताइएको छ । पक्राउ पर्नेमा सर्लाही जिल्लाको गोडौता नगरपालिका १२ का ३४ वर्षिय आनन्द बर्दन...

महानगरमा नक्सा पासका लागि निवेदनको थुप्रो

काठमाण्डौं महानगरपालिका भित्र घर निर्माण गरेका तर नक्सा स्वीकृत नभएका हजारौँ  घरधनीले नक्सा पासका लागि महानगरपालिकामा निवेदन दिएका छन् । मापदण्ड पुगेका तर नक्सा स्वीकृत नगरी बनाइएका घरको नक्सा पासका लागि महानगरपालिकामा यति धेरै संख्यामा निवेदन परेको हो । महानगरपलिकाले गत भदौ २३ गत सुचना जारी गर्दै ९० दिनभित्र नक्सा पास गरेको कागजात पेश गर्न भनेपछि निवेदन पर्न शुरु भएको हो । यसअघि घर निर...

आठ वर्षमा चितवनमा २ सय २० गैँडा मरे

आठ वर्षको अन्तरालमा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज र आसपासका क्षेत्रमा गरी २ सय २० गैँडा मरेका छन् । आर्थिक वर्ष २०७२/७३ देखि यता २०७९/८० सम्ममा उक्त संख्यामा गैँडाको मृत्यु भएको हो । राष्ट्रिय निकुञ्जको ताथ्यांकअनुसार एक आपसमा जुधेर ५१ गैडाको मृत्यु भएको छ । त्यस्तै बुढो भएर ६४, दलदलमा फसेर १९, चोरी शिकारीबाट २०, विरामी भएर १२ गैँडाको मृत्यु भएको बताइएको छ । त्यसैगरि करेन्ट लागेर ८, खाडलमा परेर ३ ...

आज २५६७ औं बुद्ध जयन्ती मनाइँदै

आज २५६७ औं बुद्ध जयन्ती मनाइँदै छ । शान्तिका अग्रदूतका रुपमा परिचित गौतम बुद्धको आज २५६७ जन्म जयन्ती विभिन्न कार्यक्रमको आयोजना गरि मनाउन लागिएको हो । विश्वभर शान्तिका अग्रदूतका रूपमा चिनिएका गौतम बुद्धलाई विष्णुको नवौं अवतारका रूपमा समेत लिने गरिन्छ । प्रत्येक वर्ष वैशाख शुक्ल पूर्णिमाका दिन बुद्ध जयन्ती मनाइन्छ । विश्व शान्ति स्थापनाका लागि गौतम बुद्धले पुर्‍याएको योगदानको स्मरणस्वर...

मानव बेचविखनको जालो तोडिएला ?

शरणार्थी बनाएर अमेरिका पठाउने ठगि धन्दामा भिआईपीहरु मुछिएपछि यतिबेला देशमा तरंग उत्पन्न भएको छ । सचिवदेखि पूर्वमन्त्रीसम्म यस काण्डमा मुछिएपछि एक खालको तरंग उत्पन्न भएको हो । गत चैत ११ गते उपत्यका अपराध अनसन्धान कार्यलयले तीन जना बिचौलिया टंक गुरुड., केशव दुलाल र सानु भण्डारीलाई पक्राउ गरेपछि एकपछि अर्काै गर्दै पोल खोल्न सुरु भएको थियो । उनिहरु माथि गरिएको अनुसन्धाबाट थप दुईजना सन्देश शर्मा ...

आविस्कार केन्द्रलाई सहजीकरण गर्न सात बुँदे सहमति

अनुसन्धान तथा विकास, नवप्रवर्तन र आविष्कार केन्द्रका सञ्चालक महावीर पुनले माइतिघर मण्डलामा सुरु गरेको धर्ना स्थगित गरेका छन् । उनको माग पुरा गर्न सरकार सहमत भएपछि धर्ना कार्यक्रम स्थगित गरेका हुन् । गत सोमवार सरकारका तर्फबाट उपप्रधान तथा रक्षा एवं कानून, न्याय तथा संसदीय मामिलामन्त्री पूर्णबहादुर खड्का र आविष्कार केन्द्रका अध्यक्ष पुनबीच सात बुँदे सहमति भएपछि धर्ना कार्यक्रम स्थगित गरिएको थि...

जेठ १ गतेदेखि अस्पतालको शुल्क वृद्धि

आउँदो जेठ १ गतेदेखि अस्पतालको ओपीडी शुल्क वृद्धि हुने भएको छ । नेपाल चिकित्सक संघ र एशोसिएसन अफ प्राइभेट हेल्थ इन्ष्टिच्युसन नेपालको बैठकले डाक्टरहरुको परामर्श शुल्क बढाउने निर्णय गरेको हो । बैठकपछि चिकित्सक संघ र अफिनले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै डाक्टरहरुको अनुभव र योग्यताका आधारमा ४२० देखि ९४० सम्म शुल्क बढाउने निर्णय गरेको जनाएको छ भने परामर्श शुल्क कार्यावन्यन गर्न चिकित्सक, स्वास्थ्य संस्...

जनाक्रोशबाट १० टाउके गुटको चेत फिरोस्

राजन कार्की - - उपचुनाव भनेको जनताको सोच कतातिर जाँदैछ भन्ने पूर्वाभ्यासका रूपमा पनि लिने गरिन्छ । यसैले उपचुनावलाई मिनी जनमतसङ्ग्रह पनि भनिन्छ । राजनीतिको यही विश्वास मान्ने हो भने सरकारमा सामेल १० टाउके दलहरूलाई जनताले अस्वीकार गरेको रूपमा बुझ्नुपर्छ । अझै पनि गुटबाजी गर्ने, विभेद र निषेधको राजनीति अघि बढाउने, अहंकार देखाउने हो भने जनताले आगामी मध्यावधि अथवा आवधिक जुनै निर्वाचनमा पनि रूख बद...

नेपालको संघीय शासनमाथि उठेका गम्भीर प्रश्नहरू

डा. केशव देवकोटा - - नेपालमा ०६३ को राजनीतिक परिवर्तन र खासगरी ०७२ को संविधान जारी भएपछि लागूगराइएको संघीय शासन धरापमा पर्दैगएको देखिएको छ । यसअघि नेकपा(मसाल) लगायतका केही पार्टीहरूले संघीय शासनको बिरोध गरेपनि हाल आएर संसदको बैठकमै संघीयताकाबारेमा प्रश्नहरू उठ्न थालेका छन् । यसैक्रममा गतसाता बसेको राष्ट्रियसभाको बैठकमा माओवादी केन्द्र निकटकै सांसदहरूबाट संघीयताका कारण देशमा सिर्जना हुँदैगएको स...

राजसंस्था पुनःस्थापित गरौं

शाश्वत शर्मा - - भनिन्छ, कालआएपछि कमिलाको प्वाँख पलाउँछ । सन्दर्भ एमाले अध्यक्ष केपी ओलीले राजा र राजपरिवारका सदस्यलाई गरेको तथानाम गाली नै हो । जनताको अपेक्षा पूरा गर्न नसकेपछि जनताबाट दुत्कारिएका र अतिभएपछि जनताबाट ढुङ्गा, कालोझण्डा खान पुगेका ओलीले हिमानी शाहको नामबाट खुलेको नक्कली सामाजिक सञ्जालमा आफूलक्षित टिप्पणी सहन गर्न नसकेर विष बमन गरे, त्यसबाट उनको दिमागी हावादारीपन दर्शाउँछ । त्यसो...

भविष्य अन्धकार हुदै

प्रेमसागर पौडेल - - राष्ट्रघात, राष्ट्रियताको  स्खलन,  भ्रष्टाचार, अनियमितताले नेपालीको भविष्य कता पु¥याउला ? नेतृत्वमा देशभक्ति देखिएन । एकपछि अर्को जनविरोधी कामले संकट थपिएको छ । देशको सीमाना मिचिंदा, नेपाली सिमानामा लुटिंदा, ऋणले आत्मदाह गर्दा  वा महँगी, अभावले पिल्सिदा, यिनको मन दुख्दै दुख्दैन, कति संवेदनहीन छन् ? पार्टीहरू भित्रको विवाद सद्धान्तिक होइन । हसुर्न नपाएक...

जमुनाहा सीमानाका दुई दिन बन्द हुने

नेपाल–भारत सीमानाको बाँके जिल्लामा पर्ने जमुनाहा नाका दुई दिन बन्द हुने भएको छ । भारतको उत्तर प्रदेश बहराइच जिल्लामा आगमी वैशाख २१ गते हुने नगरपन्चायत निर्वाचनलाई मध्यनजर गर्दै दुईदिन सीमानाका बन्द हुने भएको हो  । नगरपन्चायत निर्वाचनलाई मध्यनजर गर्दै  बाँके जिल्लासँग सिमाना जोडिएको भारतको नगरपञ्चायतको निर्वाचनका लागि नाका बन्द गर्न लागिएको हो । मङ्गलबार राति १२ बजेदेखि २१ गते...

मुलुकभरको मौसम आंशिक देखि सामान्य बदली हुने

पश्चिमी वायु र स्थानीय वायुको प्रभावका कारण देशभर मौसम बदली भएको छ । मुलुकको अधिकांस स्थानमा सामान्य देखि मेघगर्जन सहित हल्का वर्ष भएको हो । अहिले सुदूरपश्चिम प्रदेश, कर्णाली प्रदेश, लुम्बिनी प्रदेश र गण्डकी प्रदेशलगायत देशभर आंशिकदेखि सामान्य बदली रहनुका साथै एक दुई स्थानमा हल्का वर्षा भइरहेको जल तथा मौसम विज्ञान विभाग मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । आज दिउँसो देशभर आंशिकदेखि सामान...

सरकार र महावीर पुनबीच आज पनि वार्ता

राष्ट्रिय आविष्कार केन्द्रका संस्थापक महावीर पुन र सरकारबीच आज पनि वार्ता हुने भएको छ । हिजो आइतवार भएको वार्ता निष्कर्षमा नपुगेपछि आज पनि वार्ता हुन लागको हो । हिजो आइतवार सम्पन्न भएको वार्तामा मौखिक रुपमा सहमति नजिक पुगेको वार्तामा सहभागीहरुले बताएका छन् भने सोमबार लिखित सहमति हुनसक्ने पनि उनीहरुको भनाइ रहेको छ । यसअघि आविष्कार केन्द्रका संस्थापक पुनले अनुसन्धान, नवप्रवर्तन र आविष्कारको...

पूर्वराजाले जुम्लाको अभिनन्दन कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्ने

जुम्लामा हुने अभिनन्दन कार्यक्रमलाई पूर्व राजा ज्ञानेन्द्र शाहले सम्बोधन गर्ने भएका छन् । आज हुने अभिनन्दन कार्यक्रमलाई पूर्वराज  शाहले सम्वोधन गर्ने भएका हुन् । केहि दिन अघि नागरिक अभिनन्दनमा सहभागी हुन पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र सपरिवार नेपालगञ्ज पुगेका थिए । हाल नेपालगन्जमै रहेका पूर्व राजा ज्ञानेन्द्र शाह सँगै पूर्व युवराज्ञी हिमानी शाह पनि अभिनन्दन कार्यक्रममा सहभागी हुने बताइएको छ ।&nb...

मिटरब्याज पिडितको जाँचबुझ आयोगको कार्यालय जनकपुरमा

सरकारद्धारा मिटरब्याज पीडितको समस्या समाधान गर्नका लागि जाँचबुझ कार्यालयको स्थापना गरेको छ । जाँचबुझ आयोगको केन्द्रीय कार्यालय जनकपुरधाममा स्थापना गरिएको हो । सरकारका उपप्रधान तथा गृहमन्त्री नारायणकाजी श्रेष्ठको उपस्थितिमा जनकपुरधाममा आयोगको केन्द्रिय कार्यलयको उदघाटन गरिएको थियो । मधेसका जिल्लाहरूमा मिटरब्याज सम्बन्धी बढी पीडित भेटिएकाले जनकपुरधाममा आयोगको कार्यालय स्थापना गरिएको बताइएको छ ...

सांसद भण्डारी नेपाल फर्किदै बाँकी उपचार नेपालमै गर्ने

नेपाली कांग्रेसका नेता एवं गुल्मी जिल्ला क्षेत्र नम्बर १ का सांसद डा.चन्द्र भण्डारी स्वास्थ्यमा सुधार भएसँगै नेपाल स्वदेश फर्किने भएका छन् । दुई महिना भारतको मुम्बईस्थित नेशनल बर्न अस्पतालमा उपचार गरेर नेता भण्डारी आज स्वदेश फर्किन लागेका हुन् । ग्यास लिक भएर गम्भिर घाइते भएका नेत भण्डारी मुम्बईको उपचारपछि आज दिँउसो २ः५५ बजे नेपाल वायुसेवा निगमको नियमित उडानमार्फत नेपाल फर्किन लागेको उनको सच...

बोल्ने नेत होइन काम गर्ने नेता आवस्यक छ : पुन

राष्ट्रिय आविष्कार केन्द्रका सञ्चालक महावीर पुनले बोल्ने नेत धेरै भएको तर काम गर्ने नेताको आवस्यक रहेको बताएका छन् । सरकारले आफ्नो मागको बेवास्ता गरेको भन्दै धर्ना बस्दै बोल्ने नेत भन्दा काम गर्ने नेता आवस्यक रहेको बताएका हुन् । सरकार अनुसन्धान, नवप्रवर्तन र आविष्कारका निमित्त गम्भीर नहुँदा आन्दोलन गर्न बाध्य भएको भन्दै उनले नेताहरुले नीति निर्माणको काम नगरे ढ्यांग्रो ठोक्दै लखेट्ने चेतावनी ...

डेङ्गु सङ्क्रमण नियन्त्रणका लागि अभियान सञ्चालन

डेङ्गु सङ्क्रमण नियन्त्रणका लागि स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले अभियान सञ्चालन गर्न अनुरोध गरेको छ । बिहिवार एक सार्वजनिक सूचना जारी गर्दै  हरेक शुक्रबार बिहान १०ः ३० बजे १० मिनेट’ अभियान सञ्चालन गर्न मन्त्रालयले अनुरोध गरेको हो । डेङ्गु सङ्क्रमण नियन्त्रणका लागि सबै सरकारी तथा सार्वजनिक कार्यालयले आफ्ना कार्यालय हाताभित्र र वरपर सबै कर्मचारी सहभागी गराई अनिर्वायरूपमा सरसफाइ ...

कर्मचारीका सन्ततिलाई छात्रवृतिका लागि निवेदन दिन आव्हान

निजामती कर्मचारीका सन्ततिलाई सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले छात्रवृत्तिका लागि निवेदन दिन आह्वान गरेको छ । मन्त्रालयको शैक्षिक प्रोत्साहन वृत्ति व्यवस्थापन समितिको सचिवालयले शुक्रबार एक सूचना जारी गर्दै कर्मचारीका सन्ततिलाई १५ दिनभित्र आवेदन दिन आह्वान गरेको हो ।  कक्षा १२ वा सो सरहको परीक्षामा कम्तीमा २.४ जीपीए वा ५० प्रतिशत भन्दा बढी अंक ल्याएका, स्वदेशी विश्वविद्यालय व...

नेपालमा बनेको सवारी दर्ताको बाधा फुक्यो

नेपालमै निर्माण भएका सवारी दर्ता गर्न सरकारले कानुनी बाधा फुकाएको छ । यातयात व्यवस्था विभागले कार्यविधि निर्देशिका २०६० लाई संशोधन गर्दै नेपालमा जडान तथा उत्पादन भएका सवारी दर्ताका लागि बाटो खुल्ला गरेको हो । कार्यविधि निर्देशिका २०६० को बुँदा नम्वर ११.१ अन्तर्गत ११.१.९ नम्बर बुँदा थप गरि संशोधन गरिएको हो । निर्देशिकामा जुनसुकै कुरा लेखिएको भएपनि विदेशबाट पार्टपूर्जा पैठारी गरी नेपालमा जडान ...

गरिब,असाहय र बेवारिसेको निशुल्क उपचार गर्न मन्त्रालयको निर्देशन

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले गरिब,असहाय,बेवारिसेको निशुल्क उपचार गर्न निर्देशन दिएको छ । सरकारी, निजी, सामुदायिक अस्पताल, प्रतिष्ठान तथा मेडिकल कलेजलाई परिपत्र पठाउदै मन्त्रालयले उक्त निर्देशन दिएको हो । मन्त्रालयले सरकारी, निजी, सामुदायिक अस्पताल, प्रतिष्ठान तथा मेडिकल कलेजलाई परिपत्र जारी गरी विपन्न, असहाय, बेवारिसे बिरामीका लागि कुल शय्याको दश प्रतिशत शय्या छुट्याई निःशुल्क उपचार स...

नेपालमा सामसङ टिभीको उत्पादन सुरू

नेपालमा सामसङ टेलिभिजनको कारखाना खोलेर उत्पादन सुरू गरिएको छ । नेपालको हिम इलेक्ट्रोनिक्ससँगको साझेदारीमा नवलपरासीमा ल्यान्डमार्क टेलिभजन कारखाना खोलिएको हो । नेपालको तर्फबाट उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री रमेश रिजाल र सामसङ साउथइस्ट एसियाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) जेबी पार्कले कारखानाको संयुक्त रूपमा उद्घाटन गर्दै सामसङ टेलिभिजनको उत्पादन सुरु भएको औपचारिक जानकारी गराए । हाल स...

नवीकरण नगरेका ३३ निर्माण कम्पनीको इजाजत खारेज

सार्वजनिक निर्माण कार्य गर्ने ३३ निर्माण व्यवसायीहरुको इजाजतपत्र खारेज भएको छ । भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयको निर्माण व्यवसाय प्रवर्द्धन शाखाबाट अनुमति पाएका तर नवीकरण नगरेका ३३ कम्पनीहरुको इजाजतपत्र खारेज गरिएको हो । भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयले यसअघि आर्थिक वर्ष २०७९/८० का लागि २०७९ चैत मसान्तभित्र इजाजतपत्र नवीकरण गर्न निर्माण व्यवसायीहरुलाई आग्रह गरेको भएपनि सो समय अ...

पैसाको अभावमा शिक्षकले पेन्सन पाएनन्

राज्यको ढुकुटीमा पैसाको अभाव भएपछि शिक्षकको पेन्सन रोकिएको छ । गत चैत महिनामा बजेट अभाव भएकाले झण्डै ३० हजार शिक्षकको पेन्सन रोकिएको हो । राजस्व असुली कम भएर राज्यको ढुकुटीमा प्रेसर पर्न थालेकाले बजेट अपुग हुँदा पेन्सन भुक्तानी नभएको निवृत्तिभरण व्यवस्थापन कार्यालयले बताएको छ । अहिले पेन्सनधारी शिक्षकहरूको संख्या ५१ हजार ३ सय ८ जना छ, त्यसमध्ये करिब ३० हजार शिक्षकले चैतको पेन्सन पाएका छैनन् ...

चालक अनुमतिपत्र नवीकरणको अवधि १० वर्षको हुने

सवारी चलक अनुमपित्र  (लाइसेन्स)को नवीकरण अवधि १० वर्षको हुने भएको छ । मंगलवार भौतिक पूर्वधार तथा यातयात मन्त्री प्रकाश ज्वालाले मन्त्रालयमा आयोजित कार्यक्रम मार्फत सवारी चालक अनुमतिपत्रको नविकरण अवधि १० वर्षको बनाउने बताए । भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयले आयोजना गरेको एक कार्यक्रममा मन्त्री ज्वालाले सवारी चलक अनुमपित्र (लाइसेन्स) नवीकरणको अवधि बढाउन लागिएको जानकारी दिँदै प्रत्ये...

अव्यवस्थित तार हटाउन १५ दिनको म्याद

काठमाण्डौं महानगरपालिकाले अव्यवस्थित तार हटाउन १५ दिनको म्याद दिएको छ । पोलमा छोडिएका अनावश्यक र प्रयोगविहीन तार हटाउन महानगरपालिकाले सेवा प्रदायकलाई १५ दिनको समय दिएको हो । महानगरपालिकाले टेलिफोन, केबुल तथा इन्टरनेट सेवा प्रदायक कार्यालय, टेलिकम, एनसेल, नेपाल विद्युत प्राधिकरण, केबुल प्रसारक संघलगायतलाई पत्र पठाउँदै अव्यस्थित तार हटाउन र  प्रयोगमा रहेका तार ट्यागिङ गरेर व्यवस्थापन...

कोर्ष करेक्शनमा मुलुक

शाश्वत शर्मा - - १० गतेको उपनिर्वाचनको नतिजा आउने क्रम जारी छ । जनताले चुनावमा आफ्ना उमेदवारलाई प्रतिनिधि छानेपछि जनताका केही आशा र अपेक्षा हुन्छन्, ती पूरा गर्न प्रतिनिधिले काम गरुन् भन्ने चाहन्छन् । जनता दैनिक जीवनमा ठूला ठूला समस्या झेलिरहेका छन् । विकास निर्माण कतै केही पनि छैन । आफ्ना जनप्रतिनिधिको ध्यान यतातिर नजाँदा जनतामा नैराश्यता छाउने गरेको छ । तथापि हरेक चुनावमा यिनै जनविश्वासको इज...

न्यायिक समिति, द्वन्द्व व्यवस्थापन र मेलमिलाप

केशवप्रसाद चौलागाई– विसं २०५२ बाट प्रारम्भ भएको माओवादी द्वन्द्व २०६३ विस्तृत शान्ति सझौतापश्चात टुंगिनुका साथै मेलमिलापको वातावरण बनाउन सहज हुने ठानी संविधानमा न्यायिक समितिको व्यावस्थाहरू द्वन्द्व व्यावस्थापनको आधारका रूपमा रहेको थियो । द्वन्द्व व्यावस्थापनमा लागेका शान्तिवादी तथा बुद्धिजीवीहरू, संविधान निर्माणमा संलग्न सभासदहरू तथा स्थानीयतहमा चुनिएका उपमेयर तथा उपाध्यक्षसहितका जनप्...

भित्री उद्देश्य अवसरवादी, आवरण समाजवादी

डा. केशव देवकोटा - - राजनीतिक शास्त्रमा अवसरवादलाई राजनीतिको महारोगका रुपमा लिने गरिन्छ । राजनीति भनेको बिचारका आधारमा इमान्दारितापूर्वक गर्नुपर्ने कर्म हो । बिचारका लागि कतिपयले आफ्नो जीवनको आहुतिसमेत दिएका उदाहारणहरु रहेका छन् । बिचारको अडानले संसारमा ठुल्ठूला राजनीतिक परिवर्तहरुसमेत भएका छन् । तर नेपालको राजनीतिमा कतिपय पार्टीहरुले अवसरवादलाई बिभिन्न छद्म नाम दिएर प्रयोगगर्दै आएका छन् । कति...

भयानक अपराध

काठमाडौं । अमेरिका, युके, क्यानडा, न्यूजिलेण्डलगायतका देशले भुटानी शरणार्थीलाई आफ्नो देशमा लगे । यही मौका पारेर शक्तिशाली नेताबर्गले मानव बेचबिखनका अपराधीसँग मिलोमतो गरेर ८ सय ७५ जना नेपालीलाई नक्कली भुटानी बनाएर निकासी गरिदिएछन् । ‘राजनीतिक संलग्नता’को यो भयानक अपराध सार्वजनिक हुँदासमेत छानबिन गर्नुभन्दा सामसुम पारिदैछ । यो गिरोहको अपराधकर्ममा एमाले सचिव टोपबहादुर रायमाझी, तत्काली...

विद्युत आपूर्तिको समस्या १५ दिनमा समधान हुन्छ : निर्देशक घिसिङ

सुख्खा यामको कारण उत्पादन घट्दा आपूर्तिमा आएको समस्याको समधान १५ दिन भित्रमा हुने बताइएको छ । आईतवार प्राधिकरणमा पत्रकार सम्मेलन गर्दै विद्युत प्राधिकरणका प्रवन्ध निर्देशक कुलमान घिसिङले उक्त जानकारी दिएका हुन् । निर्देशक घिसिङले सुक्खा यामका कारण उत्पादन घट्दा मागको अनुपातमा विद्युत आपूर्तिमा समस्या आएको भन्दै उनले पूर्वका उद्योगी व्यवसायीहरुले ४ दिनदेखि विद्युत कटौति गरेर लोडसेडिङ गरेको भन...

आज रातो मच्छिन्द्रनाथको रथयात्रा सुरु हुँदै

आज अपरान्ह वर्षा र सहकालको देवताको रुपमा मानिने रातो मच्छिन्द्रनाथको रथयात्रा सुरु हुने भएको छ । ललितपुरको पुल्चोकमा आज अपरान्ह मच्छिन्द्रनाथको मूर्तिलाई रथारोहण गरेपछि रथयात्रा सुरु गरिनेछ । यता वर्षा र सहकालको रुपमा परिचित मच्छिन्द्रनाथको रथयात्राको अन्तिम तयारी भईरहेको बेला उपत्यकामा हल्का वर्षा सुरु हुनुले पनि यस वर्षलाई सहकालको रुपमा लिन सकिने जानकारहरु बताउछन् ।  रातो मच्छिन्द्रना...

श्रमिकले ज्याला नपााएपछि पुल बन्द

आफुले काम गरेको ज्याला नपाएपछि श्रमिकले पुल बन्द गरेका छन् । दार्चुलाको दुहुँ गाउँपलिकाको वडा नं. १ र ५ जोड्ने पुल निर्माण गरेको ज्याला दुईवर्ष सम्म नपाएपछि स्थानीय मजदुरहरुले उक्त पुल बन्द गरेका हुन् । गाउँपालिकाले २ करोड १० लाख रुपैयाको लागतमा २ वर्षमा सम्पन्न गर्ने गरि २०७६ सालमा निर्माण थालिएको ३ सय ९० मिटर लामो पुलको काम सकिए पनि लोड टेस्ट लगाएतका केहि काम बाँकी रहेकोले अन्ति किस्ता बाप...

मिथिला क्षेत्रमा अक्षय त्रितीया पर्व मनाईदै

आज मिथिला क्षेत्रमा अक्षय त्रितीया पर्व मनाईदै छ । वैशाख शुक्ल त्रितीयाको दिन यो पर्व महोतरी सहितका मिथिला क्षेत्रमा मनाउन लागिएको हो । यस पर्वमा बाटोमा हिडिरहेका सवारीका यात्रु, पैदलयात्री, अवातजावत गरिरहेका भोका र तिर्खाएका मानिसहरुलाई जौँ र चनाको सातु सँग चिनी, सख्खर र चिसो पानीले बनेको सर्वत बाँड्ने गरिन्छ । यसो गर्दा अक्षय पुण्य प्राप्त हुने जनविश्वास रहेको छ । यसपर्वलाई भगवान शिव र ...

निजी क्षेत्रलाई अख्तियारको दायरामा ल्याउन हुँदैन : चेम्बर अध्यक्ष मल्ल

कानुन संसोधन गरी निजी क्षेत्रलाई अख्तियार दुरुपयोग अनसन्धान आयोगको कार्यक्षेत्र भित्र ल्याउन नहुने बताइएको छ । नेपाल चेम्बर अफ कमर्सका अध्यक्ष राजेन्द्र मल्लाले एक विज्ञप्ती जारी गर्दै उक्त कुरा बताएका हुन् । निजी क्षेत्रको नियमण गर्ने सम्बन्धित निकाय भएकाले आयोगको कार्यक्षेत्र भित्र पार्ने गरी कानुन संसोधन गर्न आवस्यक नभएको भन्दै अध्यक्ष मल्लले त्यसो गर्दा झन बेथिती बढ्ने र व्यवसायी हतोत्सा...

नक्कली नागरिक्ता बनाउन सिफारीस गर्ने वडाध्यक्ष सहित तीनजना पक्राउ

नक्कली नागरिक्ता बनाउन सिफारीस गर्ने वडाध्यक्ष पक्राउ परेको छन् । कलैया उपमहानगरपालिका वडा नं. १० का वडाध्यक्ष महम्मद साबिर पक्राउ परेको हुन् । वडाध्यक्ष साबिरले नक्कली विवरण बनाएर मावली हजुरबुवाबाट वंशजको आधारमा नागरिकता दिलाउनका लागि सिफारिस गरेका थिए । हाल सिफारीस गर्ने वडाध्यक्ष र नागरिक्ता लिन सघाउने नक्कली बाबु र नागरिक्ता लिने व्यक्ती तीनै जनालाई पक्राउ गरिएकोे छ । वडा अध्यक्ष साबि...

खराब कर्जा बढ्दा बैंकहरुलाई टाउको दुखाई

बैंकबाट ऋण लिएका ऋणीहरूले समयमै ऋण र किस्ता नतिर्दा बैंकहरूको खराब कर्जा बढेको छ । चालू आर्थिक वर्षको वित्तीय विवरण प्रकाशित गरेका बैंकहरूको खराब कर्जा ह्वात्तै  बढेपछि टाउको दुखाईको विषय बनेको हो । चालू आर्थिक वर्षको ९ महिनामा प्रकाशित गरेको वित्तीय विवरण अनुसार सबैभन्दा बढी तनाव हिमालयन बैंक, नेपाल बैंक र कृषि विकास बैंकलाई देखिएको छ । उक्त बैंकहरुको खराब कर्जा ४ प्रतिशतभन्दा माथि रहे...

२० महिने बालक बचाउन परिवारको गुहारः उपचारका लागि २८ करोड चाहिने

सल्यान स्थायी घर भइ काठमाडौँ कोटेश्वर बस्दै आएका नरेश केसीका परिवारले आफ्नो २० महिने छोरा बचाउन अपिल गरेका छन् । छोरा प्रणय स्पाइनल मस्कुलर एट्रोफी (एसएमए) रोगबाट पीडित बनेपछि केसी र उनकी पत्नी पद्मा केसीले छोरा बचाउन अपिल गर्दै आएका छन् । २०७८ साउनमा जन्मेका प्रणय ९ महिनाको हुँदादेखि कमजोर बन्दै गएपछि गत कार्तिकमा भारतको दिल्लीस्थित गंगाराम अस्पतालले बच्चालाई एसएमए भएको आशंका गरेको थियो । अ...

मौसम बदली सँगै हावाहुरी र चट्याङको सम्भावना

पश्चिमी वायुको प्रभावनको कारण आज मौसम बदली र हावाहुरीको सम्भावना रहेको छ । हाल देशमा पश्चिमी वायुका साथै स्थानीय वायुको प्रभाव रहेकाले मौसम बदलीको सम्भावना आएको हो । देशको सुदूरपश्चिम, कर्णाली, लुम्बिनी र गण्डकी प्रदेशलगायत अन्य पहाडी भू–भागमा आंशिकदेखि सामान्यतया बदली हुने जल तथा मौसम विज्ञान विभागले जनाएको छ । सुदूरपश्चिम, कर्णाली, लुम्बिनी र गण्डकी प्रदेशका पहाडी भू–भागका केही...

अन्तरिक्ष यान परीक्षण उडानमै विस्फोट

अमेरिकाको टेक्सासमा गरिएको परीक्षण उडानमा इलन मस्कको नयाँ अन्तरिक्ष यान विस्फोट भएको छ ।  उडेको ४ मिनेटमा नै उक्त यान विस्फोट भएको हो । उडेको ४ मिनेटमा झण्डै ४० किलोमीटरको उचाईमा पुगेको यान विस्फोट भएको बताइएको छ ।  ट्विटरका मालिक इलन मस्कको कम्पनी स्पेस एक्सले निर्माण गरेको अन्तरिक्ष यान मानव रहित भएको समचारमा जनाएको छ । प्रक्षेपणको ४ मीनेटमा झण्डै ४० किलोमीटरको उचाईमा पुगेको य...

आज मातातीर्थ औँसी, आमाको मुख हेर्ने दिन

वैशाख कृष्ण औँसीलाई मातातीर्थ औँसीको रुपमा पनि मनाउने गरिन्छ । यो दिनलाई आमाको मुखहेर्ने दिनको रुपमा समेत लिने गरिएको छ । औँसीको दिनमा लाग्ने चर्को घाममा बिस्कुन सुकाएमा अन्नमा किरा नलाग्ने विश्वास भए जस्तै आजको औँसीमा आमाको स्मरण र आमाप्रति श्रद्धा व्यक्त गरेमा आमा र सन्तान बिचको सबन्धमा कुनै दरार नआउने विस्वास रहेको पाइन्छ । मातातीर्थ औंसीमा आमाप्रति श्रद्धा, भक्ति, सम्मान र आदर गर्ने त...

अधिकतम तपक्रमले तराईमा 'लु' चल्न थाल्यो

उच्चचापीय प्रणालीका कारण अधिकतम तापक्रम बढेको छ । अधिकतम तापक्रमका कारण तराईमा तातो हावा 'लु' चल्न थालेको बताइएको छ । वनजंगलमा लागेको डढेलो र तुवाँलोका साथै उच्चचापीय प्रणालीका कारण वायुमण्डल स्थिर हुँदा मौसमी गतिविधि ठप्प भएर मुलुकभरको अधिकतम तापक्रम बढेको हो ।  हाल तराईका धेरैजसो ठाउँमा तापक्रम ह्वात्तै बढेर ३८ डिग्री देखि माथि पुगेको छ । तराईका पर्सा, बारा, सर्लाही, कपिलवस...

कालो सूचीको लिस्टमा १५ निर्माण कम्पनी

कालो सूचिको लिस्टमा १५ वटा निर्माण कम्पनी परेका छन् । सन्तोष जनक काम नगरेको भन्दै १५ निर्माण कम्पनीलाई प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद कार्यालय अन्तर्गको सार्वजनिक खरिद अनुगमन कार्यालयले कालो सूचीमा राखेको हो । कालो सूचीमा परेका कम्पनीहरुमा विराटनगरको शैलेन्द्र कुमार कुरुम्बाङ नेतृत्वको एस.ए.एस कन्स्ट्रक्सन प्रालिलाई ३ वर्षसम्म कालोसूचीमा राखिएको बताइएको छ । हिलिहाङ गाउँपालिका पाँचथरको सिफारि...

एकै परिवारका तीन खेलाडीले जिते स्वर्ण पदक

नेपाल जुडो संघले आयोजना गरेको अठारौं राष्ट्रिय जुडो प्रतियोगितामा एकै परिवारका ३ खेलाडीले स्वर्ण पदक जितेका छन् । बुधवार आयोजित प्रतियोगितामा एकै परिवारका दाइ इन्द्रबहादुर श्रेष्ठ, निशा श्रेष्ठ र देवकी श्रेपठले स्वर्ण पदक जितेका हुन् । प्रतियोगिताको पुरुष ६६ केजीमुनि नेपाल प्रहरी क्लबका इन्द्रले लुम्बिनी प्रदेशका मनीष आलेलाई फाइनलमा पराजित गरेका थिए । उनले १६ सेकेन्डमा आफ्ना प्रतिद्धन्द्धीला...

कैलालीका ४० स्वास्थ्यकर्मीले तलब पाएनन्

कैलाली जिल्लाको भजनी नगरपालिकामा कार्यरत ४० जना स्वास्थ्यकर्मीले चार महिनादेखि तलब पाएका छैनन् । सङ्घीय सरकारबाट स्थानीय तहमा समायोजन भएर आएका उनिहरुले चार महिनादेखि तलब नपाएका हुन् । स्वास्थ्यकर्मीले चार महिनासम्म तलब नपाउँदा घरखर्च चलाउन गाह्रो परेको भन्दै दैनिक किचलो हुने गरेको नगरपालिकाका स्वस्थ्य शाखा प्रमुख कैलाश चौधरीले बताएका छन। तर, नगरपालिकाले करार तथा ज्यालादारीमा राखेका कर्मचारील...

विहानै गरीवको हातमा बेल्चा, धनीको हातमा कुकुर

रिकेश रिजाल क्षितिज – कोक्रोबाट सुरूवात भएको जिन्दगी चितामा नअस्ताउनजेलसम्म मान्छे बाँच्नकै लागि अनेक कर्ममा ब्यस्त हुन्छ । कोही सहज कर्ममा पुग्छ त कसैले अपठ्यारो बाटो  समाउँछ । कोहीलाई एक गाँस खानको लागि ज्यान मायाँ मारेर हिंड्नुपर्छ त कोही सोखिन पाराले बाँचिरहन्छन् । जीवनका ओराली उकाली,भञ्ज्याङ चौतारी गर्दै गर्दा थकित भएका सिन्धुपाल्चोकका माइला तामाङको जीवन कहानी यसरी शुरू हुन्छ&n...

बाटो बिराएको सरकार र निदाएको प्रतिपक्ष

डा.केशव देवकोटा - - नेपालमा पछिल्लो समयमा बिचित्रका राजनीतिक घटनाक्रमहरू बढदै गएका छन् । एकातिर मंसिर चारको जनादेश बिपरितको सरकार रहेको छभने अर्कातिर प्रमुख प्रतिपक्षले पनि आफ्नो भूमिका जन अपेक्षाअनुसार सशक्त बनाउन नसकेको अवस्था छ । खासमा मंसिर चारको निर्वाचनको जनादेशलाई संसदमा रहेका दलहरूले उलंघन गरेका कारण सत्ता राजनीतिका सबै घटनाक्रमहरू सही ढंगले चल्न नसकेका हुन् । मंसिर चारको निर्वाचनले ...

हामी कस्ता मुलुकबासी ?

शाश्वत शर्मा - - हामी बेहोसी हालतमा छौं । यथास्थिति ज्यादै खराव छ । बुझेर चुपचाप बसेका छौं । मुलुक अस्तित्वको संकटमा छ, भाँडभैलोबाट मुलुकलाई कसरी सकुसल निकाल्ने ? कुनै दह्रो नेतृत्व देखा पर्छ कि पर्दैन ? प्रश्न अनेक छन् । नयाँ वर्ष २०८० को अवसरमा मिडिया, सामाजिक सञ्जालमा ज्योतिषी भविष्यवाणीले भरपुर मनोरञ्जन दिइरहेका छन् । रोजगारी छैन, कलकारखाना केही छैन, निर्यात शून्य छ, व्यापार आधाआधी बन्द भ...

ती नेपोलियन बोनापार्ट, यी नेपाली भाट

राजन कार्की - - विचार र दूरदर्शिता दुई देवता सँधै मेरो साथमा हुन्छन्, उनैले भावी सम्भावनाप्रति सदैव जागरूक र सावधान हुन गराईरहन्छन् । – नेपोलियन बोनापार्ट म्यान अफ एक्सनका अर्थात नेपोलियन अन्ततः १८१५ को वाटरलुको युद्धमा पराजीत भए । यही नै उनको जीवनको अन्तिम युद्ध थियो । १७८९ देखि १७९९ सम्मको फ्रेन्च क्रान्तिमा होमिएका नेपोलियन, महान सैनिक थिए । १८०४ देखि ख्यातिको शिखरमा पुगेका नेपोलियन...

कोरोना संक्रमणदर बढ्दो भारतमा एकैदिन २७ जनाको मृत्यु

छिमेकी राष्ट्र भारतमा कोरोना संक्रमण बढेसँगै मृत्युदर पनि बढेको छ । पछिल्लो २४ घण्टामा संक्रमणका कारण २७ जनाले ज्यान गुमाएको बताइएको छ ।  संक्रमणबाट ज्यान गुमाउनेहरुमा गुजरातमा ६, युपीमा ४, दिल्लीमा ३, महाराष्ट्रमा २, राजिस्थानमा ३, बिहारमा १ जनाले ज्यान गुमाएका छन् । त्यसैगरि हिमालचल प्रदेश,केरला,छत्तीसगढ,झारखण्ड र तामिलनाडुमा एक एक जनाले ज्यान गुमाएका हुन् । पछिल्ले २४ घण्टामा २७ ज...

अव नेपालमै पाइलट पढ्न पाईने, दुई स्कुलले पाए अनुमति

नेपाल सरकारले पाइलट उत्पादन गर्ने उद्देश्यले दुई कम्पनीलाई फ्लाइङ स्कुलको अनुमति दिए सँगै नेपालमा पाइलट पढ्न पाईने भएको छ । संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री सुदन किरातीले शुभम् एभीएसन प्रालि र चन्द्र सूर्य एभीएसन प्रालिलाई फ्लाइङ स्कुल स्थापनाको अनुमति दिए सँगै नेपालमै पाइलट पढ्न पाईने भएको हो । नेपालमै पाइलट उत्पादन गर्ने उदेश्यका साथ कार्यविधिमा आवश्यक संशोधन गर्दै वर्षौांदेखि मन...

पूर्वधार निर्माणका काम राति गर्न महानगरको निर्देशन

सार्वजनिक तथा निजी पूर्वधार निर्माण र मर्मतका कामहरु राति मात्रै गर्नका लागि काठमाडौं महानगरपालिकाले निर्देशन दिएको छ । महानगरपालिकाले एक सुचना जारी गर्दै उक्त निर्देन दिएको हो । महानगरपालिकाले सार्वजनिक तथा निजी पूर्वाधार निर्माण एवम् मर्मत कार्यलाई व्यवस्थित गरी सडकमा आवतजावत सहज गराउन सडकपेटीमा निर्माण सामग्री नराख्न र सार्वजनिक निकायको काम राति मात्र गर्न सुचना मार्फत निर्देशन दिएको हो ।...

प्रदुषित सहरको सूचीमा काठमाडौं पहिलो स्थानमा

काठमाडौंलाई एयर भिजुअल सूचक आइक्यू एयरले संसारकै प्रदुषित सहरको पहिलो सुचिमा राखेको छ । बिहानसम्म काठमाडौं प्रदुषित शहरको चौथौ नम्बरमा थियो भने अहिले अहिले झनै प्रदुषण बढेर पहिलो सुचिमा पुगेको हो । त्यस्तै प्रदुषित सहरको दोस्रोमा थाइल्याण्डको च्याङमाइ सहर परेको छ भने तेस्रो स्थानमा भारतको कोलकत्ता, चौथो स्थानमा थाइल्याण्डको बैंकक र पाँचौ नम्बरमा पाकिस्तान रहेको छ । केही दिनदेखि देशका...

जेठदेखि भैरहवाबाट भारत र मलेसियाको उडान हुने

नेपाल वायुसेवा निगमले भैरहावाबाट आगमी जेठदेखि भारत र मलेसियाको उडान थाल्ने तयारी थालेको छ । निगमले भैरहवास्थित गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट भारतको राजधानी नयाँ दिल्ली र मलेसियाको राजधानी क्वालालम्पुरसम्मको उडानको तयारी थालेको हो । नेपाल वायुसेवा निगमले भैरहवास्थित गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट आगामी जेठको तेस्रो सातादेखि दुई वटा गन्तव्यमा उडान गर्न आवश्यक तयारी थालिएको बता...

भारतीय पुर्व सांसदको गोली हानी हत्या

भारतको उत्तर प्रदेशका पूर्व सांसदका दुई दाजुभाईको गोली हानी हत्या भएको छ । र्व सांसद अतिक अहमद र उनका दाजु अशरफको गोली हानी हत्या गरिएको हो । पूर्व विधायक राजु पालको हत्या आरोपमा प्रहरी नियन्त्रणमा रहेका अतिक र अशरफ प्रयागराजस्थित एक अस्पतालमा स्वास्थ्य जाँच गरी फर्किने क्रममा पत्रकारलाई प्रतिक्रिया दिइरहेको बेला गोली प्रहार भएको बताइएको छ । उनीहरुलाई गोली लागेको भिडियो फुटेज पनि टेलिभिजनमा ...

बाघ र सिंहको फोहरी सिङ्गौरी

बागदरवारमा रहेको काठमाडौं महानगर र सिंहदरवारमा रहेको सरकार अर्थात बाघ र सिंहवीच सिङ्गौरी चलिरहेको छ । बागदरवार भन्छ– महानगरलाई सहयोग गर्नुप¥यो, दिएका ज्ञापनको संवोधन हुनुप¥यो अन्यथा सिंहदरवारभित्रको फोहर फालिने छैन । सिंहदरवार भन्छ– फोहर फाल्दिन भन्न पाइन्न । गृहमन्त्री नारायणकाजी श्रेष्ठले त उपमेयरलाई गुहार लगाएर फोहर फालिदिन अनुरोध समेत गरेका छन् । अर्थात् बाघ र सिंहको सिङ...

राजा सुनवर्षीमा सिरुवा मेला सुरु

मोरङको रतुवामाई नगरपालिका ५ गोविन्दपुरस्थित राजा सुनवर्षी मन्दिरमा सिरुवा मेला सुरु भएको छ । प्रतयेक वर्ष झैं यसवर्ष पनि बैशाख १ गते नयाँ वर्षका दिनमा राजा सुनवर्षीको पूजा आरधना गरि मेला सुरु गरिएको हो । बैशाख १ गते तराईका आदिवासी समुदायका ताजपुरिया, गनगाई, राजवंशी, थारु, माझी, चौधरीलगायतले आफना कुलदेवता सुनवर्षी महाराजको ग्रामथानमा फूलको घोडा चढाई पूजाआजा गर्ने प्रचलन रहेको स्थानीयको भनाई र...

ब्याजदर महँगो भएर अर्थतन्त्रमा समस्या आएको हैन : गभर्नर अधिकारी

बैंकको ब्याजदर महँगो भएर मात्रै अर्थतन्त्रमा समस्या नआएको नेपाल राष्ट्र बैंकका गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीले बताएका छन् । गत मंगलवार राष्ट्र बैंकले आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलन बोल्दै गभर्नर अधिकारीले उक्त कुरा बताएका हुन् । गभर्नर अधिकारीले पछिल्लो समय बैंकको ब्याजदर वृद्धिको कारणले मात्रै अर्थतन्त्रमा समस्या आएको हैन भन्दै अहिलेको अर्थतन्त्रका समस्या र अर्थतन्त्र चलायमान नहुनुमा ब्याजदरको मात...

वायु प्रदूषन बढेसंगै विशेष सावधानी अपनाउन आग्रह

देशको विभिन्न भागमा लागेको डढेको कारण वायु प्रदूषण बढेसंगै सरकाले सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ । वायु प्रदूषण बढेर आकाश धुम्म हुन थालेपछि सरकारले चेतावनी सहित सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको हो । काठमाडौं उपत्यकालगायत मुलुकको मध्य र पूर्वी भागमा वायु प्रदूषणको मात्रा बढेको र जनस्वास्थ्यलाई हानी गर्ने अवस्था देखिएपछि वातावरण विभागले बुधबार सार्वजनिक सूचना जारी गर्दै बालबालिका, वृद्धवृद्धा एवं श्वा...

नेपला टेलिकमको स्प्रिङ अफर आजदेखि लागु

चैत २९ गतेदेखि ३ महिनाको लागि नेपाल टेलिकमले स्प्रिङ अफरको रूपमा विभिन्न अफरहरू उपलब्ध गराउने भएको छ । नेपाल टेलिकमको ग्रहकको सुविधाको लागि अफर ल्याएको हो । आजदेखि सुरु हुने अफरमा एफटीटीएच प्याकेजलाई पहिलाको भन्दा आकर्षक बनाइएको बताइएको छ । जसअनुसार डाटा सुविधा मात्र उपलब्ध भएको एफटीटीएच प्याकेज अब वार्षिक ८ हजार रुपैयाँमा उपलब्ध हुनेछ ।  पहिले देखि नै एफटीटीएच भ्वाइस सेवा प्रयोग गरि...

कोरोना संक्रमण बढ्दै सतर्कता अपनाउन आग्रह

महामारीको रुपमा फैलिएको कोरोना भईरसको संक्रमण बढ्न थालेपछि सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ । स्वस्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले संक्रमणदर बढेसँगै सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको हो । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा समीरकुमार अधिकारीले सङ्क्रमण अझै केही दिन बढ्ने बताएका छन । उनले अहिलेको अवस्था हेर्दा अझै केही दिन सङ्क्रमण बढ्ने सम्भावना देखिएकाले सबैले जनस्वास्थ्यका मापदण्ड पालना ग...

विदेशबाट आउने तरकारीको विषादी परिक्षण हुने

सरकारले मूलुकबाहिरबाट आयत हुने तरकारीको विषादी परिक्षण गर्ने निर्णय गरेको छ । मंगलवार बसेको मन्त्रीपरिषदको बैठकले उक्त निर्णय गरेको हो । बाहिरबाट आयातित तरकारीको विषादी परिक्षण नगर्ने निर्णय गरेको भन्ने समचारहरु आइरहेका थिए । विषादी परिक्षण नगर्ने निर्णय गरेको चौतरर्फी विरोधका समचारहरु आईरहेको बेला सरकारले विषादी परिक्षण गर्ने निर्णय गरेको हो । यसअघि पनि सरकारले आयतित तरकारीमा विषादी परिक...

सस्तोमा आईफोन पाईन्छ भन्दै ठगी गर्ने पक्राउ

हाम्रो बजार डटकममा आईफोन १४ प्रो म्याक्स सस्तोमा पाइन्छ भन्दै ठगी गर्ने एकजनालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । भक्तपुर बालकोट बस्ने २४ वर्षीय उपेन्द्र शाहीलाई पक्राउ गरिएको हो । हुम्लाको सिमीकोट स्थायी घर भएका शाहीले आईफोन प्रो म्याक्स सस्तोमा पाइन्छ भन्दै बिभिन्न बहानामा मानिसहरु सँग पैसा लिएर सम्पर्क बिहिन भएपछि पिडितहरुले प्रहरीकोमा उजुरी गरेका थिए । पिडितहरुको उजुरी परेपछि काठमाडौं उपत्यक...

विद्यार्थी नहुदा शैक्षिक कार्यक्रम बन्द गर्ने तयारीमा केयु

गुणस्तरिय कार्यक्रमहरु भएर पनि प्रचार प्रसार नहुदा त्यही विषय अध्यन गर्न विद्यार्थीहरु वैदेशिक अध्यनमा जाँदा काठमाडौं विश्वविद्यलय (केयु)ले केही शैक्षिक कार्यक्रम बन्द गर्नुपर्ने अवस्थामा पुगेका छ । विश्वविद्यालयमा विद्यार्थी अभावका कारण केही शैक्षिक कार्यक्रम बन्द गर्ने तयारीमा पुगेको हो । गत सोमबार काठमाडौँ विश्वविद्यालय र शिक्षा पत्रकार सञ्जाल नेपाल (इजोन) को सहकार्यमा आयोजित कार्यक्रममा ...

राजनीतिक दिमागमा भिरङ्गी सल्केपछि

राजन कार्की - -  लोकतन्त्र चलाउने राजनीतिक दिमागमा भिरङ्गी सल्केपछि न मान रहनछ, न सम्मान ।  ३ सेप्टेम्बर १६५८ मा मरेका बेलायती गणतन्त्रवादी शासक ओलिभर क्रमवेलको चिहान खनेर उसको टाउको लण्डनको वीचबजारमा झुण्ड्याइयो । निरकूशताको प्रमाणका रूपमा मरेको बाघको जुँगा उखेरलेको त्यो घटना तत्कालीन सभ्यताको सुरूआत मानियो । नेपालमा हिन्दुवाद र राजतन्त्रलाई राजनीतिक आवेगको किलामा ज्यूँदै झुण्ड्याए...

सत्ता गठबन्धनको अन्तरकलह र सरकारको भविष्य

डा. केशव देवकोटा - -  ०४६ सालमा आन्दोलनका लागि नेपाली कांग्रेस र कम्युनिष्ट पार्टीहरूकाबीचमा कार्यगत एकता गरिएको बिषयलाई उदाहारण बनाएर ०६३ पछि पनि नेपाली कांग्रेस र खासगरी माओवादी केन्द्रले कार्यगत एकता कायमै राख्ने प्रयास गरेका छन् । तर त्यो प्रयास बेला बेलामा टुट्दै र फेरी जोडिदै अगाडि बढिरहेको छ । मंसिर चारको निर्वाचनले नेपाली कांग्रेसको नेतृत्वमा एमालेसहितको सरकार गठनगर्ने र माओवादी क...

शिक्षा बोर्डिङ् कि पैसा बोरिङ

बरिष्ठ अधिवक्ता शिव सिग्देल - - बोर्डिङ स्कूलहरू पैसाको बोरिङ हो, जसबाट ह्वालह्वाली पैसा निस्कन्छ । सामुदायिक स्कूलमा सत्ता र सरकारमा बस्नेहरूले आफ्ना सन्तानलाई पढाउनै पर्ने नाराबाजी लगाउनेले लगाए, तर त्यो निर्णय कहिले पनि कार्यान्वयन हुनसकेन । जुन स्कुलमा पढेको छ, त्यही स्कूलमा वर्षैपिच्छ भर्ना हुने भनेको के हो ? योभन्दा ठगीधन्दा अरू हुन्छ कि हुन्न ? यतिमात्र होइन, दुई महिना बिदा भयो, बच्चा ...

गृह र यातयातमन्त्री नारायणगढ-बुटवल सडक निरीक्षणमा

उपप्रधान तथा गृहमन्त्री नारायणकाजी श्रेष्ठ र भौतिक पूर्वाधार तथा यातायातमन्त्री प्रकाश ज्वाला नारायणगढ–बुटवल सडकखण्डको स्थलगत निरीक्षणमा पुगेका छन् । मन्त्री श्रेष्ठ र ज्वाला सहित नेपालका लागि चिनियाँ राजदूतको टोली निर्माणाधीन नारायणगढ–बुटवल सडकखण्डको स्थलगत निरीक्षणमा गएका हुन् ।  चार वर्षअघि विस्तार गर्न थालिएको उक्त सडकको काम हाल २७ प्रतिशत मात्रै सकिएको बताइएको छ । ...

बिस्केट जात्रा आजबाट शुरु

भक्तपुरमा मनाईने बिस्केट (बिस्काः) जात्रा आजबाट शुरु हुदैछ । आठरात नौ दिनसम्म मनाइने यो जात्रा आज बेलुकी देखि शुरु हुन लागेको हो । आज साँझ भक्तपुरको  तौमढीस्थित पाँचतले मन्दिर अगाडिबाट भैरवनाथको रथ तानातान गर्दै जात्राको सुरूवात गरिने प्रचलन रहेको छ । जात्राको पहिलो दिन भैरवनाथसहित भद्रकालीको पनि रथ तानिने गरिन्छ । आज तानिने रथमा भैरवनाथ मूल देवता र बेताल देवतालाई विराजमान गराई पाँचत...

नेपालगञ्जबाट भारत उडानका लागि अनुमति माग्ने तयारी

नेपाल सरकारले नेपालगञ्ज विमानस्थलबाट भारतको विभिन्न शहरमा उडान गर्नका लागि अनुमति माग्ने तयारी गरेको छ । उडनका लागि परराष्ट्र मन्त्रालयमार्फत पत्राचार गरि अनुमति माग्ने तयारी भएको हो । सरकारले नेपालगञ्ज विमानस्थलबाट भारतका विभिन्न शहरमा उडानका लागि अनुमति लिन परराष्ट्र मन्त्रालयमार्फत पत्राचार गर्ने निर्णय भएको संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री सुदन किरातीले बताएका छन् । तराईका ठ...

मीटरब्याज पीडित र सरकारबीच १० बजे वार्ता

मीटरब्यज पीडित र सरकारबीच आज पनि वार्ता हुनेभएको छ । हिजो भएको वार्तामा कुनै पनि सहमति नभएपछि आज पुःण  १० बजे वार्ता हुन लागेको हो । देशको विभिन्न जिल्लाबाट संघिय राजधानी काठमाडौं आएका मिटरब्याज पीडितहरु र सरकारबीच आज बिहान १० बजे वार्तामा बस्न लागेको बताइएको छ । हिजो किसान–मजदुर संघर्ष समितिका संयोजक अवधेश कुशवाहको नेतृत्वको टोली र गृह मन्त्रालयका सह–सचिव प्रदीप कोइराल...

एकल महिलाको बच्चाको थर आमाकै थर हुने

एकल महिलाबाट जन्मेको बच्चाको थर आमाकै थर कायम हुने भएको छ । राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण विभागले एकल आमाबाट जन्मेको थर मावलीको थर राखेर जन्मदर्ता लगायतका कागजपत्र बनाउने नियमलाई परिपत्र मार्फत सच्याएर आमाकै थर कायम हुने व्यवस्था गरेको हो ।  परिपत्र मार्फत राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण विभागले एकल महिलाबाट जन्मेको र पितृत्वको ठेगान नलागेको बच्चाको थर आमाको थर राखेर जन्मदर्ता हुने ...

काठमाडौँबाट धौलागिरि उडेको हेली दुर्घटनामा

धौलागिरि बेसक्याम्पका लागि त्रिभुवन विमानस्थल काठमाडौंबाट उडेको हेली दुर्घटनामा परेको छ । आज बिहान त्यसतर्फ उडेको नोभेम्वर ब्राबो कलसाईनको एभरेष्ट हेली धौलागिरिमा अवतरण गर्ने क्रममा दुर्घटना परेको हो । उक्त हेली हिमाल आरोहणका लागि आवश्यक सामान लिएर क्यापटेन श्रीया अधिकारीले आज बिहान काठमाडौँबाट धौलागिरिका लागि उडाएकी थिइन् । हिमाल आरोहणका लागि आवश्यक सामान लिएर गएको हेली ल्याण्ड गर्ने क्रममा...

कालिकोटको सुनथराली विमानस्थल ३७ वर्षपछि बन्यो

कालिकोट जिल्लाको नरहरिनाथ गाउँपालिका वडा नं. १ मा रहेको सुनथराली विमानस्थल ३७ वर्षपछि निर्माण भएको छ । २०४२ सालदेखि निर्माण शुरु भएको विमानस्थल ३७ वर्षपछि निर्माण सम्पन्न भएको हो । सुनथराली विमानस्थल निर्माणका लागि हाल सम्म ५० करोडभन्दा बढी खर्च भएको भएपनि पछिल्लो आर्थिक वर्षको विनियोजित साढे १३ करोड रकमले ६ सय ४० मिटर लामो धावनमार्ग कालोपत्रे गरिएको बताइएको छ । २०७३ सालमा तत्कालीन पर्यटन...

ट्राफिक सचेतना कार्यक्रममा ६ सय ८६ चालक सहभागी

उपत्यकाको विभिन्न सडकमा गरिएको ट्राफिक सचेतना कार्यक्रममा ६ सय ८६ जना चालक सहभागी भएका छन् । हिजो काठमाण्डौं, भक्तपुर र ललितपुरको सडकमा सचेतना कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो । काठमाडौँ उपत्यकाकाको विभिन्न स्थानका सडकमै पुगेर ट्राफिक प्रहरीले कार्यक्रम सञ्चालन गरेको थियो । सचेतना कार्यक्रममा काठमाडौं उपत्यकाको कालिमाटी क्षेत्रमा १ सय ५०, थापाथलीमा ४८, सोह्रखुट्टेमा ४०, साँखु र कीर्तिपुरमा ३०&ndas...

ड्रेस र किताब तोकिएकै ठाउँमा किन्न बाध्य पार्ने विद्यालयलाई कारबाही गरिने

नयाँ शैक्षिकसत्र शुरु हुनै लागेको बेला काठमाडौं महानगरपालिकाले तोकिएकै ठाउँमा बिद्यार्थीको ड्रेस र किताब किन्न बाध्य पार्ने विद्यालयलाई कारबाही गर्ने भएको छ । संस्थागत विद्यालय मापदण्ड तथा सञ्चालन निर्देशिका २०६९ अनुसार महानगरले नगरभित्रका सबै संस्थागत विद्यालयलाई परिपत्र गर्दै सोही अनुसार काम नगरे कारबाही गर्ने चेतावनी दिएको हो । विद्यालय मापदण्ड तथा सञ्चालन निर्देशिका २०६९ अनुसार विद्या...

महानगरपालिकाले राति फोहोर फाल्नेलाई १५ हजार जरिवाना तिरायो

काठमाडौं महानगरपालिकाले राति सडकमा फोहोर फाल्नेलाई १५ हजार जरिवाना तिराएको छ । गत बुधावार राति महानगरपालिकाको कुलेश्वर क्षैत्रमा फोहोर फाल्दै गरेको अवस्थामा भेटिएको बा.४ च.३३४ नम्बरको गाडीलाइ पक्राउ गरि जरिवाना तिराएको हो । उक्त गाडीले सडकमा फोहोर फाल्दै गर्दा महानगरको रात्रिकालीन अनुगमन टोलीले पक्राउ गरेको बताइएको छ । जरिवाना तिराएर अव फोहोर नफाल्ने सर्तमा गाडिलाई छाडिएको महानगरका वातावरण व...

दुवै खुट्टा विना सगरमाथा आरोहन गर्दै हरि बुढा मगर

दुवै खुट्टा विना हरि बुढा मगर सगरमाथा आरोहन गर्न सगरमाथाको आधार शिविरतर्फ प्रस्थान गरेका छन् । पूर्व गोरखा सैनिक हरि बुढा मगर विश्वसको सर्वोच्च शिखर सगमाथा आरोहणका लागि बुधवार त्यसतर्फ प्रस्थान गरेका हुन् । बुधवार त्रिभुवन विमानस्थल हुँदै सगरमाथाको आधार शिविरतर्फ गएका बुढा मगर शारीरिक अशक्त छन् भने उनको दुवै खुट्टा छैनन् । उनि कृतिम खुट्टाको सहायतामा सगरमाथा आरोहण गर्न लागेका हुन् । कृतिम खु...

सात महिनामा एनओसी लिनेको संख्या ७९ हजार नाघ्यो

गत सात महिनामा विदेश अध्यन गर्न जाने  ७९ हजार जना भन्दा बढिले अध्यन अनुमति पत्र (एनओसी) लिएका छन् । गत साउन देखि २०७९ चैत २२ गते सम्म ७९ हजार ३०९ जनाले विद्यार्थीले विदेश अध्यनका लागि एनओसी लिएका हुन् । हाल वैदेशिक अध्ययन अनुमति शाखाले एनओसीका लागि अनलाइन आवेदन दिएको एक दिनमा रुजु गर्ने र अर्को दिन एनओसी दिन थालेको बताएको छ । बिहीवार ६०९ अनलाइन आवेदन परेकामा ५२९ आवेदन स्वीकृत भएको बताइए...

एकल आमाको बच्चाको थर मावलीको थर राख्न निर्देशन

एकल आमाबाट जन्मेको बच्चाको थर मावलीको थर राखेर जन्मदर्ता बनाउन सरकरले निर्देशन जारी गरेको छ । सरकारले एकल आमाबाट जन्मेको र बाबुको ठेगान नभएको बच्चाको जन्मदर्ता लगायत सरकारी कागजपत्र मावलीको थर राखेर बनाउँन निर्देशन जारी गरेको हो। नेपाल सरकारको गृहमन्त्रालय अन्तर्गत राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण विभागले स्थानीय तहका वडा कार्यालयका स्थानीय पञ्जिकाधिकारीलाई ४ बुँदे सर्कुलर पठाएर सो निर्देशन ...

मोरङमा एसईई दिंदै गरेका ५२ जना परीक्षार्थी पक्राउ

मोरङको एक विद्यालयमा एसईई परिक्षा दिंदै गरेको ५२ जना नक्कली परीक्षार्थी पक्राउ परेका छन् । नक्कली परीक्षार्थीको आशंकामा ग्रामथान गाउँपालिका २ मा रहेको सरस्वती माध्यमिक विद्यालय परीक्षा केन्द्रबाट ५२ जनालाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको हो । उनीहरू सामाजिक विषयको परीक्षा दिंदै गर्दा  नियन्त्रणमा लिइएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मोरङका प्रवक्त प्रहरी नायव उपरीक्षक रञ्जन दाहालले बताए । सोही केन्...

अर्थतन्त्रमा समस्या र चुनौति छ : श्रेष्ठ

सरकारको प्राथमिकतामा नपर्दा अर्थतन्त्रमा समस्या र चुनौति रहेको नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ (एफएनसीसीआई) का वरिष्ठ उपाध्यक्षका प्रत्यासी अञ्जन श्रेष्ठले बताए । उनले सरकारको नेतृत्व गर्नेहरुले अर्थतन्त्रलाई प्राथमिकतामा नपरेका कारण अर्थतन्त्रमा संकट आएको बताएका हुन् । हिजो काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा आफ्नो टिमको औपचारिक घोषणा र वाचापत्र सार्वजनिक गर्दै व्यवसायी माझ जीवन्त, जिम्मेवार र जोसिलो...

नेपाली सेनाले विश्वमा मुलुकको प्रतिष्ठा बढाएको छ : प्रधानसेनापति शर्मा

प्रधानसेनापति प्रभुराम शर्माले नेपाली सेनाले विश्वमा देशको प्रतिष्ठा बढाउने काम गरेको बताएका छन् । श्री नं ९ बाहिनी अड्डाअन्तर्गत रामेछापको मन्थलीमा आयोजित भूतपूर्व सैनिक सम्मेलनको उद्घाटन गर्दै उनले उक्त कुरा बताएका हुन् । कार्यक्रमा बोल्दै देशको भौगोलिक अखण्डता, राष्ट्रिय एकता र जनताको रक्षा गर्नु नेपाली सेनाको संवैधानिक दायित्व रहेको बताए । उनले सेनाले विकास निर्माण तथा पर्यावरण संरक्षणमा...

नेपाल–चीन द्विपक्षीय बैठक बेइजिङमा

छिमेकी राष्ट्र चीन र नेपालको द्विपक्षीय कूटनीतिक परामर्श संयन्त्रको बैठक चीनको बेइजिङमा हुने भएको छ । नेपाल–चीन परराष्ट्र मन्त्रालयस्तरीय द्विपक्षीय कूटनीतिक परामर्श संयन्त्रको बैठक बेइजिङमा बस्ने भएको हो । आगामी अप्रिल ७  अर्थात चैत २४ गते संयन्त्रको १५ औँ बैठक बेइजिङमा बस्ने परराष्ट्र मन्त्रालयले प्रेश विज्ञप्तिमार्फत जानकारी गराएको छ । बैठकमा नेपालको नेतृत्व परराष्ट्र सचिव भरतर...

अष्ट्रेलियाको तापक्रममा वृद्धि, जनजिवन प्रभावित

अष्ट्रेलियाको तापक्रममा वृद्धि भएको छ । सन् १९६२ मा दक्षिण अष्ट्रेलियामा ५० दशमलव ७ डिग्री सेन्टिग्रेड तापक्रम थियो । हाल उत्तरी अष्ट्रेलियाको अनस्लोमा पनि त्यत्ति नै तापक्रम मापन गरिएको छ । त्यहाँ तापक्रम अझै केही बढ्ने अनुमान गरिएको छ । पछिल्लो समय तापक्रम बढ्नुको मुख्य कारण गत महिना ठूलो मात्रामा लागेको बन डढेलो रहेको बताइएको छ । डढेलोका कारण अष्ट्रेलियामा झण्डै ६ हजार हेक्टर जमिनमा वि...

शनिबारदेखि रातो मच्छिन्द्रनाथको रथ निर्माण कार्य शुरु गरिदै

रातो मच्छिन्द्रनाथको रथयात्राको निम्ति ललितपुरको पुल्चोकमा आगामी शनिबारदेखि रथ निर्माण कार्य शुरु हुँदैछ । रथ निर्माणका लागि शुक्रबार रातो मच्छिन्द्रनाथको महास्नान गरिने बताइएको छ । आगामी २०८० बैशाख ८ गते रातो मच्छिन्द्रनाथलाई रथारोहण गराइनेछ । त्यस्तै बैशाख ११ गते सोमबार पुल्चोकबाट रथ तानेर गाःबहाल पुर्याइने छ । अन्तिम दिन जावलाखेलमा रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो देखाएपछि जात्रा समापन हुने छ । ...

सुनसरीबाट राष्ट्रिय जागरणको आह्वान

चैत २० गते, इनरुवा । पूर्वाञ्चलका जनताले पूर्वराजाको अभिनन्दन गरेका छन् । अभिन्दनपछि पूर्वराजाले धन्यवाद ज्ञापन गर्दै भन्नुभएको छ– ..हाम्रो नेपाल हामीलाई सधैं राम्रो लागछ, सधैं प्यारो लाग्छ ।...राष्ट्रप्रतिको त्यही अगाध प्रेम फेरि एकपटक यहाँ प्रकट भएको छ ।...आफ्नो देशलाई माया गरेर, आफ्नो देशको अवस्थालाई बुझेर तपाईहरुबाट जसप्रकारको चिन्ता चासो र चिन्तन प्रस्तुत भएको छ, तयसमा मेरो गहिरो ध...

अझ कलंक लाग्नेसक्ने देखिन्छ

शाश्वत शर्मा - - पूर्वराजाका लागि जनसभामा सहभागिता, डिनर बैठक, अभिनन्दन भइरहेका छन् । देश र जनताका लागि चिन्ता कति छ भन्ने देख्न सुन्न पाइयो । पूर्वराजा केही समयदेखि कडा रूपमा प्रस्तुत भएको देखिन्छ । तर गर्ने के ? सुनवाई कतै हुन्न । पूर्वराजाका सामु जनता छन्, जनताका सामु पूर्वराजा । जनताले पूर्वराजाको चिन्ता देख्छन्, एकछिन मनन गर्छन्, फेरि बिर्सन्छन् । पूर्वराजा पूर्वमामात्र होइन, पश्चिम, सुदू...

वर्तमान सन्दर्भमा माओवादी केन्द्रको भ्रमित राजनीति

डा. केशव देवकोटा - - नेपालको राजनीतिमा बिचित्रका गतिबिधि देखिएका छन्भने बिचित्रका बिचारहरू पनि सुनिन थालेका छन् । यसैक्रममा गतसाता ललितपुरमा आयोजित एक श्रद्धाञ्जली कार्यक्रममा माओवादी केन्द्रका उपाध्यक्ष तथा पूर्वसभामुख कृष्णबहादुर महराले बोलेका केही कुराहरू बाहिर आएका छन् । जसमा उहाँले नेपाली जनताको हातमा सत्ता आई नसकेकाले अझै क्रान्ति जरूरी रहेको र सत्ता जनताको हातमा आउन बाँकी नै छ, क्रान्ति...

स्वराज्य र मेलमिलापको मार्गचित्र

केशवप्रसाद चौलागाईं -  नेपालको सम्बन्धमा अमेरिका, ब्रिटेन तथा भारतले आपसी समझदारी गरेको पाइन्छ । नेपालको उपस्थितिबिनै सैनिक सहयोगका बारे अमेरिका, ब्रिटेन र भारतले संवाद गरेको तथा लिपुलेकका सम्बन्धमा चीन र भारतले समझदारी गरेको समाचारहरूले नेपालले लिनुपर्ने नीति र कदम अग्रगामी हुनु पर्दछ भन्ने बोध गराउँदछ । तत्कालीन परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीको अमेरिका भ्रमण पश्चात् नेपालमा इन्डो प्यास...

पेट्रोलियम पर्दाथको मूल्य घट्ने कहिले ?

भारले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य घटाएर पठाए पनि नेपाल आयल निगमले भने पेट्रोलियम पदार्थको मुल्या यथावत नै राखेको छ । इण्डियन आयल कर्पोरेशन (आईओसी)ले पेट्रोलियम पदार्थको नयाँ मूल्य सूची नेपाल आयल निगमलाई पठाएपनि निगमले भने पेट्रोलियम पदार्थको मुल्या यथावत नै राखेको हो । इण्डियन आयल कर्पोरेशन (आईओसी)ले प्रत्येक महिनाको १ र १५ तारिखमा पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य सूची नेपाल आयल निगमलाई पठाउने गरेको ...

बुटवल-तानसेन सडक अनिश्चितकाल बन्द

सिद्धार्थ राजमार्गको बुटवल-तानसेन सडक अनिश्चितकालका लागि बन्द हुने भएको छ । सिद्धबाबा सुरुङ मार्ग पूर्वतयारीको काम गर्नका लागि मंगलबारदेखि दैनिक ९ घण्टा बन्द हुने भएको हो । राजमार्ग सुरक्षा समितिको बैठकले चैत २१ गतेदेखि अर्को सूचना नभएसम्मका लागि हरेक दिन बिहान ११ बजेदेखि दिउँसो २ बजेसम्म र राती १० बजेदेखि बिहान ४ बजेसम्म सडकमा आवागमन बन्द गर्ने निर्णय गरेको बताईएको छ । पाल्पाको तिनाउ गाउ...

मुस्ताङमा चिस्यान केन्द्र निर्माण हुने

स्याउको राजधानीको रुपमा परिचित हिमाल पारीको जिल्ला मुस्ताङमा स्याउ तथा फलफूल सङ्कलन तथा चिस्यान केन्द्र बन्ने भएको छ । मुस्ताङको मार्फामा स्याउ भण्डारण गर्नको लागि एक करोड ४१ लाखको लागतमा सङ्कलन तथा चिस्यान केन्द्र बन्न लागेको हो । घरपझोङ गाउँपालिका–२ सामग्री टोलमा सरकारको ८५ र कृषकको १५ प्रतिशत अनुदानमा निर्माण हुन लागेको उक्त केन्द्रको लागि गण्डकी प्रदेश कृषि विकास निर्देशनालयबाट एक ...

तातोपान र हिल्सा नाका वैशाखदेखि खुला

नेपाल र चीनको थप दुई व्यापारिक नाका तातोपानी र हिल्सा पनि खुला हुुने भएको छ । उक्त दुइ व्यापारीक नाका आगमी वैशाख १८ गते देखि खुला हुने भएको हो । यही चैत १९ गते तिब्बतको ल्हासामा बसेको नेपाल–चीन सीमा व्यापार संयन्त्रको बैठकमा यस्तो निर्णय भएको उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले जनाएको छ । छिमेकी राष्ट्र चीनसँग जोडिएका नेपाली नाका खोल्दै जाने सहमति अनुसार आगमी वैशाख १८ गते देखि...

रसुवागढी नाका खुला, तातोपानी नाका अझै खुलेन

नेपाल चीन सिमानकाको रसुवागढी नाकाबाट स्थलमार्ग हुँदै पर्यटक आवागमनका लागि खुला गरिएको छ । कोरोना महामारीका कारण २०७६ चैत ११ गते देखि बन्द गरिएको उक्त नाका चीनले तीन वर्षपछि मानव आवागमनका लागि खुला गरेको हो ।  हिजो एक नेपाली टोली उक्त नाकाबाट चीन प्रवेश गरेसँगै आवागमन औपचारिक रुपमा खुला गरिएको हो । उक्त नाकाबाट चीन प्रवेश गरेका नेपाली टोलीलाई स्वागत गर्दै नेपालका लागि चिनियाँ राजदूत छेन ...

काठमाण्डौं प्रवेश गर्ने दुई सडक बन्द

काठमाडौं प्रवेश गर्ने छोटो दूरीका दुई सडक अनिश्चितकालका लागि बन्द भएका छन् । चित्लाङ–चन्द्रागिरि–थानकोट सडक र कुलेखानी–सिस्नेरी–छैमले–दक्षिणकाली सडक स्तरोन्नतिका लागि बन्द गरिएको हो ।  प्रत्येक दिन बेलुका ६ बजेदेखि भोलिपल्ट बिहान ६ बजेसम्मका लागि सडक बन्द रहने थाहा नगरपालिकाले जानकारी दिएको छ । इन्द्रसरोवर गाउँपालिका–३ को ज्यामिरेबाट रामचन्द्र भन्ज्या...

राष्ट्रपति पौडेल अस्पताल भर्ना

स्वास्थ्य समस्याका कारण राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल अस्पताल भर्ना हुनुभएको छ । उहाँको पेटमा समस्या देखिएपछि  हिजो साँझ त्रिवि शिक्षण अस्पताल महाराजगञ्जमा भर्ना हुनुभएको हो । हाल उहाँ चिकित्सकहरुको निगरानीमा रहनुभएको अस्पतालले जनाएको छ । अस्पतालका अनुसार पेटमा समस्या आएपछि उहाँ उपचारका लागि अस्पतालमा भर्ना भएको बुझिएको छ ।

रवि कति बलिया, कति निर्धो ?

काठमाडौँ – राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका अध्यक्ष रवि लामिछाने चितवन २ बाट, स्वर्णिम वाग्ले तनहुँ १ बाट र रमेश खरेल बारा २ बाट उमेदवार बन्ने भएका छन् । स्वर्णिम वाग्लेले पुस्तागत रुपमा रहेको कांग्रेस पार्टी परित्याग गरेर रास्वपामा प्रवेश गरेका हुन् । वाग्लेले सभापति देउवा, देउवापत्नी आरजु देउवामाथि विभेदकारी आरोप लगाएर पार्टी परित्याग गरेपछि कांग्रेसभित्र ठूलै तरङ्ग उठेको छ । यद्यपि बीचबचा...

मन्त्रीहरुलाई भैंसेपाटीमा नयाँ महल बन्दैछ

मन्त्रीहरुका लागि भैंसेपाटीमा नयाँ महल बनिरहेको छ । पुल्चोकको मन्त्रिक्वार्टर सानो भएकाले सर्वसुविधा सम्पन्न महल बनाउने काम भइरहेको छ । केही महिनामै तैयार हुने यो महलमा मन्त्रीहरुले सुविधाभोगी जीवन बिताउन पाउने भएका छन् । मन्त्रीले गर्ने नीतिगत र आर्थिक भ्रष्टाचार नै हो । काम केही गर्नु नपर्ने र यस्ता महलमा बस्न पाउने भएपछि मन्त्री हुनका लागि मारामार गर्ने नै भए । गतवर्ष कात्तिकमै बुझाउनु पर्न...

आफ्नै माग पूरा नगर्ने माओवादी नेतृत्वको सरकार

डा. केशव देवकोटा - - नेपालको राजनीति बिचित्र ढंगले अगाडि बढिरहेको छ । यतिबेला देशको शासन सत्तामा २०५२ सालमा नेपालमा पहिलो पटक जनयुद्धको उद्घोषगर्ने तत्कालीन नेकपा (माओवादी) का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल नेतृत्वको सरकार रहेको छ । सरकार गठन र सञ्चालनका लागि बनाइएको सत्ता गठबन्धनमा त्यतिबेला सरकार समक्ष ४० सूत्रीय माग पेशगर्ने डा. बाबुराम भट्टराईदेखि सो माग बुझ्ने तत्कालीन सरकारका प्रधानमन्त्रि शेरबह...

अनिश्चितता र अराजकता

शाश्वत शर्मा - - यो मुलुकमा अब एउटा कुरा चाहिँ निश्चित छ– त्यो हो, अनिश्चितता, अराजकता । वास्तवमा गहिरिएर मनन गर्दा सही कुरो यही हो । स्वयं अहिलेका जल्दाबल्दा नेताहरु नै यो कुरा स्वीकार गर्छन् । सन्दर्भ, गठबन्धन, नीतिहीनता, सिद्धान्तहीनता, सत्तास्वार्थ र सरकार निर्माणका जे जति घटनाहरु देखिए, ती सबै अराजकता र अनिश्चितताका द्योतक हुन् । नेपालको राजनीति अब यस्तो भइसक्यो कि जो जसँग पनि मिल्न...

न्यूजिलेण्ड, एडमण्ड हिलारी र म

देवी काफ्ले - - म न्युजिल्यान्ड छिरे देखि नै मनमा एउटा कौतुहलताले डेरा जमाईसकेको थियो । सर एडमण्ड हिलारी पनि न्युजिल्यान्डकै बासिन्दा हुन् भन्ने थाहा भए देखि नै कौतुहलता बढेको थियो । सगरमाथा पहिलोपल्ट आरोहण गर्ने हिलारी र नेपाली तेन्जीङ नोर्गे साथी हुन्, उनीहरू सँगै सगरमाथा आरोहण गरेका हुनाले मलाई लागिरहेको थियो, म कतै उनको ठाउँमा पुग्न सक्छु कि भनेर । उनको जन्मठाउँमा पुगेपनि मैले गर्ने त केह...

रोकिएन दिल्लीको परिक्रमा राजनीति

राजन कार्की - - परिवर्तनको १६ वर्ष, हातलाग्यो शून्य भयो । परिवर्तनकारीले यो काम ग¥यौं भनेर देखाउने केही पनि छैन । तैपनि परिवर्तनकारीले धक्कु लगाउन धक मानेका छैनन्, कठै नेतृत्व ? १७ हजारको चिहानमाथि सत्ताको छिनाझप्टीको प्रतिस्पर्धाका कारण परिवर्तनकारी प्रत्येक नेता र नेतृत्व इतिहासको कठघरामा उभिएका छन् । हाम्रा लोकतन्त्रवादीहरु किन जिम्मेवार हुनसकेनन् ? रक्तपातले पार नलाग्ने रहेछ भनेर शान...

गोविन्दनारायणहरुको विश्वास र अविश्वासको खेल

राजन कार्की - - ००७ सालपछि नेपालको क्याविनेटमै दिल्लीले गोविन्द नारायण सिंहहरू पठाएको थियो । हरेक निर्णय तत्काल दिल्ली पुग्थ्यो । दिल्लीको इसाराबिना क्याविनेटमा कुनै निर्णय नै हुने थिएन । यो त अति भयो भनेर राजा महेन्द्रले लठ्ठी पनि नभाँचियोस्, सर्प पनि मरोस् भन्ने नीति अख्तियार गरेर दिल्लीका दूतलाई क्याविनेटमा जानबाट रोक लगाएका थिए । त्यसपछि राजा महेन्द्रले विकास र सुधारका जे जे निर्णयहरु गरे,...

उत्तरी सीमाक्षेत्रमा असह्य छ चिनिया“ नाकाबन्दीको पीडा

उत्तरी सीमा घुमेर आएका युवाहरू भन्छन्– भूकम्प के गयो, कोरोनाको कहर के आयो, उत्तरी सीमाक्षेत्रका बासिन्दाको भोकभोकै मर्ने दिन आयो । व्यापारीका व्यापार सखाप भए, स्थानीयले रोजगारी गुमाए । सक्ने त बसाइसराइ गरेर अन्तै गए, नसक्ने आज पनि रोजीरोटीका लागि भौंतारिएका छन् । चीनले नाकाबन्दी गरिदियो । मनलागेको बेलामा सीमा खोलेजस्तो ग¥यो, कोटा सिस्टममा कन्टेनर छाडिदियो, बढीभन्दा बढी समय अघोषित नाक...

नेपालका नेता बिक्रीमा छन् कि पत्रकार ?

डा. केशव देवकोटा- - - नेपालमा बेला बेलामा अचम्मलाग्दा बहसहरू चल्ने गर्दछन् । गत शुक्रबार मात्र प्रतिनिधिसभाका सभामुख देवराज घिमिरेले आफूलाई बधाई दिन र प्रेसका बिबिध समस्याकाबारेमा अवगत गराउन आएको नेपाल पत्रकार महासंघको प्रतिनिधिमण्डलसँग नेपालका पत्रकारहरू बिक्रिमा रहेकोभन्दै आश्चर्यपूर्ण ढंगले बिषबमन गरेपछि नेपालका नेताहरू बिक्रिमा रहने गरेका छन् कि पत्रकार ? भन्ने बहस शुरू भएको छ । सभामुख ...

यस्तो प्रस्ताव नआओस्

शाश्वत शर्मा - - सामाजिक सञ्जालमा नामूद ज्योतिषी तथा स्वनामधन्य विश्लेषकहरूले चाँडोभन्दा चाँडो राजसंस्था पुनस्र्थापना हुने दावी गर्छन् । बिग्रेको अवस्था सुध्रने लक्ष्यण देखियो भनेर आनन्द हुन्छ । तर टीभीका समाचार सन्यो, त्यसमा लिइएका अन्तर्वार्ताहरूबाट मन झसङ्ग हुन्छ । टीभीका समाचारमा राजसंस्था पुनस्र्थापित हुने छनकसमेत पाइदैन । एकजना राजसंस्थावादी भन्छन्– यसै संविधानअन्तर्गत राष्ट्राध्यक...

कम्युनिष्टको बीउ पनि जोगिन गाह्रो छ

सुरेशकुमार पान्डे - - राजनीति गतिबिधीलाई अध्ययन गर्दा यही एउटा अभियान चलेको देखिन्छ । नारा एकताको अभिनय फुटको ।यस्तो देशका सबै राजनीति पार्टीमा देखिन्छ तर कम्युनिष्ट आन्दोलनको दोसला ओडेकाहरूमा अली बढी देखिन्छ । सबै नेताहरूलाई ,कार्यक्रतालाई थाहा छ, राजनीतिको कखरा पढेकालाई थाहा छ । देशको भूगौलिक अबस्था, सामाजिक परिवेश, बिदेशी हश्तक्षेप, प्रतिगामी खेल र साम्राज्यावादको षड्यन्त्रमूलक अभ्यास आदी ब...

क्याम्पसमा ताला लगाउनु समस्याको समाधान हो ?

विगतका बर्षहरुदेखि नै हरेक क्याम्पसहरुमा सानो समस्यालाई लिएर ताला लगाउने गरेको पाईन्छ । प्राय जसो क्याम्पसमा विद्यार्थी राजनीतिकै कारण पनि ताला लगाउने गरिन्छ । के क्याम्पसमा ताला लगाउनु नै समस्याको समाधान हो ? त्यस्ले विद्यर्थी शिक्षामा कस्तो प्रभाव पार्छ ? विद्यार्थीको हक हितको नाममा विद्यार्थीकै समस्यालाई लिएर विद्यार्थी नेताहरुले हरेक क्यामपसहरुमा ताला लगाउने गरेका छन् ।  पछिल्लो ...

Pokhara International Airport: Chinese Loans Raise Concerns Over Long-Term Viability

Adhiraj Regmi KATHMANDU: Incumbent Prime Minister of Nepal Pushpa Kamal Dahal Prachanda inaugurated the long-awaited regional international airport at Pokhara on January 1, 2023, in the spirit of the new year. Despite the controversy surrounding its development, the much-anticipated ceremony was attended by the Prime Minister, Finance Minister, and other top leaders, sending a clear...

विश्वकै बुद्धको ठूलो मूर्ति बन्दै

कपिलवस्तुमा बुद्धको विश्वकै ठूलो मूति बन्ने भएको छ । बुद्धको यो मूर्ति २४५ मिटर अग्लो बनाउने जानकारी कपिलवस्तु नगरपालिकाले दिएको छ । जानकारीअनुसार यो मूर्ति बुद्धले २९ वर्ष बिताएको झल्को दिनेछ । अन्तर्राष्ट्रिय बौद्धिष्ट केन्द्रका नेपाल प्रतिनिधि मोहन गौतमले यस्तो जानकारी दिएका हुन् । यस्तो सहमतिपत्रमा अन्तर्राष्ट्रिय बौद्धिष्ट सेन्टरका प्रमुख चोइङ क्विई सेङ स्टेवार्ड, सेन्टरका नेपाल प्रतिनिधि ...

उपराष्ट्रपतिमा रामसहायप्रसाद निर्वाचित

काठमाडौं । उपराष्ट्रपतिमा गठबन्धनका उमेदवार जसपाका रामसहायप्रसाद यादव निर्वाचित भएका छन् । संविधानअनुसार राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपति अलग अलग लिङ्गिए हुनुपर्ने भनेता पनि सत्तारुढ दलले यो विधान मिचेर दुबै पुरुष राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिमा निर्वाचित गरिएको छ । एमालेकी उमेदवार अष्टलक्ष्मी शाक्यले १६३२८ मत पाउँदा सत्तारुढ गठबन्धनका रामसहायप्रसाद यादवले ३० हजार ३२८ मत पाएर उपराष्ट्रपति जितेका हुन् । ...

आयल निगम कि घायल निगम ?

 काठमाडौँ – भारतबाट पटक पटक पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य घटेर आएता पनि नेपालमा उहि मूल्य कायम छ । पेट्रोलको मूल्य लिटरमा ८६ पैसा र डिजेलको मूल्य लिटरमा १ रुपैयाँ ७४ पैसाले घटाएर पठाएको भारतीय आयल कर्पोरेसन (आईओसी)ले जनाएको छ ।   निगमका एक अधिकारीले मूल्य घटेर आएपनि स्वचालित मूल्यअनुसार अब के गर्ने भन्नेबारे बोर्ड बैठक बसेर निर्णय हुने बताएका छन् ।  सर्वसाधारण जनताले पेट...

मिटरब्याजीलाई कारबाही गर्न माग

काठमाडौँ । नेपाल एक कृषि प्रधान देश हो । नेपालका अधिकाशं मानिस कृषिमा नै निर्भर छन् । चाहिएजस्तो मौसम नहुँदा, खोजेजस्तो बिउ नपाउदा, समयमा मल नपाउदा र सरकारले हरेक बर्ष मलको मूल्यबृद्धि गरिरहँदा किसान कृषिमा निर्भर छैनन् ।  मलमा भएको मूल्य वृद्धि फिर्ता लिन सरकारसमक्ष विभिन्न दल सम्बद्ध किसान सङ्घ सङ्गठनहरूले माग गरेका छन । त्यस्तै राष्ट्र बैंकको नीति विपरीत ऋण प्रवाह गर्ने सहकारी, लघ...

१५ जिल्लामा ‘सिकलसेल एनिमिया’

१५ जिल्ला सिकलसेल एनिमियाबाट प्रभावित भएका छन् । पश्चिम तराईका कपिलवस्तुबाट कञ्चनपुरसम्मका जिल्लामा ‘सिकलसेल एनिमिया’ रोगको समस्या बढी छन् । आदिवासी जनजाति समुदायका मानिसमा बढी देखिने यो रोगको निदान कहिले ? प्रभावकारी उपचारको व्यवस्था कहिले मिलाउने ? यो रोगका सम्बन्धमा हालै भारतबाट समेत डाक्टर बोलाएर धनगढीमा सम्मेलन नै गरियो । रोगको निदान तथा उपचारमा सघाउ पु¥याउन चिकित्सकलाई अभ...

तलव खुवाउने पैसा छैन

काठमाडौं । कर्मचारीलाई तलव खुवाउने पैसाको सकस भएको अर्थको स्रोतले बताएको छ । यता भने कृषकले पाउने मलको अनुदान कटौती गरिएको छ, पूर्व विशिष्ट कर्मचारी, पदाधिकारीको सुविधा बढाइएको छ । पूर्व विशिष्ट व्यक्ति, कर्मचारीहरुलाई देशको हालत थाहा भए पनि लज्जाबोध भएको छैन । उल्टै थप सुविधा पाएर खुशी देखिएका छन् । त्यसो त ३ अर्बभन्दा बढी बजेट कटौती गर्दा पनि अर्थको अभाव छ । उठ्नुपर्ने राजस्वमा कमी आएको छ । ...

गाउँ गाउँबाट आए मिटरव्याज पीडित, सरकार कहाँ छ ?

काठमाडौं । पछिल्लो समय लघुवित्त नाममा गरिव ठग्ने संस्थाका कारण पीडित भएकाहरु रुँदै कराउँदै शहर छिरेका छन् । बर्षौदेखि मिटर ब्याजका कारण घरबार विहिन हुन पुगिसकेका र लघुवित्त संस्थाबाट पीडित भएकाहरु बैरो सरकारलाई आफ्नो पीडा सुनाउन प्रयत्न गरिरहेका छन् ।  हरेक दिन जसो माइती घर मण्डलामा धर्ना दिएर त्यही बाटो भएर हिड्ने शासकहरुलाई आफ्नो पीडा सुनाएको धेरै भइसक्यो तर बैरो सरकारले सुन्न सकेको छैन...

आमा कति महान हुन्छन् ?

भनिन्छ नि, आमा जगत् जननी र साक्षत भगवान हुन् । जसरी धर्तीले मानव जातिका लागि बोझ थामेकी हुन्छिन् । सन्तानका लागि आमाले त्यतिकै कष्ट गरेकि हुन्छिन् । नौ महिनासम्म अनेक दुःखकष्ट थिचोल्दै आफ्नो सन्तानलाई उनले जन्म मात्र दिन्नन् । आफु मरेर पनि सन्तानलाई बचाउछिन् । यस्ता थुप्रै उदारहणहरु हामिले देख्दै आएका छौँ । यस्तै बागलुङ जिल्लाको काठेखोला गाउँपालिका–४ तङ्ग्राम निवासी बोमबहादुर पुनको गण्डक...

किन बढ्यो रासायनिक मलको मूल्य ?

नेपालमा रासयनिक मलको चरम अभाव खेप्नुपर्ने वाध्यता लामो समयदेखि कृषकले भोग्दै आएका छन् । कहिले भुकम्पका कारणले, कहिले नाकाबन्दिका कारणले, कहिले कारोनाका कारण त कहिले सरकारको लापरबाहिको कारणले कृषक मारमा परेका छन् । त्यसैमाथि पनि सरकारले रासायनिक मलमा पटक पटक मूल्य बृद्धि  गरिरहँदा कृषकको स्थिति निकै भयाबह देखिन्छ ।  कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयको पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार...

फेसन शो किन ?

 काठमाडौँ – आजको यो एक्कासौँ शताब्दीमा आधुनिकीकरण र फेसन शो आवश्यक छ । संगै विश्वभर नै फेसन शो को खास आकर्षण पनि छ । तर फेसन शो को सहि सदुपयोग र रचनात्मक  नहुँदा विकृति बनेको छ ।  फेसन शो डिजाईनर र कपडा व्यवसायी मिलेर आयोजना गर्छन् । आजभोलि फेसन शो कपडाको मात्र नभई मेकअप आर्टिस, डिजाइनर र मोडलको पनि सँगसँगै प्रदर्शन भएको हुन्छ । जहाँ रचनात्मक फेसन शो भने एकदम कम दे...

नेपाल बिउमा आत्मनिर्भर कहिले ?

   काठमाडौँ । नेपाल एक कृषि प्रधान देश हो । नेपालमा हाल ८३ वटा बालीको ७०९ प्रजातिको उन्नत बिउ उत्पादन हुने गरेको बिजन गुणस्तर नियन्त्रण केन्द्रले जनाएको छ । सबैभन्दा बढी धानको ७५ वटा जातको बिउ उत्पादन हुने गरेको छ । तर, उन्नत बिउ भएता पनि नयाँ जातको धानको बिउका कारण बाला नलागेका घटना बेला बेलामा सार्वजनिक हुने गर्छ । जसका कारण लगानी अनुसारको आय नहुँदा  किसान मर्कामा पर्ने ...

ब्याजदर घटाउन माग गर्दै व्यवसायीकोे आन्दोलन

 काठमाडौं, जति जोगी आएनि कानै चिरेको भन्ने उखान नेपालको उद्योग क्षेत्रमा देख्न सकिन्छ । तर व्यवसायीहरुले पनि आफूलाई फाईदा हुदा ठीक अनि आफू अनुकुल नभए बिरोध गर्ने परिपाटी बिगत देखि कै हो । आखिर यस्तो बिकृति कहिले सम्म ? बैंकको चर्को ब्याजदरलाई एकल अङ्कमा झार्न माग गर्दै सय बढी व्यवसायी सङ्गठन मिलेर आन्दोलन सुरु गरेका हुन् । मोरङ उद्योग सङ्गठनका अध्यक्ष नवीन रिजालले माइतीघर मण्डलामा स...

चुरोटको बट्टा उल्टो पारेर त्यसैमा कविता लेख्दै

एकुन्ताका चुरोटको धुँवा उडाउँदै, चुरोटको बट्टा उल्टो पारेर त्यसैमा कविता लेख्दै त्यही चुरोट कारखाना स्थापना गर्ने राजाका कुरा काट्ने चलन पनि थियो। अब त प्राज्ञ भएर पनि रिटायर्ड भैसके होलान् त्यस्ता कविहरु @ khagendra giri kopila 

चैतदेखि बैंकको ब्याजदर घट्दै,चर्को ब्याजले पिल्सीएका ऋणीहरूलाई मिल्ने भयो राहत

आगामी चैत १ गतेदेखि बैंकको ब्याजदर घट्ने भएको छ । वाणिज्य बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) हरूको संगठन नेपाल बैंकर्स संघ (एनबीए) को बिहीबार बसेको बैठकले आगामी चैत १ गतेदेखि कर्जाको ब्याजदर १ प्रतिशतले घटाउने निर्णय गरेको हो ।  सँगै यता निक्षेपको ब्याजदर समेत ०.४२ प्रतिशतले घटाउने गरी सहमति जुटेको एनबीएका एक सदस्यले जानकारी दिए । हाल वाणिज्य बैंकहरुले साधारण निक्षेपमा ६.४२ प्रतिश...

मुद्दती निक्षेपको ब्याजदर यथावत राख्दै बचतको घटाउने, कर्जाको प्रिमियम पनि घट्दै

बैंकहरुले चैतमा बचतको ब्याजदर घटाएर मुद्दती निक्षेपको ब्याजदर भने यथावत राख्ने भएका छन् । बिहीबार बसेको बैंकर्स संघको पूर्ण बैठकले मुद्दती निक्षेपको ब्याजदर यथावत राख्दै बचतको ब्याजदर भने ०.४ प्रतिशत बिन्दुले घटाउने निर्णय गरेको बैंकर्स संघका उपाध्यक्ष सन्तोष कोइरालाले बताए । बचतमा ६.४ प्रतिशत देखि ८.४ प्रतिशत रहेको ब्याजदर चैतमा ६ प्रतिशत देखि ८ प्रतिशत कायम राख्ने उनले बताए । राष्ट्र बै...

अमेरिकी सिनेटरको नेपाल मोह र नेपालको तयारी पोसाक

  डायना फाएन्स्टाइन । यो नाम कुनै बेला नेपालका उद्योगपति, व्यापारी घरानाबीच निकै चर्चित थियो । सन् २००३ देखि २०१५ सम्मको अवधिमा नेपाली तयारी पोसाक क्षेत्रमा डायनाको नाम नलिने र नसुन्ने कोही थिएनन् होला । नेपाल उद्योग बाणिज्य महासंघ, त्यतिखेर भरखरै खुलेको नेपाल उद्योग परिसंघ (सीएनआई) का कार्यक्रमहरुमा डायनालाई याद गर्ने धेरै थिए । नाम लिने च कति कति !   क्यालिफोर्निया राज्यबाट अम...

बजारमा छैन पैसा, कता गयो ?

काला व्यापारीहरूको पैसा त कालो हो कि सेतो हो छुट्याउनै नसक्ने गरी बजारमै हुन्छ । कसको कति धन कालो हो र कति धन सेतो भनेर पाई–पाई खुट्याउने कुनै संयन्त्र देशमा भएजस्तो लाग्दैन । कर कार्यालय र राजस्व अनुसन्धानले कर तिरे नतिरेको हेर्ला । सम्पत्ति शुद्धीकरण विभागले केही संदिग्ध व्यक्तिहरूमाथि छानबिन गर्ला, त्यति हो । यो तर्क पनि मिल्दैन । जहाँसम्म ५०० र १००० का नोट विमुद्रीकरण गर्दा भ्रष...

बंगलादेशले पाउने भयो नयाँ सार्क महासचिव, अफगानिस्तानले गुमायो मौका

 दक्षिण एशियाली क्षेत्रीय सहयोग संगठन (सार्क) को महासचिवमा बंगलादेशका मोहम्मद गोलम सरवार आउने भएका छन् ।  सार्कको महासचिव बन्ने मौका यो पटक अफगानिस्तानलाई थियो । तालिबान शक्तिमा आएका कारण अफगानिस्तानले यो मौका गुमायो ।  दक्षिण एशियाली क्षेत्रीय सहयोग संगठन अर्थात् सार्क भनेर चिनिएको यो क्षेत्रीय संस्थामा नयाँ सदस्य राष्ट्र बनेर भित्रिएको अफगानिस्तानले आफ्नो पालोमा महासचिव छान्न ...

मेलम्चीको पानी उपत्यकामा पाईपबाटै चुहावट, नयाँ पाईपले गरेन काम

 मेलम्ची खानेपानी वितरणका लागि काठमाडौँ उपत्यकामा बिछ्याइएका पाइपमा चुहावट भएको पाइएको छ । पछिल्लो एक दशकयता विच्छाइएका नयाँ पाइपमा चुहावट भएको पाइएको काठमाडौँ उपत्यका खानेपानी लिमिटेड, आयोजना कार्यान्वयन निर्देशनालयले जनाएको छ । निर्देशनालयले एशियाली विकास बैंकको ऋण सहयोगमा सन् २०१३ देखि चक्रपथभित्र एक हजार १० किमी पाइप विच्छाएको थियो । नयाँ पाइपमा पनि अरु निकायले काम गर्दा क्षति पु...

नयाँ राष्ट्रपति चयनका लागि आज मतदान हुँदै

आज २५ गते राष्ट्रपतिको निर्णय हुनेछ । काठमाडौंको नयाँ बानेश्वरस्थित संघीय संसद भवन परिसरभित्र आयोगले मतदान स्थल तय गरेको छ । निर्वाचन आयोगले मतदानका लागि बिहान १० बजेदेखि दिउँसो ३ बजेसम्मको समय निर्धारण गरेको छ । राष्ट्रपति निर्वाचनका लागि संघीय संसद (राष्ट्रिय र प्रतिनिधि) र प्रदेश सभाका सांसदहरु मतदाता रहेका छन् । संघीय र प्रदेश सभाका सांसदको मतभार भने फरक फरक रहेको छ । संघीय संसदका ...

यस्ता जनताबाट के आश गर्ने ?

शाश्वत शर्मा - - दूधमा प्रतिलिटर ९ रूपैयाँ बढायो सरकारले । किन बढ्यो, केका लागि बढ्यो, बढाइएको रकमले दूध उत्पादक किसानलाई लाभ हुन्छ कि हुन्न ? दूध उपभोक्ताको हैसियतले दूध खान पुग्छ कि पुग्दैन ? बालबालिका, बृद्धबृद्धाको तागतिलो खानेकुरा भनेकै दूध हो । गरीब, असहायले उपभोग गर्न सक्छन् कि सक्दैनन् ? सरकारले कुनै विश्लेषण नै गरेन, दूधको भाउ बढाउने प्रस्ताव आयो पास भयो । भारतबाट पेट्रोल डिजलको भाउ ...

बढ्दो विदेशी हस्तक्षेप र बिदेशनीतिमा उठेका प्रश्नहरू

डा. केशव देवकोटा - - नेपालमा विदेशी हस्तक्षेप दिन प्रतिदिन बढेर गएको छ । पछिल्लो समयमा छिमेकी भारतले नेपालको आन्तरिक श्रोत, सुरक्षा र परराष्ट्रमा ध्यान केन्द्रित गरेका आशंकाहरू ब्यक्त हुनथालेका छन् । यसैक्रममा अमेरिकाले नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय आतंकवादी समूहका लागि ट्रान्जिट प्वाइन्ट भएको दाबीगरेको देखिएको छ । अमेरिकी ब्युरो अफ काउन्टर टेरोरिज्मले हालै जारीगरेको भनिएको एक वार्षिक प्रतिवेदनमा उ...

देशमा संकटपर्दा सहारा लिने एउटा संस्था त राखौं

१२ बुँदे सहमतिमा राजतन्त्रको ‘निरंकुशता’ को अंश मात्र हटाउने भनिएको थियो।उनले जनताको चाहना अनुरूप त्यति नै बेला (२०६३ साल वैशाख ११ गते) ‘निरंकुशता’ त्यागिदिए।अर्को शब्दमा भन्नु पर्दा उनी आफूलाई जनतासामू समर्पण गरिसकेका राजा थिए । (लहरो अलि लामो छ) भिषण युद्धमा पनि आत्म समर्पण गरेको सेनालाई मारिँदैन। तर विदेशीको खेल र ‘प्रचण्डीकरण’को भेलमा तात्कालिन आठ राजनीति...

आफ्नै चक्रव्यूह प्रचण्ड

प्रेम सागर पौडेल– नेपाल–चीन पारस्परिक सहयोग समाज ः– माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाललाई द्वन्द्वकालमा भएका व्यक्ति हत्यासम्बन्धी मुद्दामा पक्राउ गरी अनुसन्धान गर्न माग गरिएको निवेदन दर्ता गर्न सर्वोच्च अदालतले आदेश दिएको छ । मान्छे मारे भन्ने छुट कसैलाई छैन । ‘व्यक्ति हत्या मैले नै गरेको हुँ भनेर कानुनलाई चुनौती दिँदा पीडित पक्षलाई चोट पर्नु स...

निर्वाचन प्रणालीका मुख्य सुधारात्मक प्रक्रिया अगाडि बढाउनुपर्ने माग गर्दै माइतीघरमा धर्ना

काठमाडौँ । जुम्लाका नन्दराज उपाध्याय लोकतन्त्रलाई न्याय चाहियो भन्दै माइतीघरमा धर्नामा बस्दै आएका छन् । पूर्ण लोकतन्त्रको आधुनिक मान्यतामा लोकतन्त्र रक्षाका लागि निर्वाचन प्रणालीका मुख्य सुधारात्मक प्रक्रियाहरू अगाडि बढाउनुपर्ने माग गर्दै उनी ७ फागुन २०७९ बाट माइतीघरमा धर्ना थालेका हुन् ।  उनले मुख्यतः चार वटा विषय अगाडि सारेका छन् । जसमा प्राइमरी इलेक्सन, राइट टु रिजेक्ट, राइट टु रि...

निर्णायक मोडमा पूर्वराजा

शाश्वत शर्मा - - -  एउटा गठबन्धन टुट्यो, अर्को बन्यो, अर्को पनि टुट्यो र फेरि नयाँ बन्यो । कांग्रेसलाई राष्ट्रपति, जसपालाई उपराष्ट्रपति, माधव नेपाललाई समेत २ वर्ष प्रधानमन्त्री बनाउने सहमतिसहितको सत्ता साझेदारी बनेको छ । यता सत्ताका दृश्यहरू छिटो छिटो परिवर्तन भइरहेका छन्, मेची पुलको नागरिक बचाउ अभियानमा सहभागी पूर्वराजा र उनै राजाले फागुन ७ गते दिएको सन्देशमा राजनीतिक दलहरूसँग सहकार्य गर...

प्रम प्रचण्ड आफ्नै चक्रव्यूहमा फस्दैछन्

प्रेम सागर पौडेल - नेपाल–चीन पारस्परिक सहयोग समाज : --- प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल आँफैले बुनेको चक्रब्यूहमा आफै फस्दैछन् ।  पुष्पकमल दाहालको ईण्डो–वेष्टर्नको प्यादाकै रूपमा बाँच्ने चाहनाले अबको राष्ट्रिय राजनीतिक अवस्था अस्थिरतातर्फ उन्मुख हुँदैछ । यसकारण यो बर्ष नेपाल र नेपालीको लागि स्वाभिमानको लडाइँको बर्ष हुने संकेत देखिदैँछ । प्रश्न छ– दाहाल नेतृत्वको सरक...

सत्ता राजनीति र राष्ट्रपतिको बिचित्रको खेल

डा. केशव देवकोटा - - ‘नपाउनेले केरा पायो, बोक्रैसँग खायो ।’ यतिबेला माओवादी केन्द्रका लागि सत्ता राजनीति त्यस्तै भएको छ । एमालेले गत पुस १० गते १६९ सांसद र सातवटा पार्टीको समर्थन जुटाएर देशको कार्यकारी प्रमुख प्रधानमन्त्रिमा पु¥याएका माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले बीचमै सिंगै देश मेरो समर्थनमा छभन्ने देखाउन नेपाली कांग्रेसकोसमेत समर्थन खोज्दा सो पार्टी फेरी प्रतिपक्...

सत्ता कस्तो भो, राजनीति सस्तो भो ?

राजन कार्की - - राजनीतिले सभ्य समाजको सिर्जनामा ध्यान दिनुपर्ने हो । समाज झन झन पछाडि गइरहेको छ । समाज बदलने प्रक्रियामा राजनीति साधन बन्नै सकेन । राजनीति व्यवसाय बनेकाले शासन भ्रष्ट हुनपुग्यो, समाज विकृतिको रोगी बन्न पुगेको छ । रोगी समाजको उपचार बन्नुपर्ने राजनीति हिजो पनि रोगग्रस्त थियो, परिवर्तनको १६ वर्षमा झन झन रोगग्रस्त भइरहेको छ । यसकारण शान्ति, समृद्धि, सुशासन स्थापित हुन नसकेको हो । ...

दलका राष्ट्रिय सहमति र पूर्वराजाको सहकार्यका कुरा

डा. केशव देवकोटा - - नेपालमा पछिल्लो समयमा राजनीतिक संकट जति बढ्दो छ, त्यतिनै बिभिन्न पार्टी र शक्तिहरूका बीचमा राष्ट्रिय सहमति र सहकार्यका बारेमा घनिभूतरूपमा आवाजहरू उठ्न थालेका छन् । त्यसमा पनि हालै फागुन सातगते राष्ट्रिय प्रजातन्त्र दिवसका उपलक्षमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी, राजा ज्ञानेन्द्र शाह र प्रधानमन्त्रि पुष्पकमल दाहाल लगायतका बिभिन्न पार्टीका नेतातथा ब्यक्तित्वहरूबाट ब्यक्त बिचा...

महाभियानको के होला ?

शाश्वत शर्मा - - राष्ट्र, राष्ट्रियता, धर्मसंस्कृति तथा नागरिक बचाऔं भन्ने नारा दिएर गत सोमवारदेखि झापाको काकडभिट्टाबाट एक महाभियानको सुरूआत भएको छ । नेकपा एमालेका सदस्य तथा झापास्थित अस्पतालका सञ्चाल दुर्गा प्रसाईले सुरू गरेको उक्त महाभियानलाई राजा र राजपरिवारले पनि साथ दिएका छन् । उक्त महाभियानको उद्घाटन नै पूर्वराजाले गर्नु भएको छ । अब यो महाभियानलाई देशव्यापी रूपमा लैजाने भनिएता पनि खाका अ...

अन्यायमाथि अत्याचार

अधिवक्ता शिव सिग्देल - - कानुन कमजोर कि कानुनचची ? भ्रष्टाचार, नैतिकहनिता, बलात्कार होस् कि हत्या, ती जघन्य अपराध हुन् । अपराध त अपराध नै हुन्छ, अपराधीलाई दण्ड दिने कानुनले हो । कानुनमाथि राजनीतिक दबाब प¥यो, ढिलासुस्ती भयो भने जाग्ने र जगाउने नागरिक समाजले हो । नागरिक आन्दोलनले हो । गंगामाया अधिकारी नेपालको कानुनका लागि, नागरिक समाजका सामु उभिएको यक्ष प्रश्न हो, उत्तर खोई ? ४० वर्ष मुनीक...

राष्ट्रप्रेमको पवित्र चेतना जगाउने सुन्दर कृति

आधुनिक नेपाल कुनै सङ्घर्ष नगरी विकसित भएको मुलुक होइन । यसको इतिहास अत्यन्त गौरवशाली छ जसमा हाम्रा पुर्खाहरूले मातृभूमिको अस्तित्वका लागि ठूला–ठूला बलिदान दिएका छन् । हो, धेरै अघि प्रशासनिक, आर्थिक वा यातायातको अभावले यो देश विभिन्न भागमा आफ्नै–आफ्नै किसिमले छुट्टिएर बसेको थियो तापनि परस्परमा केही न केही सम्पर्क भएकै हुनाले आर्थिक र सांस्कृतिक कारणले यी खण्ड–खण्डमा रहेका भूभाग...

देशका लागि गम्भीर भएर सोच्ने बेला आयो : नारायणमान बिजुक्छे

देशका लागि गम्भीर भएर सोच्ने बेला आयो : नारायणमान बिजुक्छे नेपाल मजदुर किसान पार्टीका अध्यक्ष नारायणमान बिजुक्छेले विदेशी चलखेलबाट देशलाई बचाउन आवश्यक रहेको बताएका छन् । सत्ताधारी दलले कुर्सीका लागि मात्रै नभई देशका लागि गम्भीर भएर सोच्ने बेला आएको उनको भनाइ छ । भक्तपुर नगरपालिकाद्वारा सञ्चालित ख्वपः माध्यमिक विद्यालयको २३औँ, ख्वपः कलेजको २१औँ, शारदा क्याम्पसको ३२औँ र ख्वपः कलेज अफ लको स्थापना दिवसका अवसरमा बिहीबार भक्तपुरमा आयोजित दुईदिने शैक्ष...

कमेडी क्लवको हास्य कार्यक्रममा हाम्रो समाज

देवी काफ्ले - - हँसाउँदा हंसाउंदै रुवाउन सक्नु हास्य कलाकारको सफलता हो ।समाज र देशका बेथितिहरुलाई उदाङ्गो पार्नु पनि हास्य कलाकारको दायित्व नै हो ।अहिले नेपालको एउटा टेलभिजनमा प्रशारण भैरहेको हास्य कार्यक्रम कमेडी क्लव च्याम्पियनको एउटा भागमा प्रशारण भएको कार्यक्रमका मेक्सम गौडेल र सुमन कार्कीको वास्तविक कमेडीले मनमुटु छोयो । मेक्सम र सुमनले आज हाम्रा घरघरमा,समाजमा भैरहेको एउटा वास्तविक अवस्था...

किन चाहियो ‘नेकपा माओवाद’को नाम ?

२०६४ सालको संविधानसभाको निर्वाचनमा ३१ लाख मत पाएर एकछत्र राज गरेको नेकपा माओवादीले संविधान बनाउन सकेन, अर्को संविधानसभाको निर्वाचन भयो । मतसंख्यामा साँघुरिदै गयो, २०७४ को निर्वाचनमा झन साँघुरियो भने २०७९ मंसिर ४ को निर्वाचनमा ११ लाख ७५ हजार मतमा साँघुरिएर बल्ल बल्ल राष्ट्रिय पार्टीमा गनिन सक्ने अवस्थामा आइपुग्यो । यो निर्वाचनमा त राजधानीमा माओवादीले एक सिट पनि जित्न सकेन, रास्वपाजस्ता नयाँले जि...

नेपाल हिन्दुराष्ट्र हुनुपर्छ- शशांक

नेपाली कांग्रेसका नेता एवम् सांसद डा शशांक कोइरालाले पुनः भनेका छन्– नेपाल हिन्दू राष्ट्र हुनुपर्छ । उनको विचारमा जनमत संग्रह गरेर नेपाललाई हिन्दुराष्ट्र कायम गराउनु जरुरी भएको छ । कोइरालाले आफ्नो निर्वाचन क्षेत्र नवलपरासी (बर्दघाट–सुस्तापूर्व) को गैँडाकोट–१० पितौँजीमा आयोजित श्रीमद्भागवत सप्ताह ज्ञान महायज्ञमा सहभागी भएर आफूले नेपाल हिन्दू राष्ट्र हुनैपर्ने अठोट लिएको खुलासा...

भूमिगत अवस्थामा रहेका देशका भावि राष्ट्रपति

डा.केशव देवकोटा - - आगामी १३ गते राष्ट्रपति पदका लागि मनोनयन गर्नुपर्ने छ । त्यसपछि २५ गते निर्वाचन भएर २९ गतेसम्ममा नयाँ राष्ट्रपतिको बहाली हुने संभावना छ । तर हालसम्म सात दलीय सत्ता गठबन्धन, तत्कालीन पाँचदलीय गठबन्धन र दुबैतिर खुट्टा टेकेका कतिपय पार्टी र तिन्का नेताहरुले भाबि राष्ट्रपतिको नाम सार्बजनिकगर्न सकेका छैनन् अथवा नाम गोप्य राखेका छन् । नेपाली कांग्रेस आफूले सरकारको नेतृत्व पाउँदास...

भ्रष्ट नेता, निराश जनता

शाश्वत शर्मा - - समस्या ज्यूँका त्यूँ छन्, बहस रवि लामिछानेमा अड्किएको छ । यो समस्यापछि राष्ट्रपति, उपराष्ट्रपतिको चुनावमा राजनीति केन्द्रित हुनेछ । यसपछि संवैधानिक निकाय, आयोग, राजदूतको भर्ति खुल्नेछ । सत्ताका लोभीपापीहरू यस्तै स्वार्थन्धतामा मुग्ध हुनु स्वभाविक हो । पीडित जनताको समस्यामा कसैलाई चासो छैन । अराजकता र महगी जति बढोस् मतलव छैन । यस्तै खेलमा जनता मजा लिइरहेका छन् । रगत चुसाएर आनन्...

नाइजेरियामा जस्तै नेपालको ब्रेन ड्रेन

नाइजेरियामा पढेलेखेका एकजना युवा पनि बस्न चाहदैनन् र उनीहरू धमाधम पलायन हुँदा ‘ब्रेन ड्रेन’ को डरलाग्दो समस्या देखिएको छ । नेपालमा प्लस टु पास हुनु भनेको विदेश जाने लाइसेन्स बन्न थालेको छ । अन्य पढेलेखेकाहरूसमेत नेपाल बस्न लायक रहेन भन्दै विदेशीने हतारमा छन्, शिक्षा मन्त्रालयदेखि हरेक दूतावासमा भिसाका लागि लागेको लाइन र एयरपोर्टमा हरेक दिन विदेश उड्ने युवाहरूको ताँती देख्दा नेपाल बु...

नेपालको राजनीतिमा विदेशीको लगानीको अवस्था

डा.केशव देवकोटा - - नेपालको आन्तरिक राजनीतिमासमेत विदेशीको लगानी रहेको बताउँदा धेरैलाई पत्यार नलाग्न सक्छ । तर यसमा अबिश्वास गर्नुपर्ने कुनै कुरा छैन । कसलाई कुन विदेशी शक्तिले लगानी गरिरहेको छभन्ने आफैमा खोजीको बिषय बनेको छ । त्यसैबाट नेपालमा कुन विदेशी शक्तिले कोमार्फत कसरी आफ्नो स्वार्थ पूरागरिरहेको छभन्ने स्पष्ट हुन्छ । धेरै टाडा नगएर ०४६ सालको राजनीतिक परिवर्तन यतादेखिका घटनाक्रमहरूको मा...

अस्वस्थामाजस्ता नेता छन्, श्रीकृष्ण छैनन्

महाभारतमा कौरव र पाण्डवपक्षको भीषण युद्धमा पिता द्रोणाचार्यको हत्या भयो । गुरूपुत्र अश्वस्थामा पाण्डवलाई सिध्याइदिन्छु भनेर पाण्डवको शिविरमा पस्छन् र लहरै सुतेका ५ जनाको हत्या गरिदिन्छन् । जो मारिए ती द्रोपदीका ५ पुत्र थिए, पाण्डव थिएनन् । थाहा पाएपछि अर्जुन जंगिए— अश्वस्थामालाई मार्न तैयार भए । कृष्ण पनि त्यही आइपुगे । द्रौपदीका ५ छोरा मार्ने हत्यारो अश्वस्थामालाई बध गरिदिन्छु भनेर अर्ज...

सरकारको प्राथमिकता चीनभन्दा भारत र अमेरिका

प्रेमसागर पौडेल, अध्यक्ष डाँफे टिभी– कम्युनिष्टको नेतृत्वमा यो सरकार चिनियाँ समर्थक बनेको भारतको विश्वास छ । यस तथ्यका कारण, उनले अगाडि राखेको व्यक्ति प्रधानमन्त्रीको रूपमा निर्वाचित नभएको, अमेरिका पनि भारतको सोचको नजिक देखिन्छ । तर, सरकार उनीहरूले भनेजस्तो चिनियाँ समर्थक छैन । सरकार गठनसँगै चीनले दुईवटा काम ग¥यो । पहिलो लामो बन्द भन्सार बिन्दु खोल्ने थियो । दोस्रो केरूङ–काठमाड...

विदेशीहरूको शासन...

शाश्वत शर्मा - - मुलुकको हरेक क्षेत्र दूरावस्था बढ्दो छ । इलामतिरका प्रेमप्रसाद आचार्यले संसदअगाडि नै आत्मदाह गरेको घटना सेलाउन नपाउँदै गृहमन्त्री रवि लामिछाने अनारिक भएको पुष्टि गरिदिएको छ सर्वोच्चले । यसपछि प्रश्न उठेको छ, उनले चितवनमा कसरी मुद्दा लडे ? चुनावमा कसरी उमेदवार बन्न सफल भए ? उनको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी कसरी दर्ता सम्भव भयो ? पार्टी अध्यक्ष, चुनावमा विजयी घोषणा गर्ने र गृहमन्...

रामको मूर्ति बनाउने कालिगण्डकी शीला अयोध्या गयो

य श्रीराम ! रामको मूर्ति बनाउनका लागि कालीगण्डकीको शीला जनकपुरधाम हुँदै भारतको अयोध्या पठाइएको छ । नेपाल–भारतवीच धार्मिक, सास्कृतिक तथा आध्यात्मिक अनुपम सम्बन्धको सुन्दरपक्ष हो यो । भारत नेपाललाई हिन्दुराष्ट्र मान्छ, तपोभूमि मान्छ । तर त्यही भारतसँग नेपालका अनेकन दुखेसो पनि छ, त्यो चाहिं भारतले कहिले सुनेन । कालीगण्डकी नदीका दुई ठूला ढुंगा किन लगिँदैछ भारतको अयोध्या ? म्याग्दीको बेनी बज...

अर्को विद्रोहको बिगुल बजेको सुनिदैछ

राजन कार्की - - प्रेम आचार्यले आत्म दाह गरे । यो समाचार कम नागरिक विद्रोह हो । हरेक दिन कुनै न कुनै जिल्लामा नागरिकले आत्महत्या गरेका समाचार आउँछन् । नागरिकले ज्यानै फाल्ने निर्णय गर्नु भनेको लोकतान्त्रिक व्यवस्थाको अन्त्य हुँदैगएको हो । किन नागरिकले हार मानेर ज्यान फालिरहेका छन् ? भन्ने विषयमा चिन्तन, मनन गरिएन भने यो हार विद्रोहमा परिणत हुन बेर लाग्नेछैन । सुनामी आएपछि सुनामीले कुनै नेता, पा...

प्रधानन्यायाधीश नभएको सर्वोच्च

काठमाडौं । विधिको शासन लोकतन्त्रको जग हो । जग नै भत्केपछि लोकतन्त्रमा भाँडभैलो हुनु स्वभाविक हो । लोकतन्त्रको मुख्यस्तम्भ सर्वोच्च अदालतमा डेढ़ वर्षदेखि प्रधान न्यायाधिश छैनन् । भएको प्रधानन्यायाधीशलाई महाभियोग बोकाएरै अवकाशमा जान बाध्य पारियो । अब त्यो महाभियोग के हुन्छ ? संसदमा कसैले मुद्दा उठाएका छैनन् । नयाँ प्रधानन्यायाधीश नियुक्त गर्दा आफ्ना मान्छे पर्दैनन् भनेर सरकारको प्राथमिकतामा परेको...

कांग्रेसको आगामी बैठक र नेताहरूले नबुझेका कुरा

डा. केशव देवकोटा - - देशको समसामयिक राजनीतिक अवस्था र पार्टीको भाबि राजनीतिका बारेमा छलफलगर्न नेपाली कांग्रेसको केन्द्रिय समितिको बैठक आगामी १५ गते बोलाइएको छ । सो बैठकमा कसरी प्रस्तुत हुने भन्नेबारे नेकांभित्रका बिभिन्न समूहहरूको अलग अलग बैठक बस्नथालेको छ । जसको सूत्रपात गत आइतबारबाट डा. शेखर कोइराला समूहले गरेको छ । प्रचारमा आएअनुसार आइतबारको डा. कोइराला समूहको बैठकमा प्रधानमन्त्रीलाई कांग्र...

न्यूजिल्याण्डकी प्रधानमन्त्रीको राजीनामा

न्युजिल्याण्डकी लोकप्रिय प्रधानमन्त्री हुन्– जसिन्डा आर्डर्न । एकाएक उनले स्वैच्छिक राजीनामाको घोषणा गरेपछि विश्वचर्चित बनिन् । जम्मा ४२ वर्षकी जसिन्डाले अबको राष्ट्रिय चुनौति सामना गर्न मैले नसक्ने भएँ । म भन्दा सक्षम धेरै छन्, उनीहरूले अघि सरेर देश र जनताका अपेक्षा पूरा गर्नुपर्छ भनेर राजीनामा गरेको बताएकी छिन् । उनले आफूलाई तनाव हुँदै गएको छ । जिम्मेवारीको भारका कारण आगामी फेब्रुअरी ...

पूर्वराजाले बुझ्नुपर्ने कुरा...

शाश्वत शर्मा - - राजनीतिक फाँटमा राजपरिवारका सदस्यमध्येबाट हिमानी शाहलाई राष्ट्रपति बनाउँदा ठिक हुन्छ भन्ने तर्कहरू जोडतोडले चलेका छन् । केही प्रायोजित मिडिया र हण्डीवालाहरूले यस्तो बताइरहेका छन् । केपी ओलीले आफू सत्तामा भएका बेलामा राजा ज्ञानेन्द्र शाहलाई गणतन्त्र दिवसको समारोह सदस्य बनाउन चाहेको बताएका थिए । हिमानी शाहको चर्चामा जानी नजानी केही राजतन्त्रवादी पनि लहैलहैमा लागेको देखिन्छ । आवध...

नेपालमा खेल्न गाह्रै होला

शाश्वत शर्मा - - काठमाडौंको लप्सिफेदीमा विद्युत परियोजनालाई लिएर स्थानीयले अमेरिकाको विरोध गरे । अन्तमा ३ बुँदे सहमति भएको छ । सो परियोजनाको माग र सम्झौता गर्ने माओवादी हो भने व्याख्यातमक टिप्पणीसहित पास गर्ने संसद हो । यो परियोजनाका बारेमा अहिले पनि नेतृत्वले जनतालाई बुझाउन सकेको छैन । यो सम्झौता सरकारले स्वीकार गरेको छ, किन स्वीकार गर्नुप¥यो, यसबाट लाभ के कति छ भनेर नबुझाउनु गलत हो । पू...

लोकतन्त्रको भद्दा र अस्लिल संस्करण

प्रा. गंगा थापा– - हुनत राजनीति अत्यन्त निर्दयी  (अचगभ)ि खेल हो, चेस जस्तै । तर देशमा फेरि एकपटक लोकतन्त्रको सर्वमान्य मूल्य मान्यता विपरीत संसदीय अभ्यास शुरू भएका छन् र यसको नेतृत्व अहोरात्र लोकतन्त्रको दुहाई दिने नेपाली कांग्रेसले नै गरेको छ । साथै, नेपालको राजनीति विसंगति, विकृति,  छलकपट, बेइमानी, र त्यस्तै बदलाको भावना र ब्यक्तिगत स्वार्थ प्रेरित ढंंगबाट गुज्रिरहेकोले तत्क...

दुर्घटनाउन्मुख नेपालको पछिल्लो सत्ता राजनीति

डा.केशव देवकोटा - - माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले गत पुस १० गते देशको प्रधानमन्त्रि हुँदैगर्दा अब आफू बाँकी जीवन देशको उन्नति र प्रगतिमा लगाउने भन्नुभएको थियो । तर एक महिना पनि ब्यतित नहुँदै के देखियोभने उहाँ आफ्नो बचनमा टिक्न सक्नुभएन । एमालेको जगमा बनेको बर्तमान सरकारको जगनै हल्लाउने काम स्वयं प्रधानमन्त्रिबाटै शुरुभएकाले अब उहाँको शासन सत्ता कतिदिन ? भन्ने प्रश्नहरुगर्न थालिएका...

आँखा र बुद्धि भएका अन्धा विवेकहीनहरूको देश

राजन कार्की - - परिवर्तन परिवर्तन परिवर्तन । इतिहासका कालखण्डमा अनेकपल्ट परिवर्तन भए । परिवर्तनबाट देशले के पायो, जनताले के पाए ? जसले नेपाल बनाइदियो, उसलाई राष्ट्रनिर्माता भन्न डरलाग्ने ? जसले दिव्य उपदेश दिए, त्यो मान्न नसक्ने ? पृथ्वीनारायण बाहले देश दिए, युगद्रष्टा थिए, दिव्योपदेश दिए । उनका रक्षा, विदेश, अर्थ, सुशासन, समृद्धि, दण्ड सजाय, स्यावासी पुरस्कार र एकता सम्बन्धित अनेकन निति सिद...

सत्ता राजनीतिमा देखिएको खिचातानीको अवस्था

डा. केशव देवकोटा - - मंसिर चारको निर्वाचनपछि हिजो पुस २५ गतेबाट प्रतिनिधिसभाको बैठक औपचारिकरूपमा शुरू भएको छ । आज पुस २६ गते प्रधानमन्त्रि पुष्पकमल दाहालले संसदबाट बिश्वासको मत लिने कार्यक्रम रहेकाले सत्ता राजनीतिमा खिचातानी तीब्रभएको छ । आगामी फागुन २९ गते बर्तमान राष्ट्रपति बिद्यादेवी भण्डारीको कार्यकाल सकिने भएका कारण एक महिनाअघि माघ २८ गतेभित्रै संसदले नयाँ राष्ट्रपतिको चयन गरिसक्नुपर्ने अ...

लोकतन्त्रको भद्दा र अस्लिल संस्करण

प्रा. गंगा थापा– देशमा एउटा अप्राकृतिक गठवन्धनको अन्त्य भई अर्को खिचडी गठवन्धन सत्तामा आए पनि राजनीतिक परिदृश्यमा गुणात्मक परिवर्तन देखापर्ने सम्भावना छैन ।  सिद्धान्ततः नेपाल अहिले संसदीय लोकतन्त्रको अश्लील वा भद्दा संस्करणको अवस्थावाट गुज्रिरहेको देखिन्छ । देशमा नया संविधान निर्माण भएपछि आवश्यक प्रणाली बस्ला र लोकतन्त्रका स्थापित मूल्य मान्यताहरू क्रियाशील भई नेपालको लोकतन्त्र&nbs...

यो व्यवस्था नचल्ने भयो

शाश्वत शर्मा - - २ सय ७५ सिटको संसदमा ३२ सिटे माओवादीले माक्र्सवादी एमालेलगायतका ७ पार्टीको समर्थनमा बनेको सरकारले विश्वासको मत नलिंदै सरकार ढाल्ने खेल पर्दापछाडिबाट भइरहेकै छ । यसमा ८९ सिट जितेर ठूलो पार्टी बने पनि प्रतिपक्षीमा बस्ने बाध्यता भएको कांग्रेसको शंकास्पद भूमिका देखिएको छ । यो सरकार र गठबन्धन रहिरह्यो भने संघदेखि प्रदेशसम्म हात खाली हुने देखेपछि कांग्रेसको छटपटी बढेको हो । यसकारण क...

राजनीति विदेशीको सिगान पुछ्ने रुमाल हो र ?

राजन कार्की - - देशको डिप्लोमेसी, डिफेन्स र डेभेलपमेन्ट सबै क्षेत्र अराजक बनेको छ । नीति, पद्धति केही पनि ठिकसँग चलेको छैन । डिप्लोमेसी नसुधारे वैदेशिक सम्बन्ध सङ्कटमा पर्छ, डिफेन्स नसुधारे मुलुकको स्वराजमा खलल पर्छ, डेभेलपमेन्टका गति नबढाए अनेक सङ्कट र समस्याका पहाडले थिच्छ । नेपालको राष्ट्रियता र राष्ट्रिय नीति यतिबेला अमूर्त कलाजस्तो भइसकेको छ, यो अवस्थालाई मूर्त स्वरूप प्रदान गर्न नेतृत्वल...

नेपाली कांग्रेसले सधैं बिराउने गरेको बाटो

डा. केशव देवकोटा - - नेपालको पुराना पार्टीमध्येको एक नेपाली कांग्रेस संसदमा पहिलो पार्टी भएर पनि प्रतिपक्षको भूमिकामा पुगेपछि सो पार्टीभित्र र बाहिर बिभिन्न किसिमका टिकाटिप्पणीहरू थालिएका छन् । खासगरी पुस २२ गते बस्ने नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठक र त्यसको संभाबित परिणामलाई लिएर बिभिन्न आंकलनहरू भैरहेका छन् । जुन बैठकमा छलफलको मुख्य बिषय मंसिर चारको प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा न...

चीन र भारतले हात मिलाए अमेरिकी प्रभाव घट्छ

प्रेमसागर पौडेल, नेपाल–चीन पारस्परिक सहयोग समाज - - चीनले पहिलो पटक ऋएल् (माओवादी केन्द्र) का अध्यक्ष पुष्प कमल दाहललाई नियुक्त गरेकोमा बधाई दिएको छ । प्रधानमन्त्रीको रूपमा । चीनले भारतबाट बधाई दिने परम्परालाई पार गरेको छ । काठमाडौंमा रहेको चिनियाँ दूतावासले दाहाललाई नेपालको प्रधानमन्त्री बनेकोमा ट्वीट मार्फत बधाई दिएको छ । दाहाललाई डिसेम्बर २५ मा युएएमएल र स्वतन्त्र सांसदसहित ६ दललाई ...

दरवारियाहरु अझै सुध्रिएनन्

शाश्वत शर्मा - - ओहो, राजाका सहयोगीहरु अझै उस्तै रहेछन् । भोलि पुनस्र्थापना भइहाल्यो भने यिनले के गर्न बाँकी राख्लान् ? एकजना हक्की राजावादी, हिन्दुवादी हेमविक्रम सिलवालले हार खाएर मृत्युवरण गरेको कारण थाहा पाएपछि पुराना राजावादी यसै भन्दैछन् । सिन्धुपाल्चोकतिरका सिलवाल जो राजाका लागि लडिरहेका थिए, ज्यान फाल्न तैयार देखिन्थे, राजाका लागि विरोधीहरुसँग बहस गर्थे, हरेक दिन यूट्यूव र प्रेस मिटहरुम...

महिला हिंसा न्यूनिकरण चासो र मन्थन

देवी काफ्ले - - - शताब्दी एक्काइसौं, ब्यावहार तेह्रौं शताब्दीको जस्तो कायमै छ । लोकतान्त्रिक गणतन्त्र राज्य । समान अवसर, समान ब्यावहार, समान अधिकार उल्लेखित कानूनी राज्य, तर व्यवहारमा शून्य । समय परिवर्तनशिल छ । ब्यवस्था पनि समय अनुसार फेरिएको छ । वर्गिय, लैंगिक समानताका बिषयमा विभिन्न कार्यक्रम, गोष्ठीको आयोजना भैरहेका छन् । आश्वासन हरेक परिवर्तित सरकारबाट प्रसाद स्वरुप वितरण हुन्छन् । सुधार...

चीनविज्ञको धारणा यस्तो छ

प्रेम सागर पौडेल - नेपाल–चीन पारस्परिक सहयोग समाज - - - - प्रचण्ड प्रधानमन्त्री बने । पहिलो बधाई भारतीय राजदूतले दिएका छन् । एकलौटी सत्ता कब्जा गर्ने योजना बुनेर अघि बढेको अमेरिका भेउ नपाउने गरि पछारियो । एक हदसम्म भारतीय योजना सफल भएको छ । हेर्नुछ, दाहाल नेतृत्वको सरकारले कसरी ब्यवस्थापन गर्छ ? यद्यपि नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय शक्ति केन्द्रको शीतयुद्धको चपेटामा परिसकेको छ । नेपाल दिनप...

पूर्वराजा किन गुमनाम ?

शाश्वत शर्मा - - राजनीति एकदमै तरल छ । विश्लेषकहरूका अनुसार गणतन्त्र नै धरापमा परिसक्यो । यसपछि शासन प्रणाली के हुनसक्छ ? यसमा रनभुल्ल छन् सबै । के रजातन्त्रको पुनरोदय सम्भव छ ? यसमा अनेक तर्कवितर्क हुनथालेका छन् । कोही भन्छन्, कुनै पनि शासनव्यवस्था पुरानै रूपमा पुनरागमन सम्भव छैन, केही भिन्न रूपमा पुनस्र्थापित हुनसक्छ । जे पनि हुनसक्छ तर पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र वा समर्थकबाट त्यस्तै कुनै प्रयत्न...

मुखमा ऋषिपन, मनमा असुरपन

राजन कार्की - - - जनयुद्धले कहालीलगायो, जनआन्दोलनले परिवर्तन ले¥यायो । कसले सोचेको थियो, परिवर्तनले पनि देश र जनताको सातो खान्छ भनेर । देश बर्बादीको भीरमा पुगिसक्यो, जनता बेहाल अवस्थामा पुगिसक्यो, नेतृत्वपङ्ति अझै संविधान कार्यान्वयन ग¥यौं, संविधान बचायौं भनिरहेका छन् । जुन संविधानले अदालतको चीर हरण ग¥यो, जुन पद्धतिले विधिको शासन सिध्यायो, त्यही संविधान कार्यान्वयन भएर हुन्छ के ?...

नया सरकार जाने फलामे किल्ला, नत्र बालुवाको हलुवा

डा.केशव देवकोटा - -  राष्ट्रपति बिद्यादेवी भण्डारीले पुस १० गते नेपालको संविधानको धारा ७६ (२) अनुसार एमालेलगायतका सात दल र केही स्वतन्त्र सांसदहरूको समर्थनमा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाललाई नेपालको कार्यकारी प्रमुख प्रधानमन्त्रिमा नियुक्त गर्नुभएपछि नयाँ सरकारका अगाडि बिभिन्न चुनौती र संभावनाहरू देखिएका छन् । समय बलवान छ, जसले नेपालको राष्ट्रिय राजनीतिमा नदीका दुई किनाराझै भए...

शासन, प्रशासनमा फेरि अपराधिकरण

राजन कार्की - - अमेरिकामा अस्लिल साहित्यको वार्षिक कारोवार ४ हजार करोड डलरभन्दा बढी हुनेगर्छ । नेपालमा सेटिङ भ्रष्टाचार ४० अर्व बराबरको हुने गरेको छ । ५४ अर्वको गाडी र अवकाशपछि विशिष्टहरूलाई गरीव जनताले तिरेको करले पाल्नुपर्ने अवस्था छ । ४८ सय भीआइपी पनि जनताले नै पाल्नुपर्छ, करबाटै सम्मान दिनुपर्छ । राजस्व खर्चिने कहाँ, कसका लागि ? यो देशमा समृद्धि र सुशासन, समृद्ध नेपाल सुखी नेपालीजस्ता लोकप...

नेपाल र नेपालीको नियति

शाश्वत शर्मा - - निर्वाचन सम्पन्न भयो । अब दलहरूले संसदीय दलको नेता छान्ने, ज्येष्ठ सांसदबाट शपथ खाने, राष्ट्रपतिबाट सरकारनिर्माणका लागि आह्वान गर्ने कामहरू सम्पन्न हुनेछन् । बहुमत जनादेश कुनै पनि दललाई प्राप्त नभएकाले तालमेल, गठबन्धन, मिलिजुली यस्तै खेल सुरू भइसकेका छन् । यसैबीच प्रधानमन्त्री को बन्ने भन्ने विषयमा देउवा, प्रचण्ड, रामचन्द्र पौडेलदेखि शेखर कोइरालासम्म भित्रभित्रै मच्चिरहेका छन्...

संसद र सन्देश दिएको निर्वाचन

– विपुल पोख्रेल - - यो निर्वाचनमा नागरिकको नैराश्यता मतपेटिकामा प्रस्तुत हुने अनुमान निर्वाचनपूर्व नै धेरैले गरेका थिए । यही अपेक्षालाई आधार मानेर केही नयाँ पार्टीहरू पनि जन्मिए भने स्वतन्त्र रूपमा पनि थुप्रै उम्मेदवारहरूले प्रतिस्पर्धा गरे । परिणामले मतदानपूर्व गरिएको अनुमानलाई केही हदसम्म सत्य साबित गरिदिएको छ । निर्वाचनलाई वैधानिक ढङ्गबाट परिवर्तन गर्ने एउटा माध्यमका रूपमा पनि लिइन्छ ...

समानुपातिक प्रणालीले दलहरूलाई लज्जित बनायो

धर्मरत्न श्रेष्ठ -  श्रीमान र श्रीमत, छोरीबुहारी, सम्धि सम्धिनी अथवा गर्लफ्रेण्ड समेत सांसद बन्नुपर्ने । उद्योगी, व्यापारीले उद्योग व्यवसाय होइन, सांसद नै बन्नुपर्ने । पैसाले किनेर भए पनि विभिन्न मुलुकको कन्सुलर बन्नैपर्ने । केही नभए संवैधानिक अङ्ग, राजदूत भए पनि हुनैपर्ने । नेपालको लोकतान्त्रिक राजनीतिको परिदृश्य यही हो । हुँदा हुँदा पिछडिएका, विपन्नबर्ग, सिमान्तकृत समुदाय लक्षित गरेर स...

संविधान कागजमात्रै कि नैतिक बन्धन ?

बरिष्ठ अधिवक्ता शिव सिग्देल - -  संवैधानिक अथवा सामाजिक नैतिकता भनेको त्यो बन्देज हो, जसले लोकलज्जामा बस्न सिकाउँछ र कसैले नैतिकहीन भन्छ कि भन्ने सदैव हेक्का राख्न लगाउँछ । त्यसैले त बेलायतमा संविधान नभए पनि नैतिकताले पद्धति चलेको छ । हामी संविधान संविधान भनिरहेका छौं, नैतिक धरातलबाट च्यूत भएको थाहै पाउँदैनौं, नैतिकता नभएपछि केको शरम, यस्तालाई संविधान भनेको कागजको खोस्टो मात्र हो । मूलको...

अब पश्चाताप गर्ने हो नेपालीले

शाश्वत शर्मा - - चुनावअघि भरत दाहालले भनेका थिए– अमेरिका नेपालमा कुनै नयाँ दल खोलाउँदैछ । नभन्दै रवि लामिछानेले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी खोले । नभन्दै यो दलले पुराना र स्थापित दल र नेताको पसिना कढाइदिए । त्यसो त यो दलको सिद्धान्त, नीति, लक्ष्य केही स्पष्ट छैन । अझ गाउँपालिकासम्म कुनै संगठनको स्वरूप पनि छैन । तर पनि के के न गरेका छौं भन्नेहरूलाई यो पार्टीले देखाइदियो ।  रवि लामिछान...

राजेन्द्र र ज्ञानेन्दले सुन्नैपर्ने कुरा

शेखर ढुंगेल - - भर्खर निर्वाचन सम्पन्न भएको छ राष्ट्रिय दल र नेता बन्न सफल भएकोमा रबि लामिछाने, राजेन्द्र लिंग्देल र ज्ञानेन्द्र शाही लगायतलाई कार्य सफलताको हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछु । यी तिनै जना सांसद अर्थात अर्थात बिधायक भ्रष्टाचारबिरूद्धका प्रखर बक्ता हुन् । बिगतमा भए गरेका अकल्पनीय भ्रष्टाचारको फाइल खुल्ला नखुल्ला कारण सरकारको नेतृत्व उनीहरूको हातमा छैन तर बिधायक बनेर भ्रष्टाचार बिर...

व्यापारीकरण हुदै गयो राष्ट्रिय राजनीति

डा. केशव देवकोटा - - एउटा उखान प्रचलनमा छ ‘अक्कल भएकाहरूले खोलाको ढुंगा गनेर पनि पैसा कमाउँछन् ।’ नभन्दै नेपालको राष्ट्रिय राजनीतिमा उक्त उखानको प्रयोग हुनथालेको छ । एकातिर नेपालको राजनीति ब्यापारीकरण हुँदैगएको छ भने अर्कातिर राजनीतिको ब्यापारीकरणले नेपालको ब्यापार÷ब्यवसाय खस्कँदै पनि गएको छ । खासगरी हालै दलहरूले सरकार बनाउन गरेको अभ्यास र समानुपातिक सांसद छनोटमा प्रयोग गरेक...

दुर्घटनाउन्मुख बन्दै गएको नेपाली राजनीति

डा. केशव देवकोटा - -  नेपालको राष्ट्रिय राजनीति दिनप्रतिदिन दुर्घटनाउन्मुख बन्दैगएको देखिएको छ । नेपालीमा उखाननै छ ‘वनतिर जाँदा घरतिर मुख, घरतिर जाँदा वनतिर मुख’ अर्थात दलहरु एकपछि अर्कोगर्दै उल्टो बाटोमा हिंड्न थालेपछि यो देशमा राजनीतिक दुर्घटनालाई कसैले रोकेर रोक्नसक्ने अवस्था हुँदैन । कस्तो आश्चर्य छभने नेपाली कांग्रेससँग चुनावी तालमेलगर्दा अपेक्षाकृत नतिजा नआएको प्रारम्भिक...

जनताले नै गलत गरेपछि

शाश्वत शर्मा - - सत्ताको दौडधूप तीब्र बनेको छ । ठूलादलको चाख देश र जनताको समस्या निराकरणभन्दा पनि पद हत्याउने चटारो देखिन्छ । कांग्रेसलाई प्रधानमन्त्री, माओवादीलाई राष्ट्रपति, राष्ट्रिय पार्टी बन्न नसकेको नेकपा सलाई सभामुख, कसैलाई उपराष्ट्रपति, मन्त्री, प्रदेश सरकारप्रमुख, संवैधानिक पदहरूको अहिले नै भागबण्डाको रूपरेखा सार्वजनिक हुनथालिसकेको छ । मलाई प्रधानमन्त्री बन्न देउ भनेर कांग्रेसका बरिष्...

लोकलाई अफाप, नेतालाई फाप भयो गणतन्त्र

राजन कार्की - - रागिनी उपाध्यायको अमूर्त चित्रजस्तो अथवा अन्धाले हात्ती छामेजस्तो भयो लोकतन्त्र । जसले जसरी पढे पनि हुने, हेरे पनि हुने तर बुझ्नै नसकिने । राजनीतिक दलहरू लोकतन्त्र र लोकतान्त्रिक संविधानमा फूलैफूल देख्छन्, लोकलाई भने काँडालेमात्रै कोरेको छ, घोचेको छ । पार्टीलाई फाप, लोकलाई अफाप । लोकतन्त्रको उल्टो गंगा बगिरहेको छ । नेताहरूलाई रोचक, जनतालाई घोचक बन्यो लोकतन्त्र । भीमनिधि ति...

किन चाहिने भयो २०४७ को संविधान कार्यान्वयन ?

बरिष्ठ अधिवक्ता-  जुक्तिजङ लामिछाने नेपालका लिखित संविधानहरmको विकासक्रम–२००५ साल वैशाख १ गते देखि जारी भएको नेपाल सरकार वैधानिक कानून २००४–१ २००७ साल चैत्र २९ गते देखि लागु भएको नेपालको अन्तरिम शासन विधान–१ र आधुनिक राज्य व्यवस्थाको विकसित संविधानको परिकल्पना गरी श्री भगवती प्रधान सिंहको अध्यक्ष्यतामा गठन भएको” संविधान मसौदा कमिसन ले वेलायती महारानीबाट खटाई...

मुलुक हार्ने चुनाव !

shaswot sharma-- मंसिर ४ गते आमचुनाव बेहोरियो । जनतामा उत्साह देखिएन, तर चुनाव भयो । अर्वौं खर्च गरेर सम्पन्न यो चुनावको उपलव्धि के हो ? यो चुनाव भनेको एकथरिको सुखद भविष्यको सुनिश्चितता बाहेक आमजनताले पाउने उही कष्ट, उही पीडा, उही करबृद्धि न हो । चुनाव हुनु भनेको स्वइच्छा, स्वच्छ हुनसकेन । मनी, माइण्ड र मसलले बढी काम गरेको देखियो । जनता तर्साएर र स्वविवेकले मतदान गर्न नपाउने पनि चुनाव हुन्छ ...

नारी, अहिले नउठे कहिले उठ्ने ?

देवी काफ्ले - -  हामी तराईबासी महिला सकेसम्म छोरी जन्माउन नपरोस् भन्ने चाहन्छौं । जन्मीहाले पनि छोराको तुलनामा पालनपोषण, शिक्षा, स्वास्थ्य सबै कुरा छोरीले पाउंदिनन् । कारण उनी अर्काको घर जानुपर्छ । त्यहाँ घरको सारा कामधन्दा उनैले गर्नुपर्छ । लोग्नेको सेवा, सासु ससुरा, नन्द, आमाजु ,देवर जेठाजु सबैको चित्त बुझाउनु पर्छ त्यसैले उसलाई एउटी असल बुहारी बनाउन कुना मिलाएर कुंद्ने गर्छौं । आफ्नी छ...

नेतृत्व किन बुझ्दैन– कात्रोमा खल्ती हुदैन

राजन कार्की - -  छहारी ढाल्नेले छानो बन्न सकेनन् । रूख, हँसियाहथौडा अथवा सूर्यको तेज निस्तेज भइसक्यो । समष्टिमा भन्नुपर्दा अन्यौल बाक्लिएको छ । चाँदीको घेरा देखिदैनन्, मृत्युका डरलादा छायाँ देखिन थालेका छन् । सुनमा कली बस्छ भन्थे, सुन सत्ता बन्यो र सत्तामा कली बसेछ । राजनीतिमा सयौं जिब्रा छन्, टाउका छैनन् । अरूले हल्लाए हल्लिने, अरूले नचलाए नचल्ने ठिमीले किसानले खेतबारीमा गाडेको बुख्याँच...

०४८ साल पछि कर्मचारी र प्रशासनमा कसरी घुस्यो विकृति ?

देवीराम शर्मा - - अमेरिका लगायतका एकाध अपवाद बाहेक विश्वका प्रायःजसो देशहरूमा कर्मचारी संयन्त्रलाई स्थायी सरकारको रूपमा ग्रहण गरिने मान्यता स्थापित भई नै सकेको छ । यस्तो हुनुमा आ–आफ्नो संविधान, ऐन कानून र राजनीतिक प्रणाली अनुरूप जनताबाट प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष तवरमा आवधिक निर्वाचनद्वारा निर्वाचित हुने जनप्रतिनिधिमूलक संसद र सरकार निश्चित अवधि पुरा गरेपछि पुन नयाँ जनमत तथा जनादेश प्राप्त...

International Defence Exhibition and Seminar IDEAS-22 has begun

A 4-day International Defence Exhibition and Seminar IDEAS-22 has begun in Karachi (15-18 November). Defence Export Promotion Organization (DEPO) has arranged the exhibition, which brings together defence industries from across the globe to showcase their latest technological innovations. More than 500 participants from 57 countries and 285 delegations from 64 countries are participating in the...

लिपुलेक, लिम्पियाधुरा, कालापानी चुनावी मुद्दा बनेन

राजन कार्की - - पालिका निर्वाचन सम्पन्न भयो, मंसिर ४ गते संघीय र प्रदेशको आम निर्वाचन हुँदैछ । कुनै निर्वाचनमा पनि लिपुलेक, लिम्पियाधुरा, कालापानी चुनावी मुद्दा बनेन । देशको भूमिमा विदेशी हैकम चलिरहेको छ । देशको भूभाग विदेशी नक्सामा समेटिएको छ । देशको भूमिमा विदेशी शासन चलिरहेको छ । कुनै दल वा नेतालाई दुख्दैन, बिझ्दैन भने यस्ता जनप्रतिनिधिले देशको स्वराज कसरी कायम राख्न सक्छन् ? ऐतिहासिक प्रम...

मुलुक बिघटनतिर !!

शाश्वत शर्मा - - चमत्कारै भएन भने,मुलुका समाप्तितिरै उन्मुख भएको देखिन्छ । केही विश्लेषकका विचारमा मंसिर ४ को संघीयर प्रादेशिक चुनाव सफलतापूर्वक सम्पन्न भएमा यिनै सडेगलेका अनुहारहरू पुनःनिर्वाचित भएर आउने छन्, यो अवस्था भनेको पशुपतिनाथले पनि मुलुकलाई बचाउने सक्दैनन् । दुःखका साथ भन्नुपर्छ कि अवस्था त्यस्तै देखिन्छ, त्यतैतिर गइरहेको देखिन्छ । कार्तिक १८ गतेपछि निर्वाचन आयोगले प्रचारप्रसार खुल्...

उद्योग व्यवसाय नै नरहे बैंक रहला

भाष्करराज कर्णिकार– उद्यमशीलताको मुलश्रोत उद्योग ब्यबसायको शृजना हो ÷ र यही बाट प्रारम्भ हुने उद्यमको मूलआधार लगानीको सुनिस्चितता हो ÷ यहि जोडिन्छ , उद्योगी ब्यबसाही र बैकको औद्योगिक ब्यापारिक साझेदारी ÷ अनि यहि साझेदारीले एउटा उद्यम र एउटा ब्यबसायले सफल गन्तब्य भेट्छ ÷ तर नेपालको उद्योग ब्यबसाय र बैकको लगानी एउटा साझेदारी भन्दा पनि ‘जमिन्दारी प्रथा&rsqu...

बानी बिग्रेका जनता र भ्रष्ट नेता

शाश्वत शर्मा - - -  कांग्रेसको ५२ पृष्ठे घोषणापत्र जारी भयो । कांग्रेसी बुद्धिजीवी भनिएका डा.स्वर्णिम वाग्ले, डा.गोविन्द पोखरेल, गेजा शर्मा वाग्ले, कृष्णप्रसाद पौडेल, शंकर तिवारीलगायतकाले यो घोषणापत्र, विश्वप्रकाश शर्मा नेतृत्वमा रहेको समितिमा रहेरै तैयार गरेका हुन् । आउला, प्रतिपक्षी एमालेको घोषणापत्र पनि छिटै आउला । माओवादीले यही घोषणापत्रलाई आफ्नो भन्न पनि सक्छ, अर्को जारी पनि गर्नसक्छ...

आखा च्यातेर हेर

देवी काफ्ले - - - चुनावका बेला नेताले गर्ने भाषण र तिहारको बेला सयपत्रीको माला लगाएर खालमा बस्नेले बोलेका कुरा उस्तै हुन् । तिहारको रौनक, घांटीमा सयपत्रीको माला, निधारमा सप्तरंगी टीका हुंदा मन र मस्तिष्क असाध्य चंगा हुन्छ त्यो बेला भैली खेल्न आउनेलाई सबैभन्दा बढी रकम बोलेर मालाको सान राख्न मन लाग्छ । फेरि नगद दिने त हैन उधारो जाबो जति बोले पनि भयो । यस्तै उधारा छन् नेताका भाषण । चुनाव शुरू भए...

सिमान्तकृतलाई लोकतन्त्र ?

वरिष्ठ अधिवक्ता शिव सिग्देल - - -  १ सय २६ जाति छन्, त्यसमा अधिकांश जातिको पहुँच राज्यसम्म छैन । कानुनबाट समेत प्रताडित छन् । जो बुझ्ने छन्, उनीहरूलाई त सरकारले संवैधानिक अधिकार दिदैन भने जो अबुझ छन्, गरीबीको पहाडले थिचिएका छन्, तिनलाई सरकारले हेर्छ, तिनको सरकार छ भनेर पत्याउन सकिदैन । लोकतन्त्र त्यो हो, जो सिमान्तकृत जनता र सम्भ्रान्त परिवारसम्म समानताको व्यवहार गर्छ । जबसम्म यो समानता ...

नेपालनीतिलाई पुनरावलोकन गर्नुपर्छ

प्रेमसागर पौडेल– नेपाल–चीन पारस्परिक सहयोग समाज- - - -   (नोट ः नेपाल र चीनका जनता जनताबीच सेतुको काम गरिरहनु भएका व्यक्ति हुन् प्रेमसागर पौडेल । चीनलाई दुख्दा यिनलाई दुख्छ, नेपाललाई दुख्दा यिनलाई दुख्छ र चीनले सहयोग गर्नुपर्छ, नेपालको हिम्मत, हौसला र औकात बढाउन चीनले मन खोलेर सहयोग गर्नुपर्छ भन्ने मान्यता राख्नुहुन्छ । चीनको थिङ्क टेङ्कका सदस्य समेत रहनु भएका प्रेमसागर प...

School holiday on Hindu festival Diwali gaining steam in USA: 79 school districts closed

Idea of a school holiday on Hindu festival of Diwali, which falls next Monday, seems to be gathering steam in various parts of the country. Over 79 public school districts in New Jersey, Pennsylvania, New York, Virginia, Massachusetts, Connecticut, Maryland and Texas are reportedly closed for students on October 24, the day this year of Diwali, the most popular festival of Hindus. Disting...

चुनाव समाधान होइन

शाश्वत शर्मा - -  नोज डाइभ गरिसकेको संविधानअन्तर्गत गरिएको कुनै पनि चुनावले राष्ट्रको हित गर्दैन । यो सत्य अधिकांश नागरिकले स्वीकार गरिसकेका छन् । जान्दाजान्दै पनि मंसिर ४ को चुनावको जबरजस्ती वातावरण बनाउन खोजेको देख्दा उदेक लाग्छ । अरवौं खर्च गरेर समाधान निकाल्न नसक्ने चुनावको उपादेयता के कति ? केही पनि छैन । भ्रष्टाचार र राष्ट्रघात गर्ने लाइसेन्समात्र हो यो चुनाव । नेपाली जनताले पाउने क...

नेपाललाई भूराजनीतिको मैदान नबनाऔं ः भण्डारी

काठमाडौँ । केशर बहादुर भण्डारी सुरक्षामामिलाका ज्ञाता मानिन्छन् । उनी सरकारले बाटो बिराएको, नेतृत्व दिग्भ्रमित भएको लागेमा बेला बेलामा झकझक्याउने काम गर्नुहुन्छ । एउटा सचेत र अनुभवीको भूमिका बखुबी निभाउने भण्डारीले फेरि एकपल्ट सबैले सुन्नेगरी भनेका छन्– नेपाललाई भूराजनीतिको मैदान नबनाऔं ।  समाचारअनुसार अवकाशप्राप्त सहायक रथी डा. केशरबहादुर भण्डारीले राष्ट्रिय सुरक्षा नीति र चुनौतीसम...

संस्कृतिमय होस् तिहार

देवी काफ्ले - - आजकल चाडले पनि सम्बृद्धिमा फड्को मारीसकेछ । लुतो फाल्ने साउने सक्रान्ती, रोपाईं सकेर खेतका डिलमा पूजा गर्ने हरेलोले हरियाली सावनको स्वरूप धारण गरेछ । रक्षाबन्धनमा घरका ज्वाईंचेला, भान्जा, फुपाजु अथवा माननिय ब्यक्तिले मन्दिरमा धागो र जनै मन्त्रोच्चारण सहित पुजेर ल्याएपछि बांधिने चलन आजकल राखिको नामले प्रसिद्धि पाएको रहेछ । राखी मेरे भैयाकी रक्षा करेगी हुन पुगेछ । बहनकी हाथोंसे ल...

खतरामा चन्द्रसूर्य र राष्ट्रियता

डा.शास्त्रदत्त पन्त - - १ राष्ट्रियताका सबै पहलु मजबुत नभैकन कुनै मुलुकको पनि उन्नति हुन सक्तैन । राष्ट्रियता मजबुत नभइ प्रजातन्त्र र मानब अधिकार मजबुत हुन सक्दैन । राष्ट्रियता हाम्रो शदिऔंको आधार हो, प्रजातन्त्र हाम्रो सामजिक शैली हो । प्रजातन्त्रको जस्तै राष्ट्रियताको बिकल्प हुदैन । राष्ट्रियता खेत हो, प्रजातन्त्र बाली हो । यतिखेर हामीले खेतलाइ गौण ध्यान दिएका छौं बालीलाइ प्राथमिक । गौण बि...

खै त्यस्तो दशैं तिहारे ?

देवी काफ्ले - - दुःख सारा बिर्साएर सयपत्री र मखमलीसंगै दशैंको आगमन भयो । दशैं तिहारजस्ता चाडपर्वले आपसी मिलनका साइत बोकेर आउँछन् । घरदेश र परदेशमा भएका परिवारका सदस्यहरूलाई मिलन गराउने मध्यबिन्दु हो दशैं तिहार । वर्षा ऋतु बिदाई गरेसंगै शरदले छुट्टै  खुशियाली लियर आउँछ । बर्षात सकिएपछि पानीले पखालिएको कमेरो, बाटोघाटोमा उम्रेको झारपात सफा गरेर दशैंलाई हार्दिक स्वागत गरिन्छ ।  फाँटहरूम...

पूर्वराजाको कठोर सन्देश

शाश्वत शर्मा - - यसपालीको दशैं सन्देशमा पूर्वराजाले शुभकामनाका साथै राष्ट्रियतामाथि उठेका खतराको घण्टीसमेत बजाइदिए । यो सन्देशले राजनीतिक बृत्तमा तरङ्ग ल्यायो । खासगरी गठबन्धन गरेर चुनावमा होमिएका दल र दशैं मनाउन लागेका आमनेपालीका बीचमा अब भूकम्प जानै लाग्यो भन्ने आभाष पनि गरायो । पूर्वराजाको आगामी कदम के होला ? अनेक तर्क वितर्क उठे । कडा छ शुभकामना सन्देश । विवादित नागरिकता विधेयकदेखि लिएर न...

हिटलरी चरित्रले कतिञ्जेल चल्छ लोकतन्त्र

राजन कार्की - - महाभारतको शिक्षा हो– आचरण नष्ट हुनु भनेको आफै नष्ट हुनु हो । नेपालको राजनीतिमा पटक पटक यो सत्य सत्य सावित हुँदै आएको छ । यही कारण त सत्तामा भएका ५ दलीय गठबन्धन र प्रतिपक्षीका अगुवा नेतासमेत चुनाव हारिन्छ भन्ने त्रासदीमा छन् । जनताको आवाज सुनेको भए, जनविश्वास नगुमाएको भए मंसिर ४ को चुनाव यी बरिष्ठ नेताका लागि आपातकालजस्तो हुने थिएन । आवधिक चुनाव हुनु प्रजातन्त्र हो...

असफल शासकीय प्रणालीमाथि प्रयोगवादीहरूको खेल

डा.केशव देवकोटा - - नेपालको राष्ट्रिय राजनीति गत केहीबर्ष यता विदेशीहरूको प्रायोजनमा केही प्रयोगवादीहरूको खेल मैदान बन्दैगएको छ । जहाँ बिभिन्न किसिमका उल्टापुल्टा खेलहरू खेल्न थालिएका छन् । खासगरी ०६२ मा दिल्लीमा भारत र अमेरिकालाई साक्षि राखेर नेपालका माओवादी र संसदवादी सात दलकाबीचमा भएको १२ बुँदे सहमति(दोश्रो दिल्ली संझौता), सोही सहमतिअनुसार भएको ०६३ को राजनीतिक परिवर्तन, ०६३ को राजनीतिक परिव...

बाचेर मर्ने कि मरेर बाचिरहने ?

राजन कार्की - -  परिवर्तन परिवर्तन भनेरमात्र केही नहुने रहेछ । परिवर्तन भएर पनि परिवर्तनलाई सम्हाल्ने ल्याकत भएको व्यक्ति नेतृत्वमा आउन सकेन भने पनि हात लाग्यो शूल्य हुनेरहेछ । ऐतिहासिक परिवर्तन भएकै हो । यो परिवर्तनलाई विदेशीको टेकोले साथ दिएकाले सम्भव भएको र यही टेकोका कारणले सफल हुन नसकेको पनि अहिले आएर स्पष्ट भइसकेको छ । जे भयो, भयो । देश हाम्रो हो । यो देशलाई कसरी अगाडि बढाउने, यो ...

संविधान खारेजतिर लागौं

शाश्वत शर्मा - -  यो संविधानले शासनलाई सुशासनतिर डो¥याउन सकेन, यस्तो असफल संविधानलाई सबै मिलेर खारेज गर्नेतिर लाग्नु उचित हुनेछ । एक विद्वानको कुरा ठीक लाग्यो– यो संविधान होइन, शासकको विधान हो । कुरा मनासिब छ । अघि र अहिले पनि जो जो सत्तामा बसे, तिनले आफूखुसी संविधानलाई डो¥याए । संविधानको भावना र र्म एकातिर, शासकको स्वार्थ र इच्छा अर्कोतिर । किन यस्तो भयो ? प्रष्ट छ, जनता, ...

यो व्यवस्थामा माटोको सुगन्ध छैन

प्रेम सागर पौडेल - -  गाउँघरको धुलो र माटोमा हुर्किएको मेरा लागि नेपाली भएर जन्मन पाएकोमा गर्वले छाती फराकिलो हुन्छ । चाहे देशको चाबी पराईको ईशारामा चल्नेको हातमा पुगेको अवस्था होस् वा अराजकताको खेती गर्न पल्केकाको रजगज होस् । यस्तो विषम परिस्थितिका माझ पनि अन्तसम्म नेपाली शीर उचालेर बाँच्न पाउने दृढ विश्वास अझै जीवित छ । अहिलेको राज्यब्यवस्थामा भ्रष्टाचारको सवालमा पक्ष र विपक्ष देखिँदैन...

इतिहासविदको नजरमा पुर्षा र हामी

डा.सुरेन्द्र केसी इतिहासविद मात्र होइनन्, खरा वक्ता पनि हुनुहुन्छ । राजनीतिक घटनाक्रमलाई रौंचिरा केलाएर युट्युवमार्फत सुसूचित गर्ने इतिहासविदका नजरमा पुर्षा र हामी के हौं, उहाँ भन्नुहुन्छ– वीर पुर्खा थिए र हामी कहिल्यै पराधीन भएनौं । हामी माँग्ने देश होइनौं, माँगेर जीवनयापन गर्नुपर्ने कुनै कारण छैन । त्यो कोरियासँग नेपाललाई दाँजौं । हामी छालाका जुत्ता लगाउँदा उनीहरू परालको जुत्ता लगाउँ...

बिडम्बना, हामी कहिले नचेत्ने ?

प्रेमसागर पौडेल : नेपाल-चाइना म्यूचुअल कोपरेशन सोसाइटी ---- जुन देशको केही राजनीतिक दलहरू र नेताहरूको मुख्य आयश्रोत एकचीन विरोधी गतिविधि बनेको छ । त्यसैले बारम्बार एकचीन नीतिप्रतिको प्रतिबद्धता दोहोर्याइरहन्छ। योभन्दा ठूलो ठट्टा के हुनसक्छ ? मूतको न्यानोमा रमाउने काम सबै राजनीतिक दलका नेताहरूले बन्द गर र क्षेत्रीय स्थिरतालाई प्राथमिकता देउ । अन्यथा, हामी दक्षिण एसियाकै अस्थिरताको केन्द्...

संविधान बाकी छ र ?

शाश्वत शर्मा - - - केही व्यक्ति र दुई तीन दलका लागि ल्याइएको, त्यो पनि गुण्डागर्दीको बलमा, संविधान जारी भएको दिवसलार्य भ्रष्टहरूले धूमधामका साथ मनाए । पदयात्रा गर्नेदेखि आश्वासन बाँड्ने लहर नै चल्यो । दुई महिना पछि नै प्रदेश र प्रतिनिधिसभाको चुनाव हुने भएकाले होला केही नेता र ठूला दल भनाउँदाहरूले तामझाम नै देखाए । जनताको आँखामा भ्रम छर्न यी जो सिपालु छन् । त्यसो त संविधानले राष्ट्र अर्थात जनत...

नक्कली एकलव्यहरू देशै गुरूदक्षिणा दिनसक्छन्

राजन कार्की - - - महाभारतको कथामा एकलव्य लगाव, अनुशासन र त्यागी व्यक्तिका रूपमा वर्णित छन् । गुरू द्रोह कुरूकुल र दरवारका बालकलाई मात्र धनुर्विद्या दिन भीष्मसँग वचनबद्ध भएकाले एकलब्यलाई शिक्षा दिन अस्वीकार गरेपछि उनले द्रोणाचार्यको प्रतिमूर्ति बनाएर गुरू थपना गरे र आफैले धनुर्विद्याको अभ्यासमात्र गरेनन्, पराङ्गतसमेत भए । यो थाहा पाएपछि गुरू द्रोण नराम्ररी रिसाए र एकलव्यसँग बुढीऔंला गुरूदक्षिण...

नारी सुन्दर फूल हुन् तर...

देवी काफ्ले - - -  स्त्री सृष्टिको सबैभन्दा राम्रो र सुगन्धित फूल सृजना हुन् । उनी आफैमा यति  छिन्  उनको महिमा अनन्त छ ।भनिन्छ स्त्रीको सुन्दरता उसको चरीत्रसंग जोडिएको हुन्छ । बाहिरी सुन्दरता त एकदिन ढलेर जान्छ तर भित्री सुन्दरता कहिल्यै मर्दैन । स्त्रीको अन्तरआत्मामा दया, प्रेम, क्षमा, करूणाको अथाह सागर हुन्छ । त्यसैले पनि उनी सुन्दर छिन् । यति सुन्दर हुंदाहुंदै पनि आफ्नो सुन्द...

खतरनाक मोडमा मुलुक

शाश्वत शर्मा - -  खबर छ, राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले कुनै पनि हालतमा नागरिकता विधेयक प्रमाणिकरण नगर्ने भएकी छिन् । उनको राजनीतिक सल्लाहकार लालबाबु यादवले एक पत्रकारसँगको कुराकानीमा बरू महाभियोग सामना गर्न तैयार रहेको तर विधेयक प्रमाणिकरण नगर्ने मनसायमा रहेको सूचना चुहाएका छन् । एक त नेपाललाई फिजी बनाउने षडयन्त्र स्वरूप यो विधेयक आएको, त्यसमाथि दुबै सदनले अलिकति पनि नसच्याई जस्तोको तस्...

हाइटीका जस्ता ‘बेबी डक’हरू देश रोजेर पाइन्न

राजन कार्की - - -  परिवर्तनको १५ वर्षमा प्रचण्ड पछारिए, विप्लवहरू हराएर गए, बैद्यहरू घाटे बैद्य बनेका छन् । बाबुरामहरू गोरखा कि गोरखपुरका छुट्याउनै नसकिने भए । गिरिजा बिते, शेरबहादुर जनवादी लौरो टेकेर प्रजातान्त्रिक सिंहदरवारको आँगनमा द्यौसी खेलिरहेका छन् । बहुदलीय जनवाद धनवादी भएको छ । चित्रबहादुर अमूर्त चित्र बने, मधेशवादी क्षेत्रीयतामै रमाइरहेका छन् । जो राजनीतिमा छन्, तिनले शासन प्रश...

अग्निपथ कि आगलागी ?

रोशन कार्की – भारतमा अघिल्लो वर्षको तथ्याङ्क अनुसार ७ गोर्खा रेजिमेन्टमा ३९ बटालियन सेवा दिइरहेका छन् । गोर्खा भर्ती गर्न दिने कि नदिने भन्ने बहस चलिरहेको छ । तर गठबन्धन सरकारले चुप्पी साधेपछि भारत नेपालका युवाहरूलाई भारतीय सैनिक सेवामा तालिम दिन अरू हौसिएको छ । स्मरणीय के पनि छ भने ४ वर्षअघि भारतमा बेरोजगार युवाको संख्या ५ प्रतिशत थियो, यो संख्या अहिले ६ प्रतिशत भइसकेको छ । त्यतिधेरै ...

दसैँदेखि साल्ट ट्रेडिङको तोरीको तेल

काठमाडौँ– दैनिक उपभोग्य सामग्रीको उत्पादन, आपूर्ति र बजारीकरणको जनजिब्रोको नाम बन्न सफल साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेशनले ०७९ को दसैंदेखि तोरीको तेल उत्पादन गर्ने भएको छ । साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेशनले हेटौँडास्थित नेपाल वनस्पति उद्योगबाट शुद्ध तोरीको तेल उत्पादन गर्ने भएको हो । विभागीय प्रबन्धक बज्रेशकुमार झाका अनुसार कर्पोरेशनले तोरीको तेल उत्पादन गरेसँगै स्थानीय र नेपालभरिमा उत्पादित तोरीको खपत ब...

सन्ततीका लागि भूमिको रक्षा गरेको खोई ?

राजन कार्की - - -  देशभक्तिको अर्थ पुर्खाको भूमिको रक्षा गर्नु होइन, आफ्ना सन्ततीका लागि भूमिको संरक्षण गर्नु हो । साहित्यकार प्रेमचन्दका अनुसार साहित्यकार देशभक्ति र राजनीतिका पछाडि लाग्ने सच्चाइ होइन, राजनीतिका अगाडि अगाडि मशाल बालेर मार्ग देखाउने सच्चाइ हो । हामी लोकतान्त्रिक पद्धतिमा छौं, विधि कुल्चेर विभेद र निषेध त्याग्न सकेनौं । बाढीपहिरो त हरेक वर्षको पीडा हो । यो पीडा कम गर्नति...

रितीभित्रको कुरिती ढिकी डान्सले हट्दैन

देवी काफ्ले - -  हिन्दु धर्म र नेपाली परम्परा अनुसार तीज नेपाली महिलाहरूका लागि महान् चाड हो । बिषेशत कृष्णजन्माष्टमी देखि तीजको रौनक शुरू हुन्छ र ऋषिपन्चमी पूजा गरेपछि समापन हुन्छ ।ऋषि पन्चमीमा अरून्धती सहित सप्तऋषिको पूजा हुन्छ ।  यो पूजा महिलाहरू रजस्वला भए पछि छुन नहुने वस्तुहरू छोइए बापत पाप कटानी गर्न गरिन्छ । भविष्योत्तर पुराणमा भनिएको छ भगवान ईन्द्रले त्वष्टा ऋषिको छोरा वृत्त...

चुनाव हुन दिने कि नदिने ?

शाश्वत शर्मा - - मंसिर ४ को संघीय, प्रान्तीय चुनाव हुन दिने कि नदिने ? भन्ै बहस चलाउन जरूरी देखिन्छ । खासगरी चुनावपछि आउने परिणामले गर्दा यिनै भ्रष्ट र राष्ट्रघातीहरूको दबदबा हुने भएपछि त्यस्तो जनविरोधी र राष्ट्रविरोधी चुनाव, त्यत्रो खर्च गराएर, गरिरहनुको के अर्थ हुन्छ र ? प्रश्न उठेको छ । अब यिनलार्य अरू मौका दिने नै होइन, बरू यिनको काला कर्तुतहरूको हिसाव गरेर न्यायको कठघरामा उभ्याउनु पर्छ भन...

तराईमा बाढीको व्यवस्थापन कहिले, कसरी गर्ने ?

डा.राजेश अहिराज - -  नेपालको पूर्वदेखि पश्चिमसम्मको भूभाग वर्षायाममा बाढी पहिरो, अतिवृष्टि या अनावृष्टि, असिना, खडेरी, हावाहुरी, हिउँदमा शीतलहर एवं हिमपात र जुनसुकै समयमा भूकम्पीय दृष्टिले संवेदनशील मानिन्छ ।  नेपालमा मनसुनयाममा विशेषतः जुन १० देखि सेप्टेम्बर २३ सम्म अत्यधिक वर्षा हुने गरेको छ । छोटो समयमा पर्ने अत्यधिक वर्षा, अपूरो र कमजोर बाढी नियन्त्रण संरचना, नदीमा गरिएको अतिक्र...

लूटतन्त्र बन्यो समाजवाद र सर्वहारावाद

राजन कार्की - - -  अफ्रिका र दक्षिणपूर्वी एसियामा पाइने ¥योकोफोरस जातका भ्यागुता १० मिटर परसम्म उफ्रनसक्ने रहेछन् । दक्षिण एसियाको मुलुक नेपालका राजनीतिज्ञहरु भ्रष्टाचार र नैतिकहीन मामिलामा विश्व रेकर्ड नै तोडेर उफ्रनसक्ने भ्यागुते भोजन भट्ट बन्न पुगेका छन् । लाटोकोसेरोले के खाएर बाँच्छ होला अनुमान गरौं । चरा, मुसा खाएर बाँच्ने लाटोकोसेरोमा दाँच हुँदैन । त्यसैले उसले जे खान्छ, सिंगै ...

नेपालमा श्रीलंकाको दिवालियापनको प्रभाव

प्रेमसागर पौडेल - - -  आधुनिक र समृद्ध सिंगापुरका वास्तुकार ली कुआन यूले सन् १९७० मा भनेका थिए, ‘म सिंगापुरलाई श्रीलंका जस्तै बनाउन चाहन्छु ।’  ७० को दशकमा श्रीलंका ली क्वान मात्र नभएर सबैका लागि विकास मोडल थियो ।  तर, आज हरेक श्रीलंकाली भन्छन्, ‘हाम्रा छोराछोरीले परीक्षा दिन पाएका भए’ । एसियाको समृद्ध राष्ट्र श्रीलंका अहिलेको अवस्थामा पुग्नुका विभिन्न क...

मधेशमा नागरिकताको प्रन

२०५७ सालमा नागरिकता विधेयकलाई आर्थिक विधेयकको रुपमा संसदमा पेश गरी जालसाजीपूर्वक संसदबाट पारित गराई राजाकहाँ लालमोहरको लागि पठाएको सम्झेकाहरूले अहिलेको यो विधेयकमा पनि सरकारको भलो नियत देखिरहेका छैनन्, खासगरी प्रचण्डको भारत भ्रमण र उनको फेरि एकपटक प्रधानमन्त्री बन्ने प्रचारवाजीसँगै । नयाँ संसदको चुनाब मिति घोषणा भईसकेको अवस्थाको संसद र सरकारले ४ महिना पर्खिन नचाहेर यो संवेदनशील विषयमा हतारहतार ...

भन्न सकिन्न के हुन्छ ?

शाश्वत शर्मा - - - संसदले फास्ट ट्रय्राकबाट पास गरेर पठाएको नागरिकता विधेयकलाई राष्ट्रपतिले केही उत्सुकतासहित पुनर्विचारका लागि फिर्ता पठाएपछि राष्ट्रपतिको वाहवाही भएको छ । सत्ताधारी दलहरुले तीब्र आलोचनामात्र गरेनन्, हामी के कम भनेर प्रक्रियामा समेत नलगेर जस्ताको तस्तै पास गरिदिएका छन् । राष्ट्रपतिलाई राजा वीरेन्द्रसँग तुलना गरियो, तुलना गर्ने जारी नै देखिन्छ । २०५७ सालतिर अर्थ विधेयकको जामा प...

राधा र कृष्णको किन बिबाह भएन ?

गंगा भुजेलबाट प्राप्त यो लेख– शास्त्रमा लेखिएको छ राधा र कृष्णको प्रेम निकै निश्चल, निर्मल र प्रेमिल रहेको छ । राधा बिना कृष्ण पूरा नहुने र कृष्ण बिना राधा पूरा नहुने भनिएको छ । प्रेम सत्य थियो यो प्रेम जति प्रेमिल थियो त्यति नै जटिल थियो । त्यसैले उनिहरू छुट्टिन बाध्य भए । त्यसपछि कृष्ण ले बिबाह गरे तर राधा सङ्ग नभई रूक्मिणी सङ्ग बिबाह गरे । कृष्ण का रूक्मिणी सङ्ग अरू सात जना श्रीमती थि...

पूर्वराजा अघि सर

शाश्वत शर्मा - -  उखानै छ, कुकुरको पुच्छर बाह्र वर्ष ढुङ्ग्रोमा हाले पनि सोझिदैन । २०६५ जेठ १५ गते गणतन्त्र कार्यान्वयन भएपछि जनताको नासो जनतालाई बुझाएर राजदरवारबाट नागार्जुन जंगल हिंडेका राजा जनताप्रति, देशप्रति जवाफदेहीपूर्ण राजनीति गर्लान् भनेर तिनै दलीय नेताहरूलाई प्रतिक्षा गरेर बसेको देखिन्छ । बिगत १५ वर्षमा एउटा पनि राष्ट्रिय काम गर्न नसकेका र स्वाभिमानलाई मैनबत्ती पगालेजसरी पगाल्द...

रत्न भए पो, खोटासिक्का कसरी चम्कियुन् ?

राजन कार्की - - चुनाव आयो, प्रत्येक नेपालीले भोट हाल्नुभन्दा पहिला आफ्ना नेतालाई सोध्नुपर्छ– तपाईले जीवनभर देश र जनताका लागि के गर्नुभयो ? सुनलाई वाणाले घोटेर सुन कि पित्तल, सुन भए नम्बरी हो होइन पत्ता लगाए झैं, जनप्रतिनिधि सही हो कि गलत भनेर जनताले खरी घस्नुपर्छ । खरी घस्ने चुनावमै हो । अरू बेला त नेतालाई जनताले भेट्न पनि सक्दैनन् ।  जनताले अहिले बुझ्नैपर्छ– इमान गुमाएका बे...

-्किन कम्युनिष्टहरू बदनाम छन् ?

देवेन्द्र चुडाल -  स्थानीय तहको निर्वाचन सम्पन्न भएपछि सत्ताधारी दलहरू आफू सबैभन्दा ठुलो दल भएको भन्दै हौसिरहेका छन् । सत्तामा रहेका अन्य दल माओवादी केन्द्र नेकपा एकीकृत समाजवादी, जनता समाजवादी र राष्ट्रिय जनमोर्चाले समेत स्थानीय तहको निर्वाचन पछि मत परिणामको बस्तुत विश्लेषण गरेका छैनन् । गठबन्धन सरकारको सम्पूर्ण ध्यान एमालेलाई सिध्याउनमा केन्द्रित देखिन्छ । यस्तो परिस्थितिमा यी कसैले पनि...

चुनाव जित्न नागरिकता विधेयक

सुरेशकुमार पान्डे– - फेरी सरकारले नागरिकता बिधायक २०७९ पारित गराएको छ । वास्तबमा सरकारले बिगत आफ्नो कार्यकालदेखि जनताका बिरोधमा उठेका बिचारलाई लत्याउँदै पहिले एम सीसीलाई पारित गर्यो र अहिले नागरिकता बिधेयक पनि पारति भै सकेकोछ । एउटा नाटकिय ढंगबाट देशको अस्तित्वनै नरहने गरी बिदेशीहरू सँग सरकारले एक पछि आर्को सम्झौता गर्दै आएकोछ तर बिपक्षको भूमिका र कर्तव्य केहो त्यो स्वयम पनि बिपक्षले बिर...

किन जनताप्रति जिम्मेवार नेतृत्व छैन ?

राजन कार्की - -  जनताप्रति जिम्मेवार नेतृत्व भएन । ७ दलहरूले दिल्लीमा गरेका १२ बुँदे सम्झौताले अस्थिरता ल्याएर नेपालै कब्जा गर्ने भारतीय रणनीतिका हिस्सेदार बन्दा नेपालको दुर्गति भयो । भारतले जतिसुकै राजनीतिमा हस्तक्षेप र सिमानामा अतिक्रमण गरे पनि सतिसालजसरी उभिएर नेपालको हितमा बोल्नसक्ने, अड्नसक्ने साहस कुनै सरकारमा भएन । जनतालाई सोध्न थाले– किन राजा फालियो, हिन्दुधर्म फालियो, संघी...

आन्दोलन नभए केही हुन्न

शाश्वत शर्मा - - -  गत शनिवार पूर्वनवयुवराज हृदयेन्द्र वीरविक्रम शाहको २१औं जन्मोत्सव मनाइयो । स्वतःस्फूर्त रूपमा युवापुस्ताले सहभागिता जनाए । जनताका लागि राजनीतिक दल र नेताले भरोसा दिन नसकेकाले र मैनजसरी राष्ट्रियता पग्लदै गएकाले पनि  यस्ता कार्यक्रमलाई जनताले झन महत्व दिन थालेका छन् ।  एमसीसी पासै गर्नै हुन्न भन्ने यिनै थिए, पास गरिदिए । चुनावलाई लक्षित गरेर नागरिकता विधेयक प...

मदन रेग्मीको निष्कर्ष ः डा.लोहनी अवसरवादी

पूर्व जलश्रोत सचिव द्वारिकानाथ ढुङ्गेलले आफ्नो पुस्तकमा भारतले  महाकाली सन्धि गर्दिन भन्दा भन्दै पनि तत्कालीन प्रधानमन्त्री शेर बहादुर देउवा, परराष्ट्रमन्त्री प्रकाश चन्द्र लोहनी र जलश्रोत मन्त्री पशुपति शमशेरले प्रणम मुखर्जीलाई हात जोडेर  महाकाली सन्धि गराएका हुन भन्ने पढेको थिए । जहाँसम्म मलाई थाह छ, सहि गर्ने बेलासम्ममा सन्धिको लागि तयार गरेको पहिलो मस्यौदामा व्यापक हेरफेर गरि भारत...

भाजपा र प्रधानमन्त्री मोदीको नेपाललाई हेर्ने दृष्टिकोण फरक छ

प्रेमसागर पौडेल- नेपाल–चीन पारस्परिक सहयोग समाज - - - -   भारतको भ्रमण सकेर नेपाल फर्किएका माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाललाई स्वागत गर्न गएका दुई नेताको अनुहार हेर्न लायकको थियो । नारायणकाजी श्रेष्ठ र पम्फा भुसालको अनुहारले दाहालको खुसीमा प्रश्न उठायो । अलि टाढा बसेका जर्नादन शर्मा र वर्षमान पुनले पनि आफ्नो चमक गुमाए । अवश्य पनि, चार नेतामा असन्तुष्टि देखाउँदा माओवादी अध्य...

अन्धकारको कारण

देवी काफ्ले– अहिले एउटा तस्वीर देखें बाटोमा एउटी महिलाले बच्चा जन्माइन बाजुरामा । बाजुराको वामीकार्तिक १ मुक्तिकोटको सामुदायिक स्वास्थ्य ईकाइमा स्वास्थ्यकर्मी नहुंदा स्वास्थ्यचौकीबाट घर फर्किंदै गर्दा बाटोमै उनले बच्चा जन्माइन् । यो त एउटा प्रतिनिधि घटना मात्र हो । यस्ता घटना दुर्गमका पहाडी जिल्लाले लगभग दैनिक भोगेको छ । देशमा लोकतान्त्रिक गणतन्त्र आयो।समान नागरिक,समान हैसियत, समान अधिका...

लिउको नेपाल भ्रमण किन भयो ?

सीपीसीका प्रमुखको नेपाल भ्रमणले ल्याएको तरङ्ग कम भएको छैन । चीन अध्ययन केन्द्र स्थापना गरेर चीनका निकट रहेर काम गरिरहनु भएका मदन रेग्मीले सीपीसीका विदेश विभागका प्रमुख लिउ जियाङ्चाओको नेपाल भ्रमणका किन भएको होला भन्ने सन्दर्भमा आफ्नो प्रतिक्रिया यसरी लख्नुभएको छ– नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी माओवादीका परराष्ट्र हेर्ने राम कार्कीले अध्यक्ष प्रचण्ड दिल्ली जाने आफुलाई थाह थिएन भनेका छन् । त्यो प...

भारत भ्रमणका उपलव्धिहरू

शाश्वत शर्मा - - नेपाली नेताका लागि दिल्ली काशी नै हो । बेला बेलामा काशीमा डुबुल्की मार्नु हाम्रा नेताहरू पवित्र भएर सत्तको भ¥याङ उक्लने गर्छन् । खासगरी ०४६ सालपछि परिवर्तनपछि । हालै प्रधानमन्त्री पत्नी आरजु देउवा र छायाँ प्रधानमन्त्री प्रचण्डको दिल्ली भ्रमणको । आरजु राणा उपचाररत छिन् दिल्लीमै (भाइ कि आफ्नै ?), प्रचण्ड फर्किसकेका छन् । उपलव्धिचाहिं नागरिकता विधेयक पारित भएर देखियो । विवाह ...

लिउ जियानचाओ र नेपाल–चीन सम्बन्ध ?

राजन कार्की - - चिनियाँ कमयुनिष्ट पार्टी (सीपीसी) का विदेश विभाग प्रमुख लिउ जियानचाओको ८ सदस्यस्य टोलीले जुलाई १० देखि १३ को भ्रमण सकेको छ । लिउले राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी, प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा, नेकपा एमाले अध्यक्ष केपी ओली, माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड, नेकपा एसका अध्यक्ष माधव नेपालसँग चीनविरोधी गतिविधि हुनेछैन भन्ने प्रत्याभूति लिएर गएको छ । जुन पहिलो हप्ता...

परिवर्तन हुदैछ

शाश्वत शर्मा - - प्रधानमन्त्री पत्नी आरजु देउवाको पटक पटकको दिल्ली भ्रमणपछि माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डसमेत दिल्ली भ्रमणमा लागे । भन्नलाई भाजपाका अध्यक्षको निम्तो भनिए पनि उनले प्रधानमन्त्री मोदी, परराष्ट्रमन्त्रीलगायतलाई भेट्नुले चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीका विदेश विभाग प्रमुखको नेपाल भ्रमण लगत्तै उनलाई निम्त्याइनु, भाजपाका विदेश विभाग प्रमुखले नै स्वागत गर्नु र संस्थापन पक्षले उच्च महत्व दिनुले न...

संस्कृतिमा बिकृति

देवी काफ्ले–  परम्परागत बैवाहिक चलन अहिले निकै परिमार्जित भएको छ । मेरो दिदीको आज जनैसुपारी गरेर पर्सि नै बिहे भयो । दाईको त्यसरी नै भयो । केटी माग्ने र दुवै परिवारको सहमति पछि बिबाह पक्का गर्न जनैसुपारी गर्ने चलन हुन्छ । जनैसुपारी गरेपछि बिबाहको तिथिमिति तोकिन्छ । शुभलग्न जुरायर मिति तोकिन्छ । बिवाहको अघिल्लो दिनमा शुभसाइतमा कसारको चामल वा पिठो भुटिन्छ । जोर कन्या राखेर कसार बाटिन्...

युवालाई सैनिक तालिम दिनैपर्ने भयो

धर्मरत्न श्रेष्ठ - - मुलुक बचाउने कि नबचाउने ? नेतृत्वलाई सबक सिकाउने कि नसिकाउने ? नीति, विधान, लोकलाजमा बस्न बाध्य पार्ने कि नपार्ने ? नगरवधुको जस्तो राजनीति र कूटनीतिमा रमाउनेहरूलाई राष्ट्रवाद सिकाउने कि नसिकाउने ? नेतृत्वले अब अति गर्न थाले । सिकाउने हो, देश बचाउने हो र श्रीलंका हुनबाट बच्ने हो भने अब हरेक युवा सचेत हुनुपर्छ, सैनिक तालिम लिनुपर्छ र नेतृत्वलाई राष्ट्रहित विपरित जान लागे कि...

सरकारस“ग मेरो प्रश्न

– बुद्धिनारायण श्रेष्ठ –    सन् १८१६ को सुगौली सन्धिको सक्कल प्रति खोई ? १९५० को नेपाल–भारत शान्ति मैत्री सन्धिको सक्कल प्रति कहाँ छ ? १८१६ मा ब्रिटिश–इन्डिया र नेपालले गरेको सन्धि र नेपालले वर्तमान भारतसँग गरेको सन्धिको सक्कल १÷१ प्रति नेपालसँग हुनुपर्ने होइन र ? किन नेपाल सरकारले देखाउन सक्दैन ? १९५० को सन्धिको सक्कल प्रति london को Kiwi Garde...

पटक्कै लाज नमानौं श्रीमान

शाश्वत शर्मा - - पूर्व न्यायाधीशले फोरम खोलेका छन् । अहिले अध्यक्ष छन् टोपबहादुर सिंह । उनले हालै एक अनलाइनलाई बताए– ‘हामीलाई न्यायाधीश भन्नै लाज लागिसक्यो । ’ सिंहको इसारा हालै जिल्ला न्यायाधीश जो भर्खर निलम्बितमा परेका छन् राजकुमार कोइराला र अधिवक्ता रुद्र पोखरेलबीचको टेलिफोन सम्वाद, जसमा एक अपराधीलाई छुटाउन पैसाको लेनदेनको कुरा भएको थियो । त्यो अन्तर्वार्ता पढ्ने एक सज्जनल...

अन्धकारको कारण

देवी काफ्ले– - जीवनको सार जसले बुझ्छ त्यसले सहज जीवन पार गर्ने रहेछ ।मैले जीवनमा धेरै ठाउँमा खुशि खोजें । अरुले जीवनको खुशी कहाँ भेटे थाहा भयन तर मैले अरुको मुहारमा भेटें । कोहि धनले सम्पन्न भयर खुशि होलान् कोहि चिताएको कुरा पाएर तर मैले भेटेका खुशिका मुहार ती हुन् जो बेसहारा छन्, जो हुँदा खान्छन्,जो चुहिएको छानामुनी रात बिताउंछन्,जो एउटा शरीर ढाक्ने लत्तो पाउँदा मुस्कुराईदिन्छन् । जनता...

नेताहरुको भ्रष्टाचारले साह्रै गनायो देश

राजन कार्की - - कानुन छ, कामै गर्दैन । रुसो भन्थे– कानुन जनताको आवाज हो । नेपालका सन्दर्भमा जनताको आवाज सुनिन्न किनकि जनप्रतिनिधिको मुखण्डोलगाएका सिमित बर्ग कानुनलाई खेलौना बनाइरहेका छन् । कानुन देशको नैतिक उन्नतिको ऐना हो र यो ऐनामा नेपालको अवनतिबाहेक केही देखिन्न । किनकि जो शासन सत्तामा छन्, ती सबै अनैतिकताको पोखरीमा आहाल बसिरहेका छन् । गान्धी भन्थे– शासन र सहरको भव्यता गरीबको र...

तलव र दण्ड दुबै बढाइदिउ

अधिवक्ता शिवप्रसाद सिग्देल - -  सिंगापुर भ्रष्टाचारको दलदलमा थियो । टाट पल्टने स्थितिमा पुग्यो । आर्थिक अराजकताले सीमा नाघ्यो । त्यति नै बेला ली क्वान यू नेतृत्वमा आए । उनले देशका लागि केही गर्नैपर्ने जिम्मेवारी उठाए । उनको पहिलो काम थियो– कर्मचारी र मन्त्रीहरूको सेवा सुविधा ५ गुणाले बढाइदिने । बढाइदिए । साथसाथै उनले घोषणा गरेका थिए– भ्रष्टाचार भयो भने माफी हुनेछैन । जो जो प...

चौपट भयो मुलुक त ?

शाश्वत शर्मा - -  राष्ट्र बैंकका गभर्नरले मुख फोरेरै भने– यदि विदेश मुद्राको संचिति नबढाउने हो भने मुलुक श्रीलंकाको स्थितिमा पुग्छ । डलरको भण्डार लगाउने कसरी ? जलस्रोत, पर्यटन, कृषि नै हुन् हाम्रा कमाई हुने । यसको प्रवद्र्धन गर्नतिरसरकार उदासीन छ ।  विदेशी मुद्रा घट्दो छ भने उता संचिति स्रोत नै छैन । झन पेट्रोल, डिजेल, ग्यासमा डलर अत्यधिक रूपमा खर्चिन थालेपछि विदेशी मुद्रा घट्न...

चीन विशेषज्ञको विश्लेषण

प्रेमसागर पौडेल, नेपाल–चीन पारस्परिक सहयोग समाज – -   ...सम्झौता टुंगो नलागेमा प्रधानमन्त्री देउवाको अमेरिका भ्रमणपछि उच्च अमेरिकी अधिकारीको भ्रमण हुनेछ । हाल, संयुक्त राज्य अमेरिका सोफा, एसपीपी र तिब्बती शरणार्थीहरूको समस्या समाधान गर्न प्रयास गरिरहेको देखिन्छ । यी मुद्दाहरू क्ष्एक् को भागको रूपमा अगाडि बढ्ने छन् । यी विषयमा सहमत हुनुको अर्थ नेपाल औपचारिक रूपमा क्ष्एक् को अंग...

प्रधानन्यायाधीशलाई नै घडीको रालो बनाउने ?

धर्मरत्न श्रेष्ठ - - नेपाली कांग्रेस, माओवादी केन्द्र र समाजवादीका ९८ जना सांसदले गत फागुन १ गते २१ आरोप लगाएर प्रधानन्यायाधीशमाथि महाभियोग दर्ता गरेका थिए । ५ महिना भयो, यो महाभियोग असरल्ल छ । संसदको कार्यसूचिमै परेको छैन, निर्णय कहिले हुन्छ भन्न सकिन्न । प्रधानन्यायाधीशमाथि लगाइएको महाभियोगको निर्णय हुनसक्दैन भने आमनागरिकका मुद्दाका फैसला कहिले र कसरी सहज हुनसक्छ ? महाभियोग लगाएपछि पार्टीहर...

देश इतिहास गिड्नेहरूको जालमा

राजन कार्की - -  त्यो शासक अत्याचारी हो, जो स्वेच्छाको अतिरिक्त कुनै नियम जान्दैन । भोल्टेयरले यसै भनेका थिए । २०६३ सालको परिवर्तनपछिका १५ वर्षमा नेपालको शासन स्वेच्छाचारी भयो, स्वेच्छाचारीका रुपमा चलिरहेको छ । यसकारण यो शासन अत्याचारी शासन हो । प्रश्न यत्ति छ, कति सहने , राजा गिड्ने जेकोवाइनको रगतको इतिहास छ, राजतन्त्र गिड्ने हाम्रा नेताको भ्रष्टाचारको । देवता भनौं देवत्व छैन, ढुंगा भन...

छिमेकीको पनि ख्याल गरौं

शाश्वत शर्मा - -  एमसीसीपछि एसपीपीले नेपाली राजनीति, कूटनीति गर्माएको छ । नेपाली सेनाले वक्तव्य निकालेर र प्रधानसेनापति प्रभुराम शर्माले संसदीय समितिमा उपस्थिति भएर एसपीपी स्वीकार नगर्ने कुरा बताइसकेका छन् । यति भइसकेपछि पनि स्वेतपत्रको माग गरिएको छ, सन्तुष्टि कतै पनि देखिन्न । अमेरिकी दूतावासले समेत एसपीपीका बारेमा स्पष्ट पारिसकेको अवस्था छ । खासगरी गठबन्धन सरकारमा सामेल नेकपा एसका अध्य...

राष्ट्रद्रोहको कठघरामा हाम्रा नेताहरु

युवराज घिमिरे - - दुईओटा ‘सुरसा’ आकारका भ्रष्टाचार र अख्तियार दुरुपयोगका मामिलाका भूकम्पमा अहिले सत्ता गठबन्धन र प्रमुख प्रतिपक्षका करिब एक दर्जन नेताहरु सँगै उनीहरुले प्रतिनिधित्व गरेको राजनीतिक पद्धति थिलथिलो भएका छन् । ‘बजेटगेट’मा अर्थमन्त्री जनार्दन शर्माले ‘सीए साप’ भनेर चिनाउँदै बजेटमा उनको सुझाब मान्न अर्थ मन्त्रालयका उच्च अधिकारीहरुलाई निर्देशन दिएका...

चीन विशेषज्ञको विश्लेषण

नेपाल–चीन पारस्परिक सहयोग समाजका अध्यक्ष प्रेमसागर पौडेलका अनुसार––      इन्डो–प्यासिफिक स्ट्राटेजी (आईपीएस) अमेरिकाले चीनलाई घेरेर अघि बढाएको रणनीतिक योजना हो । ... नेपालमा काम गर्दा अमेरिकाले नेपाली दलमाथि त्यति विश्वास गरेको देखिँदैन । उनीहरुको प्रधानमन्त्री देउवासँग घनिष्ट सम्बन्ध रहेको देखिन्छ । पछिल्लो समय प्रधानमन्त्री देउवाको अदालतबाट आरजुको अदालत...

नेपालको आर्थिक प्राण, भारतको कब्जामा

राजन कार्की - -  कृषि विज्ञानले विरूवा कलमी गर्छ र विकासे बीज निकालेर उत्पादन बढाउँछ । राजनीतिक विज्ञान अग्रगमनकारी हुनुपर्ने हो, नेपालका सन्दर्भमा बुद्धि र युवाशक्ति कलमी गरेर नेतृत्वले विज्ञानलाई चुनौति दिइरहेका छन् । नेतृत्व यतिबिघ्न अवैज्ञानिक र अज्ञानी हुनुको एउटै कारण उनीहरूको सत्तालिप्सा हो । युवालाई निकासी गरिदिएपछि विद्रोहको स्वर सुन्नुपर्दैन । जो यही बसेका छन्, तिनलाई राजनीतिक...

सहेरै बस्ने कि अगाडि बढ्ने

शाश्वत शर्मा - -  जेठ १९ गते नेपालगञ्जमा झडप भयो । कारण थियो, दिवंगत राजा वीरेन्द्रको सालिक पुर्नस्थापना । कुनै सेतु विक भन्ने व्यक्तिको सालिक जनआन्दोलनपछि राजा वीरेन्द्रको सालिक उखेलेर त्यहाँ राखिएको थियो । तर गणतान्त्रिक व्यवस्थालाई शनैःशनैः बुझेकाहरूले ती सेतु विकको सालिक उखेलेर दिवं)गत राजा वीरेन्द्रको सालिक पुनः राख्न खोजे । जुठोपिरो खाएकाहरू भिडन्तमा उत्रिाले । प्रहरी, प्रशासन पनि भ...

नेपालले विदेशीस“ग लडेका युद्धहरू

प्रेमसिंह बस्न्यात - - १. परापूर्व कालमा पनि बिदेशीहरूबाट पटक पटक नेपाल माथि हमला भएका थिय।  बिशेष गरी दक्षिणबाट मुसलमान्हरूले । तर आधुनिक काल बि. स. १८०१ बाट सुरू भयकोले यी दिनहरूमा भएका युद्धहरूको जानकारी गराएको छु । २. बि.स. १८०१ पछि पहिलो पटक बि.स. १८१९ मा मुघल बादशहको मूसलमान् सेनासँग मकवानपुरमा बिजय युद्ध लढ्यो।  गुरगिन खानको नेतृत्वमा आएका थिए । ( नेपाल एकिकरणको सिलसिलामा ) ।...

यही हो नेपालको कूटनीति ?

प्रेमसागर पौडेल, नेपाल–चीन पारस्परिक सहयोग समाज– -     नेपाल क्रमशः अमेरिकी केन्द्रको रूपमा विकास हुँदैछ । पछिल्लो समय नेपालमा अमेरिकी गतिविधि बढ्दै गएको छ । सडकमा मात्रै होइन संसदमा पनि अमेरिकीको बढ्दो प्रभावको बहस भइरहेको देखिन्छ ।     सरकारको नीति तथा कार्यक्रममा सहभागी एमाले सांसद डा भीम रावलले भने, ‘के हामी अमेरिकी रक्षा स्वार्थको दायराभित्र छौँ ? यद...

भारत खुशी पार्नै हो त खारेजी ?

शिवप्रसाद सिग्देल - - निजगडमा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माण गर्न ८ वर्षदेखि बजेट खर्च गरिदै आएको थियो । साँढे ३ अर्व खर्च गरिसकेको यो राष्ट्रिय प्राथमिकतामा परेको आयोजनालाई सर्वोच्च अदालतले ब्रेक लगाएर रोकिदिएको छ । २४ लाख रूख कटानी गर्नुपर्ने, वातावरणीय कारणले यो विमानस्थल नबनाउनु, अन्यत्र ठाउँ खोज्नु भन्ने अदालतले आदेश दिएपछि समाजमा तीब्र प्रतिक्रिया उत्पन्न भएको छ । फास्ट ट्य्राक भारत...

छुईप्रथा बोकेर हिंडिरहने ?

देवी काफ्ले– - बाबा शिक्षक, आमा गृहिणी । दाजुभाई पढेलेखेका तर छोरी छाउ बार्न गोठमा । सुदुरपश्चिमका अछाम, बाजुरा, बझाङ, डोटी, दार्चुला, बैतडी र डडेलधुरामा एउटा प्रथाको रूपमा चिनिएको कुप्रथा हो छाउपडी प्रथा । सुत्केरी हुँदा वा रजश्वला हुँदा महिलाहरू घरपरको गोठमा बसेर छाउ बार्ने गरिन्छ । विशेष गरि रजश्वला भएका किशोरीले मर्दको मुख हेर्न नहुने, सूर्य दर्शन गर्न नहुने यदि देखिएमा देवता रिसाउँछ...

मैले देखेको राजनीतिक दृश्य

प्रेमसागर पौडेल, नेपाल–चीन पारस्परिक सहयोग समाज - - -  एकापसमा गाली गलौजको नाटक गरेर जनतालाई उल्लु बनाउने नाटक मञ्चन हुँदैछ संसदमा । यिनीहरू देश र जनताप्रति उत्तरदायी हुन्थे भने देशको राष्ट्रिय नीति, परराष्ट्रनीति, रक्षानीति लगायत विकास परियोजनाका विषयमा एकढिक्का लक्ष्यित हुने थिए । त्यस्तो केही देखिएन । यता पार्टीका बडे नेताहरूले नेपाललाई अमेरिका पु¥याइसके । उता आमजन...

गणतन्त्त कि शोक दिवस ?

शाश्वत शर्मा - - जेठ १५ गते गण सहभागी नभएको गणतन्त्र दिवस सत्ताधारीले धूमधामका साथ मनाए । तीन दिन नै राष्ट्रिय धन उडाएर राष्ट्रिय उत्सव भन्दै मनाए । पदक बाँडिए, ८ सय ३४ कैदी बन्दी (केहीसँग पैसा खाएर ?) रिहा गरिए । बडे बडे स्थानहरूमा चियापान, भोजभत्तेर गरिए । ठूलाबडाले सन्देश र भाषण पनि दिए । तर जनतालाई ? कागलाई बेल पाके सरह भयो गणतन्त्र दिवस । जसजसले खान, राज्यको उपल्लो दर्जामा छन्, तिनका लागि...

बलात्कारीलाई दण्ड देऊ

देवी काफ्ले– - पटक पटक यौनहिंसा, बलात्कारका फरक फरक प्रकृतिका घटना सुन्दा, देख्दा, पढ्दा भोग्दा पनि अलिकति पनि सचेत नहुनुमा कतै हाम्रो, सरकारको, नीतिनिर्माताको पनि कमजोरी त छैन ? साना नाबालिका यौनजन्य हिंसामा नपरेको दिन छैन । दैनिक समाचार, पत्रपत्रिकाहरू हिंसाका घटनाले भरिएका छन् । नयाँ नयाँ र फरक किसिमबाट भएका घटनाहरू बल्ल उजागर हुंदैछन् । अपराध उजागर हुनैपर्छ, पीडकले दण्ड पाउनैपर्छ । ...

फेरि हेरियो जनतालाई...

शाश्वत शर्मा एमसिसी संसदबाट पास हुनासाथ अब कांग्रेस, ए समाजवादी, माओवादी अनि एमालेमध्ये पनि कांग्रेसको भविष्य सकियो भनेर चर्चा गरियो । तिनको भनाइमा बहुसंख्यक नेपालीको विरोध भएको विषयलाई पारित गराउन मुख्य भूमिका खेल्नेहरू जनतासामु जानै सक्दैनन्, गए पनि धुलिसात हुन्छन् भन्ने थियो । तर चुनावी परिणाम आइरहेका छन् र त्यो आँकलन गलत सावित हुनपुगेको छ । कांग्रेस त झन चम्किन पुग्यो । व्याख्यात्मक टिप्पण...

कानुनमा दलितको अधिकार सम्बन्धमा

अधिवक्ता गंगा दहाल – - – सबै प्रकारका जातीय छुवाछूतको अन्त्य गर्ने । – सामाजिक न्याय सुनिश्चित गर्ने राज्यको राजनीतिक उदेश्य हुने । – सामान्य कानुनको प्रयोगमा उत्पत्ति, धर्म, जात, जाति वा अन्य कुनै आधारमा भेदभाव नगरिने । – सामाजिकआर्थिक वा सांस्कृतिक दृष्टिले पिछडिएका महिला, दलित लगायत नागरिकको संरक्षण, सशक्तीकरण वा बिकासका लागि कानुन बमोजिम विशेष ब्यवस्था गर्ने ...

दल होइन देश

स्वयम्भुनाथ कार्की - - हिजोका दिनमा कुनै काम गरेर देखाउन सक्ने अवस्थामा प्रतिवन्धको कारण दलहरू थिएनन् । तर विरोध गर्ने ठाउँ पाउँदा विरोध भयो नै । यस्ता विरोधमा महापञ्चहरूले अन्धो प्रशासनिक दमन गराए । राजा महेन्द्रको व्यक्ति विरोध  गर्न पाईने र सबै नेपाली वरावर हुने व्यवस्था उनकै छोराको हातबाट तहसनहस गराउन सफल भए । जसले हमेशा राष्ट्रको पक्षमा लागेर राजालाई परंपरा र संस्कृतिमा आधारित व्यवस्...

अब दुर्दिन आउ“दैछन्

शाश्वत शर्मा - - पालिका चुनावको रमझम र भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको तीर्थाटन कूटनीतिले चर्चा पाइरहेकै छ । त्यसो त नेपालको सुरक्षालाई अविश्वास गरेर भारतले नै गरेको सुरक्षा प्रवन्धले नेपाललाई गिज्यायो । भन्नलाई बुद्धपूर्णिमाका दिन गुम्बा लोकार्पण र बुद्धदर्शन भनिए पनि मोदीको यो भ्रमणको छुट्टै भारतीय रणनीतिक अर्थ र महत्व रहेको छ । चीनले बढी नै चासो राख्न थालेपछि भारत अघि सरेको सार पनि निक...

जनता अब लोभमा फस्दैनन्

देवी काफ्ले–  बिकास, सम्बृद्धि, शान्तिसुरक्षाका सपना देख्दै आफ्नो अमूल्य मत दिएर जनप्रतिनिधि बनाई पठाएका नेतृत्वबाट नागरिक सायद वाक्क भएछन् । गाउँ गाउँमा सिंहदरवारको नारा अनुसार सिंहदरवार त बन्यो तर लक्षित वर्गमा सिंहदरवार पुग्न सकेन । बिकट भौगोलिक क्षेत्रमा पुग्न सकेन । जसका उदाहरण छरपष्टै छन् । उल्लेख गरेर साध्य छैन । ब्यवस्था फेरियो, नेतृत्व फेरियो प्रबृत्ति फेरिएन । ठुला शहर, रा...

गुठी सम्बन्धी व्यवस्था

अधिवक्ता गंगा दहाल –   – गुठी स्थापना भएको मानिने ः कसैले आफ्नो हक,भोग र स्वामित्वको सम्पत्ति सम्पत्ति हितग्राहिको लागि अरू कसैबाट सन्चालन र ब्यवस्थापन गर्ने गरि आवस्यक बन्दोबस्त गरेकोमा गुठी स्थापना भएको मानिनेछ । स्पष्टीकरण ः हितग्राही भन्नाले गुठिको सम्पत्तिबाट लाभ पाउने ब्यक्ति समुह सर्वसाधारण असङ्गठित वा सङ्गठित संस्था वा समुदाय सम्झनु पर्छ । – गुठी सार्वजनिक...

जनमतमाथि घात ः डरलाग्दो राष्ट्रघात

राजन कार्की - - विद्वान डा.सुभाष काश्यप र विश्वप्रकाश गुप्ताले तयार गरेको राजनीतिक कोषमा राष्ट्रघातीमा क्विजलिङ र लेण्डुप दोर्जीको नाम उल्लेख छ । क्विजलिङ युरोपका थिए भने लेण्डुप १९७५ मा सिक्किम भारतमा बिलय गराउने नेता थिए । देश बेचुवाको अर्को नाम क्विजलिङ अथवा लेण्डुप दोर्जी भन्ने पर्याय यसरी चलेको देखिन्छ । भारतीय विद्वानहरूले रामायणकालमा श्रीलंकापति रावणका भाइ बिभिषण, मुगलकालका मीरजाफर र म...

जनता जनार्दन हुन् कि दास ?

राजन कार्की - -  सबै प्रकारका निरङ्कूशताको अन्त गर्ने कसम खाने हाम्रा नेताहरूले १५ वर्षमा निरङ्कूशताको अन्त गरे कि मलजल गरे ? समानता र विधिको शासन स्थापित गर्ने भनेका थिए, भयो कि भएन ? हत्यारा, विभेदकारी, हिंसात्मक सोच भएका र बलात्कारी, भ्रष्टहरू लोकतन्त्र लोकतन्त्र भनेर थाक्दैनन् । यो देशको लोकतान्त्रिक पद्धति स्वस्थ छ कि बिरामीमा पो प¥यो ? जनताले मूल्याङ्कन गर्ने स्थानीय चुनाव हो, च...

आधुनिक नेपालको शिल्पी

स्वयम्भुनाथ कार्की - -  नेपालमा बुद्धिजीवि, राजनीतिकर्मी र यस्तै नामधारण गर्नेहरू ४७ सालदेखि मुखर भएका छन् । लाग्छ, उनीहरूको जीवनको एउटै लक्ष हो, राजा महेन्द्रलाई भयानक खलनायक सावित गर्नु । यसका निमित्त उनिहरूसँग न कुनै तथ्य छ, न कुनै घटना, केवल २०१७ सालमा संसदीय व्यवस्था हटाउनु बाहेक अर्को कुनै ठोस आरोप पनि उनीहरूसँग छैन । त्यसैले राजा महेन्द्रको कार्यकाल लुकाउनु र त्यस बखत भएका कामहरू...

बहिष्कार गर्नुपर्ने चुनाव

शाश्वत शर्मा - - जनताको आशा र अपेक्षालाई संवोधन गर्न असफल भइसकेको गणतान्त्रिक संविधान अन्तर्गतको एउटा नाटक वैशाख ३० गते मञ्चन गरिदैछ । यो चुनावले मुलुक र मुलुकवासीलाई बोझमात्र थप्नेछ । यो चुनावका माध्यमबाट नाममात्रका जनप्रतिनिधिका रूपमा आफ्ना छोटे नेताहरूलाई व्यवस्थापन गर्दैछन् । उपल्लो दर्जाका नेताहरूले सिंहदरवार र त्यस अन्तर्गतका मन्त्रालय, विभागहरूबाट लुट्ने अनि मझौला र तल्ला स्तरका कार्यकर...

एमसिसी पास हुदा चीन दुःखी छ

माओवादी केन्द्र संसदीय दलका प्रमुख सचेतक देवप्रसाद गुरूङका अनुसार एमसीसी पास गरेकोमा चीन खुशी छैन । ‘चाइना फाउन्डेस फर पिस एन्ड डेभलपमेन्ट’ भन्ने संस्थाको आमन्त्रणमा चीन गइरहने नेता देव गुरूङ एमसिसीको कडा आलोचक थिए । अमेरिकाले ‘इन्डो प्यासिफिक’ क्षेत्रमा रणनीतिक अभियान सुरू गरिराखेको छ । त्यसले यस क्षेत्रको शान्ति र विकासमा गम्भीर असर पार्ने देखिन्छ, द्वन्द्व निम्त्याउन...

आमा

 राजन कार्की - - - - अणु आकारको बीजले आणविक मान्छे अंकुराउ“छ । भूदेवी, पानी, अग्नि, वायु र आकाश बन्छ । यही पञ्चतत्वमा प्रकृति छ,  प्रकृतिको अलौकिक सुन्दरता, सिर्जना र समन्वय छ । समष्टि छ । कत्रो आश्चर्य, बीजस“गै व्यापकता बढ्छ । बीजमा सम्पूर्णता अट्छ । अचम्म छ, बच्चा जन्मने बेलामा आमा फक्रिन्छिन्, आमाको छाती रसाउन थाल्छ । जब बच्चा जन्मिन्छ, छातीमा टा“स्नासाथ आमाको ...

विवेकशील बनौं

देवी कार्की – - हामी एक सामाजिक प्राणी हौ । तसर्थ समाजका हरेक गतिविधिले हामीलाई असर गर्छ । अझ राजनीति त समाजमा समाजकै मानिसका लागि गरिन्छ । त्यसैले हामी जतिसुकै राजनीतीबाट पर भाग्न चाहेता पनि राजनीति हामीबाट पर जादैन । हामीले चाहेर वा नचाहेर पनि भएपनि राजनीतिले हाम्रो दैनिक गतिविधिलाई असर गरेकै हुन्छ । पटकपटक हामीले धोका खाएका छौ, दुःख पीडा र चोट पाएका छौ । देशको नेतृत्व तहमा पुगेका व्यक...

अमेरिकी र नेपालीहरूबीचको सम्बन्ध पुस्तौंदेखि चल्दै आएको छ र चलिरहने छ

अमेरिका र नेपालबीचको कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापनाको ७५औँ वर्षगाँठको अवसरमा राजदूत ¥यान्डी डब्लु. बेरीको वक्तव्य– काठमाडौँ ः यस वर्ष संयुक्त राज्य अमेरिका र नेपालबीच कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएको ७५ वर्ष पुगेको छ । ७५ वर्षको यस अवधिमा हाम्रा दुवै देशमा भएका परिवर्तनका दशकहरूमा अमेरिका र नेपाल एकअर्काको साथमा उभिँदै आएका छन् । अमेरिकी जनताले नेपालीहरूलाई चिकित्सा र विज्ञानमा प्रशंसनीय प्र...

चुनाव दासत्वबाट स्वतन्त्र रोज्ने मुक्तिको अवसर

स्वयम्भुनाथ कार्की - - -  चेतनशिल भनिने नेपालीको चेतना पनि उदेकको छ । दल, त्यसका नेता आदिलाई गाली गरेरै अधिकांश समय वित्ने गर्दछ । त्यही आपैmले गाली गरेको कुनै नेताको सामुन्ने चाकरीमा धनुषटंकार हुँदै पुग्छन । अझ त्यो नेता सांसद कोषले युक्त रहेछ भने त  खुट्टाले टेकेकै जमिनमा टाउको पुग्न वेर छैन । यस्तै चेतनशिलहरुको चेतनाको कारणले कुनै समय विश्वमञ्चमा महत्वपूर्ण स्थान राख्ने नेपाल आज स...

चुनावी मोहरा महिला

देवी काफ्ले –  महिला अधिकारको सुनिश्चितताका नारा बजारमा भजायर चुनावी रंगमन्च तयार गर्ने अनि नेतृत्व तहमा स्थान दिने बेला असक्षम ठान्ने, यसपाली भएन अर्कोपल्ट नत्र उपा र उपमा बस भन्दै आरक्षणमा समापन गराएर महिलाहरूको क्षमताको खिल्ली उडाउने प्रबृतिको बजारीकरण भयंकर चलेको छ । महिला महिलाकै ठूला शत्रुको रूपमा देखिएका छन् । पहिले पारिवारिक रूपमा शत्रुता देखाउँथे भने अहिले प्रतिद्वन्दी मात्...

बिकृत निर्वाचन प्रणाली

शाश्वत शर्मा - - निर्वाचनविज्ञहरू नै भन्छन्– विकृत निर्वाचन प्रणालीले राजनीति दलाल, बिचौलिया र माफियाको हातमा जाँदै छ  यो निर्वाचन प्रणालीमा सुधार गर्नैपर्छ । जुनसुकै पार्टीका हुन्, जसले पनि यो निर्वाचन प्रणाली महगो भयो भनिरहेका छन् । विकसित मुलुकको सिको गर्न खोजिएको आरोप लगाइरहेका छन् । निर्वाचन भनेको जनप्रतिनिधित्वको चयन हो । एक मतले जित वा हार हुने व्यवस्था हो । तर ३ करोडको हाराह...

चुनाव अघि राजतन्त्रको चर्चा किन चुलियो ?

स्वयम्भुनाथ कार्की -  राजतन्त्रको चर्चा पुनः चुलिंदै गएको छ, यस पटक भने विपक्षले उठान गरेको चर्चामा पनि राजतन्त्रले समर्थन धेरै कमाउँदैछ । नेपालको अन्तरिम संविधानमा राजतन्त्रलाई पहिले निलंवन गरियो । त्यसपछि संसोधन गर्दै संविधान सभाले पहिलो वैठक मार्पmत अनुमोदन गर्ने गरेर खारेज गरियो । तत्काल अनेकौ तरिकाले उत्तेजित गराईएका भिडले यसको अनुमोदन गरेको थियो । यसको वैधानिकता खोज्ने काम गर्नै परे...

जनाक्रोश कति क्रुर हुन्छ, इतिहास पढ्नोस्

राजन कार्की - - जनाक्रोश कतिसम्मको क्रुर हुन्छ भन्ने इतिहास हो– ३ सेप्टेम्बर १६५८ मा मरेका बेलायती गणतन्त्रवादी शासक ओलिभर क्रमवेलको चिहान खनेर उसको टाउको लण्डनको वीचबजारमा झुण्ड्याइएको घटना । निरङ्कूशताको प्रमाणका रूपमा मरेको बाघको जुँगा उखेलेको त्यो घटना तत्कालीन परिवर्तनकारी सभ्यताको सुरूआत मानियो । नेपालमा २०६३ सालको आन्दोलनले निरङ्कूशता फाल्ने माग ग¥यो । राजाको अधिकार कटौति गरिय...

बकसमा पाइएला हिन्दुराष्ट्र र राजतन्त्र ?

शाश्वत शर्मा - -  हिन्दूराष्ट्र र राजतन्त्र बकसमा पाइएला ? आर्जन गर्ने हो भने किस्मत गर्नुपर्छ, फोस्रा नारा लगाएर कसले देला हिन्दुराष्ट्र र राजतन्त्र बकसमा ? नेपालमा हिन्दूधर्म र राजतन्त्रको आवश्यकता जनताले देख्छन् भने पुर्नबहाली हुनैपर्छ तर नेपालीको बलमा । हिजो भारतीय विस्तारवादको सहयोगमा राजतन्त्रलाई र युरोपियनहरूको समर्थनमा हिन्दूधर्मलाई जबरजस्ती, गैरसंवैधानिक तरिकाले समाप्त गरिएता पन...

खुशी खोज्न टाढा नजानुस्

देवी काफ्ले –  एक दिन मातातीर्थ स्थित बृद्धाश्रममा गएं ।जब गेटबाट भित्र छिरे बृद्ध आमाहरू को आयो धनेर कोही बरण्डामा,कोहि ढोकाबाट चियाउंदै हुनुहुन्थ्यो । सायद परिवारको कोहि आयो कि भनेर होला । मसंग उहाँहरूसंग बोल्ने आँट आएन । त्यहिका एकजना  समितिका ब्यक्तिसंग सोधें कहाँबाट कस्ता परिवारबाट आउनुभएका छन् भनेर, सुन्दा म झसँग भएँ । कोहि छोराले घरनिकालेका थिए त कोहि छोरीले । गल्लीमा भे...

नकारात्मक सोचको उत्थान र उत्कर्ष

स्वयम्भुनाथ कार्की - - चाहे कारण जे होस पञ्चायतकालमा नकरात्मक सोचको बिजारोपण गरियो । सत्र सालमा प्रतिवन्धित भएका दलहरूले निरन्तर त्यो व्यवस्थाको विरोध गरिरहे । यो विरोधको प्रतिरोधको निमित्त सुचना विभागले १७ देखि २७ सालसम्म भएका कामहरू जनसमक्ष ल्यायो । यो आवधिक रूपमा भएका कामहरू जनसमक्ष ल्याउने जिम्मेवारीको शुरूवात थियो । तर २८ सालमा राजा महेन्द्रको स्वर्गारोहण पछि यो क्रम रोकियो जो वर्तमानसम्म...

नर्क बनाए बैकुण्ठजस्तो नेपाललाई

राजन कार्की - - रिपु मर्दन गरेर देश बचाउने ढाल, तरवारको नाम परिवार नियोजनका साधनहरूले विकृत बनाइदिएका छन् । विसङ्गतिको विरूद्ध कसैले बोलेन । हुन त राष्ट्रनिर्माताको सालिक फोडेर बहादुरी देखाउने देशमा वीरको नाम र हतियारको बदनामले के फरक पार्छ र ? ढाल तरवारको भरमा वीरपुर्खाले आर्जन गरेको देश यो । त्यो गौरव छायाँमा पारियो । सिपाहीले साम्राज्य खडा गरेको इतिहास हो ः ‘टिपु सुल्तान’ । बाब...

फेरि चर्चामा पूर्वराजा

शाश्वत शर्मा - - -  गठबन्धनको चर्चा, स्थानीय निर्वाचनको चर्चा, ओलीको टुक्का, देउवाको भारत भ्रमण, यी यावत कुराहरूभन्दा पूर्वराजा फेरि चचाृमा चुलिएका छन् । निस्कृय रहेका पूर्वराजालाई राप्रपा नेपालका अध्यक्ष कमल थापाले विवादमा तानिरहेका छन् । यति नै बेला पूर्वराजा विश्रामका लागि झापा हिंडेका बेलामा विमान स्थलमा समर्थनमा नारावाजी हुँदा केही समाचार पनि बनेका हुन् । तर उनी रिङ बाहिरको खेलाी भएझ...

जिम्मेवारी पाउन छोरी हुनैपर्ने, लोग्ने मर्नैपर्ने ?

देवी काफ्ले – - प्रतिनिधिसभा सदस्य रविन्द्र अधिकारीको मृत्यु पश्चात् उपचुनावमा उनकै पत्नी बिद्या भट्टराईलाई उमेदवार बनायो पार्टीले । मदन भण्डारी मारिएका कारण बिद्यालाई दया कोदानमा राष्ट्रपति बनाएर ठूलो उपकार गरे । राजनीतिमा आफ्नो क्षमता भन्दा दानमा दिईने पद धेरै महिलालाई प्राप्त भएको छ । केही छोरीचेलीले पनि दानमा पाएका छन् । बिरासतको राजनीति भारत पाकिस्तानमा समेत छ । पाकिस्तानी प्रधानमन्...

केको परिवर्तन, मात्र पार्टीको भजन कीर्तन

स्वयम्भुनाथ कार्की - - -  राजनीतिक परिवर्तनपछि उपलब्धि भयो, परिवर्तन भयो भन्ने हल्लाखल्ला मात्र भ्रम हो । केको परिवर्तन, केको उपलब्धि ? राजनीतिक संस्कार झन स्खलन भएको छ, जनजीवन अस्तव्यस्त बनेको छ । यही हो परिवर्तन ? परिवर्तनपछिको १५ वर्षमा हासिल उपलब्धि र आएको परिवर्तन भनेको पार्टीको भजन कीर्तन र स्वार्थपूर्तिबाहेक केही पनि देखिदैन । मुलुकमा अहिले दलहरू , राजनीतिकर्मी अनि त्यसका भजन गाए...

नेता देवता कि जनताका सेवक

राजन कार्की - - -  नेता प्रतिनिधि हुन्, देवता होइनन् । नेतामा विश्वास राख्ने हो, नेताको पूजा गर्ने होइन । जबसम्म नेतालाई देवत्वकरण गर्ने अथवा घृणा गर्ने प्रचलन हामीमा रहन्छ, तवसम्म राजनीति सेवा बन्न सक्दैन । नेताले राजनीतिलाई व्यवसाय बनाउन छाड्ने छैन । विश्वास राख्नुपर्ने नागरिकले नेतालाई परमेश्वर मानेपछि परमेश्वर बनेको नेतामा जे गरे पनि हुन्छ भन्ने भावना विकसित हुनेरहेछ । नागरिकको भय उस...

नेतृत्वप्रति जनतामा किन नैराश्यता बढ्यो ?

राजन कार्की - - -  राजनीति सेवा हो कि व्यवसाय ? राजनीति सबै नीतिहरूमा श्रेष्ठ हो कि निकृष्ठ ? यही छेउछन्द नभेट्टाउँदा नेपालको राजनीति र राजनीतिले हाँकेको प्रशासन प्रति जनताले आश्वस्त र विश्वस्त हुन नसक्नुको मुख्य कारण बनेको छ । राजनीति सफल हुन नसकेपछि देश असफल हुनेरहेछ । हिजो राजतन्त्र थियो, यो त सामन्ततन्त्र भयो भनेर स्याल हुइया चलाइयो र किनारा लगाइयो । हिन्दुराष्ट्र थियो, राजनीतिक बल प...

बलात्कारीलाई भारतमा फा“सी, नेपालमा ?

देवी काफ्ले – - १६ डिसम्बर २०१२ मा भारतको नयाँदिल्लीको नोयडामा घटेको एउटा घटनाले सारा भारत डगमगायो । पूरा भारत मात्रै हैन उक्त घटनाले समाचार देख्ने सुन्ने जतिको मन डगमगाएको थियो । सन् २०१२ को डिसेम्बर १६ राती नौ ÷दस बजेको समयमा नोयडामा सार्बजनिक बसभित्र छ जनाले सामुहिक बलात्कार गरि निर्मम तरिकाले कुटपिट गरेर मरेको भनी हाइवे छेउमा लाशको रूपमा फालिदिए । जसमध्ये एउटी निर्भया उर्फ ज्...

गठबन्धन कांग्रेसलाई चाहिएको छ

शाश्वत शर्मा - - -  सडक नागरिक भन्छन्– चुनावपछि कांग्रेसमुक्त नेपाल । कांग्रेसलाई भ्रम छ– वामपन्थीले करिब दुई तिहाइ बहुमतको सरकार चलाउन नसकेर सत्ता आफूलाई हस्तान्तरण गर्न आएको, वामपन्थी विभाजित भएको र प्रमुख भनिएका प्रचण्डको माओवादी र माधव नेपालको समाजवादी एक्लै चुनावमा जान डराएर गठबन्धन कायमै रहनुपर्छ भन्ने राग अलापिरहेको, यी यावत कारणले गर्दा वैशाख ३० मा हुने स्थानीय र त्यसप...

बिगतबाट शिक्षा नलिएको वर्तमान

स्वयम्भुनाथ कार्की --- संविधानको २०३२ सालमा गरिएको दोश्रो संसोधनले त्यो प्रणालीको आत्मा नै मारेको थियो । दुई अलग अलग कुराको योगबाट निर्मित यो प्रणालीको आत्मा त्यतिखेर समाप्त भयो जव पञ्चायत प्रणाली र यसको संचालनको निमित्त चुनिने जनप्रतिनिधिहरू जनता र राष्ट्र बाहेक अरूप्रति प्रत्यक्ष वा परोक्षरूपले जिम्मेवार हुनु नपरोस भनेर जोडिएको निर्दलियतालाई अप्राकृतिक मिश्रण गरेर कुरामा निर्दलिय पञ्चायत र क...

सीमाविदको पुस्तक आठ भाषामा

काठमाडौँ । सीमाविद् बुद्धिनारायण श्रेष्ठको ‘इन्टरनेशनल बाउन्ड्रिज अफ नेपाल’ नयाँ पुस्तक हो । सन् २०१९ मा युरोप लाटभियाको ल्याम्बर्ट एकेडमिक पब्लिशिङले प्रकाशित गरेको अंग्रेजी लिपिको पुस्तक अहिले आठ भाषा (फ्रेन्च, रूसी, जर्मन, डच, इटालियन, स्पानिस, पोर्चुगिज र पोलिस) सहित ८ भाषामा अनुवाद गरी प्रकाशन गरिएको हो । पुस्तकको प्राक्कथन इन्टरनेशनल बाउन्ड्री रिसर्च युनिटका पूर्वनिर्देशक तथा ...

अघोषित बलात्कार

देवी काफ्ले –  ठूलाबडा, महापुरूषहरूले जतिसुकै खोक्रा भाषण छाँटे पनि महिलामाथि गिद्धे नजर लाउन त माहिर नै हुन्छन्  । धार्मिक गुरूहरूदेखि राजनीतिज्ञ, विद्वान, मन्त्री, प्रोफेसर तथा उच्च पदस्थ व्यक्तिहरू समेत यौन दुराचारी भएका खबर समय समयमा हामीले पढेसुनेकै समाचार हुन् । छिमेकी मुलुक भारतमा धार्मिक गुरू आशाराम बापु दिनहुँ धार्मिक प्रवचन दिँदै पाप र पुण्यको जोखना गर्ने गर्थे तर उनक...

हिन्दुत्व र राजावादी

स्वयम्भुनाथ कार्की - - राष्ट्रिय गानले राष्ट्र बोक्न सकेन । राष्ट्रियगानप्रति धेरैको गुनासो छ । नयाँ आएपछि पुरानो राष्ट्रिय गान बन्द गरे यता नेपालले धेरै आरोह अवारोह व्यहोरेको छ । नयाँ नेपाल यति त्रस्त छ कि कसैले राजा पनि नभनिदेओस् भन्ने कामना गर्दछ । पूर्व नजोडी राजा भनेको अपराधमा (?) पक्राउ गरेर अब यसो भन्दिन भनेर कागज गराईएका घटनाहरू छ्यापछ्याप्ती छन् । तर यस कालखण्डमा लगातार बलियो भने कोही...

पालो अब राप्रपाको

शाश्वत शर्मा - - रणनीति बलियो पार्ने हो भने मौका राप्रपाको छ । ठूला पार्टीहरू आन्तरिक र आपसी खिचलोमा छन्, हिजोका गल्ती कमजोरी सच्याएर अघि बढ्ने हो भने राप्रपाको पक्षमा माहोल देखिन्छ । जनता विकल्प खोजिरहेका छन् । अहिले नभए कहिले ? जनता जहिले पनि उनै अनुहार जिताउने र उनीहरूबाटै प्रताडित भइरहने प्रवृत्तिबाट वाक्क भएका छन् । राप्रपा नेपाल संगठित भइसकेको छैन, उसले पनि एमालेसँग गठबन्धन गर्ने भनिरहेक...

सुशासन, सन्धि र सीमाका समस्याहरू

राजन कार्की - - लोकतन्त्र हुनका लागि सुशासन अनिवार्य सर्त हो । अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि सम्झौताहरूको पालना जरूरी छ । यस्ता सन्धि सम्झौताहरू असामान्य र स्वीकारयोग्य छैनन् भने खारेज गर्नुपर्छ अथवा समयानुकूल परिमार्जन गर्ने योग्यता र हिम्मत नेतृत्व तहमा हुनुपर्छ । सीमा समस्या त निदान हुनैपर्छ । नेपाल–भारतका बीचमा विश्वमै नभएको अनियन्त्रित सीमा समस्या छ । त्यसमाथि १९५० को सन्धि पनि छ । राजनीति...

यी नेता कस्ता, हामी जनता कस्ता ?

शाश्वत शर्मा - - नेकपा सका अध्यक्ष माधवकुमार नेपालले भने– एमसिसी पास नगर्दा सत्ता छाड्नुपर्ने स्थिति आउने थियो । आफूहरूलाई विभिन्न मुद्दामा फसाउने देखियो । ओलीको प्रतिगमन फर्किने सम्भावना बढ्यो त्यसकारण एमसिसी संसदबाट पारित गराइयो । उता गठबन्धनका अर्का नेता प्रचण्डको धारणा छ– एमसिसी पास नगर्दा आफूहरूलाई द्वन्द्वकालीन मुद्दाहरूमा फसाउने, अन्तर्राष्ट्रिय अदालतमा पु¥याउने अनि आफ्न...

अनुदानको चास्नीमा पक्षघातका किटाणु हुन्छन्

स्वयम्भुनाथ कार्की - - पूँजीवादी, साम्यवादी वा समाजवादी जुनसुकै अर्थनीति भए पनि ती सबै नीतिहरू असफलताको संघारमा आउँदै छन । मध्यमवर्गवाद पनि भन्न सकिने पूर्विय शास्त्रोक्त अर्थ नीति नै सबैभन्दा दीगो हो भन्ने कुरा विश्वमा आज देखिएको आर्थिक अव्यबस्था र असंतुलनले देखाउदै आएको छ । भित्र भित्रै खोक्रो भएर पनि सम्पन्नताको अभिनय गर्ने गरेको साम्यवादी अर्थ नीति अपनाएको मुलुक सोभियत संघ जव विगठन भयो तव ...

स्वास्नीमान्छेका कुरा

देवी काफ्ले –  समाज कतिसम्म उन्नत छ, यो त्यस समाजका स्वास्नीमानिस कति उन्नत छन् भन्ने कुरामा भर पर्छ । सम्पूर्ण जनसंख्याको आधा हिस्सा स्वास्नीमानिस छन् । आधा जनसंख्या भयका यी स्वास्नीमानिस यदि अशिक्षित र परनिर्भर नै रहे, यदि हिंसा र अत्याचारको सिकार भइरहे,यदि यी अत्याधिक संख्याको बुद्धि, शक्ति, क्षमता समाजका लागि कुनै काम नआए त्यो समाज पछि त पर्ने नै भयो । यदि स्वास्नीमानिस पछि परेम...

०१७ सालको मोडमा

शाश्वित शर्मा - - एकथरिको विचारमा नेपाल अहिले २०१७ तिरकै जस्तो मोडमा छ । जनता सत्ता सञ्चालकहरूसँग मात्रै होइन, यो पद्धतिसँग नै रूष्ट हुनपुगेका छन् । भर्खरै संसदबाट पारित एमसिसीका कारण रूस र चीन मात्रै होइन कि भारत समेत रूष्ठ र सशंकित हुनपुगेको दावी तिनीहरू गर्छन् । त्यसो त एमसिसीले नेपालमात्रै होइन स्यम् भारत पनि लाभान्वित हुने बताइरहँदा पनि भविष्यमा अमेरिकी फौज एक एक कारण देखाउँदै र बताउँदै न...

गणतन्त्रको जग हल्लिसक्यो, तर...

स्वयम्भुनाथ कार्की - - ‘डेमोक्रेसी’ शव्दको अनुवाद वीपीले गणतन्त्र भनेर गरिदिए । यो कुराको साविती बयान उनले रेकर्ड गराए जसको आधारमा गणेशराज शर्माले सम्पादन गरेको वीपीको आत्मवृत्तान्तमा उल्लेख छ । तर नेपाली कांग्रेसको एक समुह आजसम्म पनि वीपीले जानेर वा नजानेर गलत अनुवाद गरिदिएको त्यही शव्दको आधारमा बोल्दैछ । राजसंस्था नीतिमा सामेल राख्नु नेपाली कांग्रेसको आस्था भन्दा विवशता थियो । कि...

प्रवुद्धको रिपोर्ट किन डस्टबिनमा

काठमाडौं । सन २०१६ मा नेपाल भारतवीचका १९५० को सन्धि लगायतका सबै मुद्दाहरूको छिनोफानो गर्न, समस्या पहिल्याएर समधानका उपाय सुझाउन नरेन्द्र मोदी र केपी ओलीको सल्लाहमा प्रवुद्ध समूह गठन गरियो । यो समूहको अन्तिम बैठक जुन ३० २०१८ मा बस्यो र रिपोर्ट तैयार ग¥यो, नेपाल सरकारका साथमा रहेको त्यो रिपोर्ट आजसम्म भारतले लिन मानेन । राजदूत भएर गएका निलाम्बरले समेत भारतलाई मनाउन सकेनन् । नेपालका तर्फबाट ...

दिगो भोलिका लागि आज लैङ्गिक समानता

देवी काफ्ले – - हरेक वर्ष ८ मार्चमा अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस मनाउनुका पछाडि धेरै उद्देश्य छन् । यसको पहिलो उद्देश्य महिला र पुरूषबीच समानता सिर्जना गर्न चेतना जगाउनु हो । त्यसैगरी हाम्रो कानुन र समाजमा महिलाका लागि धेरै अधिकारहरू पनि बनाइएका छन् तर धेरै महिलाहरू आफ्नो अधिकारबारे सचेत छैनन् । महिलाको हकहितका लागि कानुन बनाएर वा समाजमा अधिकार प्राप्त गर्न मात्रै काम हुँदैन, त्यसका लागि म...

राष्ट्रपति योजना– नतिजा खोई ?

२०७४ सालमा लागू भएको गुरू योजना हो– राष्ट्रपति चुरे तराई मधेश संरक्षण कार्यक्रम । यस गुरूयोजनामा भनिएको थियो–  भौगर्भिक, भौगोलिक अवस्था र परिस्थितिकीय प्रणाली अनुकूल चुरे पहाड (खोँचसहित) र भावर क्षेत्रका प्राकृतिक स्रोतहरू (भूमि, पानी, वनस्पति र जैविक विविधता) को दिगो व्यवस्थापन सुनिश्रूचित गरी त्यहाँ बसोबास गर्ने व्यक्ति तथा समुदायको जलवायु परिवर्तन तथा प्राकृतिक प्रकोपबाट ह...

राष्ट्र मैनझैं पग्लदै छ

शाश्वत शर्मा - - निर्वाचन आयोगमा १ सय ९ दलहरू दर्तामा छन् ।  निर्वाचन आयोगले फागुन १५ सम्म दल दर्ता गर्न सकिने व्यवस्था गरेको थियो ।  आगामी वैशाख ३० गते स्थानीय तहको निर्वाचनको घोषणा भइरहेको छ । आयोगले निर्वाचनको तैयारी सुरू गरिसकेको छ, पार्टीहरू पनि निर्वाचनमा जान आआफ्ना तैयारी गरिरहेका देखिन्छन् । स्थानीय तहको पहिलो कार्यकालको अनुभव भनेको मेयर, अध्यक्षहरूले लुट्ने निकायका रूपमा चिन...

हामी कहिले समान व्यवहार गर्न सिक्छौं ?

देवी काफ्ले – - एक्काइसौं शताब्दीका सभ्य मानव हामी आज कति सभ्य  बुझकी र ब्यावहारिक छौं ? समाजमा आज पनि हामीले महिलाप्रति कति समानताका ब्यवहार गर्न सकेका छौं ? सभ्यताको मापन पनि यही परिदृश्य हो । हामी साच्चै नै भने अनुसारका सभ्य भैदिएको भए समानताका नारा एकातिर ब्यवहारमा ध्रुवीकरण पक्कै हुने थिएन । नेपालमा मात्रै महिलामाथि असमान ब्यावहार हुन्छ भन्ने होईन । दक्षिण एशियाली मुलुक पनि मह...

निरङ्कूश नेतातन्त्रले बनाएका दासहरू

स्वयम्भुनाथ कार्की - - लोकतन्त्रमा लोक उदासीन भए भने नेताहरू निरङ्कूश हुनेरहेछन् । यो प्रमाणित नै भयो । नेपालीहरू विगत लामो समयदेखि निरंकुशताको चपेटामा परेका छन् । केवल रानीको पञ्जापत्रको आधार लिएर एक शताव्दी भन्दा धेरै समय हुकुमी शासन चलाउन सफल राणा परिवार मुखैमा नियम र कानुन लिएर बसेको थियो । मध्ययुगको यो राज्य प्रणाली आधुनिक युगमा विस्थापित हुँदै गएको कुरा पद्मसम्सेरले त बुझे तर अन्य राणाले...

राजस्व र सरकारी खर्चबीच तालमेल नमिल्दा संकटः ढकाल

काठमाडौं । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका वरिष्ठ उपाध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकालले राजस्व संकलन र सरकारी खर्चबीच तालमेल हुन नसक्दा अर्थतन्त्र संकटमा पर्ने गरेको बताउनु भएको छ  ।  सरकारले राजस्व नियमित रूपमा उठाउने तर खर्च भने समयमै गर्न नसक्दा अर्थतन्त्रमा बर्सेनि एउटै समस्या देखिने गरेको र यसबाट निजी क्षेत्र प्रत्यक्ष रूपमा मर्कामा परेको उहाँको भनाइ छ । ‘राजश्व संकलन शत प्रतिशत हु...

किन हुन्न लिपुलेक, कालापानी क्षेत्रको बहस र चर्चा ?

विदेशीले दिने आर्थिक दान दातव्यका बारेमा राष्ट्रको मनस्थिति नै विभाजित हुनेगरी बहस भयो । लोकतन्त्रले लोकका छातीमा गोली नै  हान्यो । अश्रुग्यास र लाठीचार्ज गरियो । लोक र राज्यसत्ताको सुरक्षाबीच डरलाग्दो मुठभेड जारी छ । राजनीतिक दलहरु आआफ्ना स्वार्थ अनुकूल बोलिरहेका छन् अथवा चुपचाप घोसेमुण्टो लगाएर बसेका छन् । लिपुलेक, लिम्पियाधुरा, कालापानीजस्ता महत्वपूर्ण भूमि नक्सामा समेट्ने राजनीतिक दलह...

लोकतन्त्रमा किन हाहाकार हुनथाल्यो ?

राजन कार्की - - ‘तिमी जे भए पनि असल बन ।  जब म राम्रो गर्छु, मलाई राम्रो लाग्छ । जब म नराम्रो गर्छु, मलाई नराम्रो लाग्छ । त्यो मेरो धर्म हो । त्यहाँ कुनै खराब चित्रहरू छैनन्; अनुहार कहिलेकाहीँ यस्तै देखिन्छ । निश्चित हुनुहोस् कि तपाईंले आफ्नो खुट्टा सही ठाउँमा राख्नुभयो, त्यसपछि दृढ रहनुहोस् । म हाँस्छु किनकि रूनु हुँदैन, त्यो मात्र हो, त्यो सबै हो ।’ अमेरिकाका १६औं राष्ट...

मुलुकैलाई डुबाएर छाडे

शाश्वत शर्मा - - आखिर यो गणतन्त्र र यी गणतन्त्रवादीले यो सुन्दर मुलुकलाई डुबाएरै छाडे । मुलुक अन्तर्राष्ट्रिय महाशक्तिहरूको खेल मैदान भएरै छाड्यो । प्रसङ्ग अमेरिकी सहयोग भनिएको एमसिसी संसदबाट पारित गराउने हो । नेपाललाई दिने भनिएको आर्थिक सहयोग लिएर अहिले चीन र अमेरिका आरोप प्रत्यारोपमा उत्रिएका छन् । चीनको विदेश मन्त्रालयले पत्रकार सम्मेलन आयोजना गरेर एमसिसी मार्फत अमेरिकाले नेपालर्ला कूटनीतिक...

Sher Bahadur Deuba and His Wife — Helper of US CIA and Betrayer of Nepal

By jackjohni -February 23, 202208 Besides the Mahakali Treaty, Sher Bahadur Deuba and his wife Arju Rana Deuba sell Nepal for second time to ratify MCC grant through Parliament regardless of the controversies, making Nepal in American hands with a big embassy and of course a building for CIA. First Sell of Nepal, the Mahakali Treaty On 12 February 1996, the Mahakali treaty was signed by ...

Ambassador and Former Prime Minister Madhav Kumar Nepal

On February 14, 2022 evening, Ambassador of Pakistan to Nepal Syed Haider Shah called on former Prime Minister Mr. MK Nepal, Chairman CPN-US at the latter's residence in Kathmandu. It was a courtesy call in continuation with the outreach effort towards political leadership in the context of strengthening Pakistan-Nepal bilateral relations. The Ambassador complimented Mr. MK Nepal for his la...

यी यदुवंशीहरू ....

शाश्वत शर्मा - - -  महाभारतकालमा भगवान श्रीकृष्ण श्रापित भएर उनको कूलवंश यदुवंश एक आपसमा काटामार गरेर सकिएका थिए । ठीक अहिले त्यही स्थिति नेपालका आफूलाई राजावादी, राष्ट्रवादी हौं भन्नेहरूका बीचमा रहेको छ । गणतन्त्र, संघीयता, धर्म निरपेक्षता यी सबै असफल  सिद्ध भएर मुलुक अफगानिस्थानको पथमा पुगेको दावी स्वयम गणतान्त्रिक व्यवस्थाका पक्षधरहरूले नै गरिरहेका छन् । यस्तो दुरावस्थामा राजसंस्थ...

घर भनेकै सबैको बलियो भर हो

महेश्वर जुजु राजोपाध्याय - -  घर जलाएर खरानी बटुल्नु आत्मघात नै हो । आमाको वुवु चुसेका कसैले पनि यस्तो पाप गर्दैन । पैसा कमाउन आमालाई बलात्कार गराई रमाउनेहरूको भविष्य डुब्छन् नै । पाप धुरीबाट कराउँछ मात्र होइन चिच्च्याउँछ नै । जो पनि जहिले पनि आफ्नो छाप्रो नै किन नहोस् घर पुगे पछि ढुक्कै हुन्छ, आनन्दले निदाउँछ । घर भनेको घरै हो, झुप्रो महल वा दरबारमा फरक छैन । छाप्रो भित्र गरीबले पनि बलि...

दोस्रो विश्वयुद्धमा ‘नेपाली सेना

प्रेमसिंह बस्न्यात् - - – पल्टन   (रेजिमेन्ट)   । एउटा रेजिमेन्टमा १०१५ देखी २५ जना सम्म हुन्थे । एउटा रेजिमेन्टमा ५०० – ५०० जनाको २ वटा  गण – द्यबततबष्यिल  हुन्थे र एउटा रेजिमेन्ट बन्दथ्यो । ति २ गण मध्य जेष्ठलाई ‘राइट हाफ – च्ष्नजत जबाि ’ र कनिस्थलाई ‘लेफ्ट हाफ– भिात जबाि ’ भनिन्थ्यो । अनि जेष्ठ गणको नामबाट र...

ज्येष्ठ नागरिकलाई हेलाँ नगरौं

छत्रबहादुर प्रधान राष्ट्रिय ज्येष्ठ नागरिक महासंघका अध्यक्ष हुन् । सन् २०१२ र १९ मा नेपालमा ज्येष्ठ नागरिकको स्थिति र आवश्यकताबारे संयुक्त राष्ट्रसंघमा आवाज पु¥याउन सफल प्रधान २०६५ सालदेखि जेष्ठ नागरिकको हक, हित र कल्याणका लागि अहोरात्र खटिरहेका व्यक्तित्व हुन् । उनको नेतृत्वमा अहिले संयुक्त राष्ट्रसंघबाट मान्यता प्राप्त महासंघको सञ्जालले अहिले देशैभरि काम गरिरहेको छ । ‘मातृ देवो भवः...

नेपाल रहेन भने कहा राजनीति गर्ने ?

राजन कार्की - - -  समाज विज्ञान नै समाजशास्त्र हो । समाजशास्त्र सामुहिक प्रतिनिधित्वको विज्ञान हो । विद्वानहरूको यही सुझावलाई नेपालका नेतृत्वले स्वीकार गरेर नेपालमाथि देखिएका खतरासँग जुध्न जरूरी छ । नेपाल रह्यो भने राजनीति त जति गरे पनि भयो । एमसिसी पास गर्ने कि नगर्ने ? स्वीकार गर्ने कि नगर्ने ? यत्ति निर्णय गर्न नसक्ने हाम्रा जनप्रतिनिधि कति सक्षम हुन् ? हुन त ६ वर्ष भत्ता खाएर संविधान...

नागरिकता सम्बन्धि प्रावधानहरू

अधिवक्ता गंगा दहाल – - – कुनै पनी नेपाली नागरिक नागरिकता प्राप्त गर्ने हकबाट वन्चित नहुने । – प्रादेशिक पहिचान सहितको एकल संघीय नागरिकताको ब्यबस्था गरिएको । – संबिधान प्रारम्भ हुँदाका बखत नेपालको नागरिकता प्राप्त गरेका ब्यक्ति नेपालको नागरिक हुने। – बंशजको आधारमा नेपालको नागरिकता प्राप्त गर्ने ब्यक्तिले निजको बाबू वा आमाको नामबाट लैंगिक पहिचान सहितको नागरिकताको...

प्रधानमन्त्री सहसचिव स्तरमा किन झरे ?

डा. विनिता - -  संसद सार्वभौम छ, संसदलाई मिचेर अदालतले परमादेशमा प्रधानमन्त्री बनाइदियो, सरकार दियो । सरकार नै अदालतले दिने भए संसद किन चाहियो ? ओली प्रतिगमनकारी भए भनेर ५ दलीय गठबन्धन भयो । हामी अग्रगमनकारी हौं, संविधान बचायौं भन्छन् । संविधान बचाउनेले लिपुलेक, कालापानी, लिम्पियाधुराको नेपाली भूभाग बचाउनु पर्छ कि पर्दैन ? ती भूभाग नेपाली हो, भारतले छाड्नुपर्छ भनेर कुनै गठबन्धनका नेताले ...

परम्परा रक्षक राष्ट्रिय दलको आवश्यकता

स्वयम्भुनाथ कार्की - - अरस्तुले भनेका थिए– राजनीति एउटा विज्ञान हो, यसको उपयोग मानिसको कल्याण्का लागि हुनुपर्छ । नेपालको सन्दर्भमा राजनीति त्यस्तो विज्ञान कहिले बन्न सकेन । अर्का विद्वानले भनेका थिए– र राजनीतिशास्त्र राज्यको अतीत र आधुनिक वा भावी स्वरूपको राजनीतिक संगठनहरू तथा राजनीतिक कार्यक्रमहरूको राजनीतिक संस्थाहरूलगायत राजनीतिक विचारधाराहरूको अध्ययन गर्दछ । नेपालमा यो स्थापित...

छानबिनको अर्को नाटक

बरिष्ठ अधिवक्ता शिव सिग्देल - - - एउटालाई बदनाम गर्नुपरे अर्कोले छानबिन गर्ने, भ्रष्टाचारी सावित गर्ने नाटक भइरहेकै छ । महालेखाले भ्रष्टाचार र अनियमितताको रिपोर्ट राष्ट्रपतिलाई बुझाउँदा प्रधानमन्त्रीले डष्टबिनमा हालिदिने देशमा भ्रष्टाचारको छानबिन सधैं नाटकमात्र हुने गरेको छ । केपी ओली प्रधानमन्त्री, प्रदीप ज्ञवाली परराष्ट्रमन्त्री र अर्जुन कार्की अमेरिकाका लागि राजदूत हुँदा ७७ करोड ३७ लाखको भव...

चेत खोलौं, चेतना छरौं

देवी काफ्ले– - - ने.स.६९३ मा संस्कृतभाषामा लेखिएको हस्तलिखित स्वस्थानी ने.स. ७२३ मा नेवारी भाषामामा अनुवादित भयो ।त् यसपछि उपत्यकाका घरघरमा परिवारका सबै सदस्यहरू एकै ठाउँमा बसेर एक महिनासम्म पूजापाठ गर्ने अति नै लोकप्रिय ग्रन्थका रूपमा देखा प¥यो । ईस्वीको सोह्रौं शताब्दीको अन्त्यतिर ई.१५७३ देखि संस्कृत भाषामा स्वस्थानी ब्रतकथाको थालनी भएको पाईन्छ । सुरूमा स्वस्थानी ब्रतकथा पण्डितहरूब...

गैंडा मर्‍यो कि सुशासन ?

शाश्वत शर्मा - - -  माघ ९ गते आइतवर चितवन नेशनल पार्क बाहिर सडकको किनारमा गैंडा मरेको अवस्थामा फेला प¥यो । सडक निर्माण ठेकेदारले नारायणगढ पुल्चोक गोन्द्राङ् सडकमा धरापजस्तो खाडल बनाएर नपुरेकाले नेशनल पार्कबाट बाहिर निस्केको गैंडाको बच्चा केटो त्यो धरापमा खस्यो र निस्कन सकेन । छटपटाइ छटपटाइ निस्कन नसक्दा मरेको बताइएको छ । गैंडा त्यसै पनि महत्वपूर्ण वन्यजन्तु हो । त्यसमाथि एकसिङ्गे गैं...

लोकतन्त्रमा लोकको महत्व हुन्छ, दलको होइन

स्वयम्भुनाथ कार्की - -  नेपाल आफ्नो आपूmलाई चम्काउन राजसंस्थालाई कटाक्ष गर्ने बाटो सजिलो भएको थियो । यसको धंगधंगी अहिले पनि छ भन्ने कुरा वेलावेलामा देखिईरहेको छ । विरोधी मात्र हैन राजसंस्थाको एजेण्डा बोकेको दावी गर्ने कमल थापा प्रवृत्ति पनि राजसंस्था, राजा माथी कटाक्ष गर्न चुकेका छैनन् । विदेश स्थायी बस्ने पुर्व नेपालीहरू मध्ये धेरैको चिन्ता र चासो नै केमा छ भने गणतन्त्रका ‘भगवान&rs...

कालापानीमा भारतले देखायो कालो–मन

चन्द्रमणि गौतम - - -  छब्बीस वर्षको अवधिमा ३१ वटा बैठक बस्दा पनि नेपाल–भारतबीच विद्यमान सीमा मुद्दा हल हुन सकेको छैन । कालापानी, लिम्पियाधुरा, लिपुलेक क्षेत्रको विद्यमान भूमि विवाद सुल्झाउने सरकार नेपालतिर गठन हुनसक्छ भन्ने कुराको अपेक्षा अब रहेन । हालका प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा हुन् कि पूर्व प्रधानमन्त्री कपी ओली, पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ वा माधव नेपाल, यिनीहरूबाट ...

राप्रपाले हिन्दुराष्ट्र र राजतन्त्र हटाउला

धर्मरत्न श्रेष्ठ - - -  राप्रपाको विधान निर्वाचन आयोगलाई बिझाएछ । आयोगले विधानबाट हिन्दू राष्ट्र र राजसंस्था भन्ने शब्द हटाउन निर्देशनात्मक पत्र पठाएको छ । राप्रपाको विधानमा ‘सनातन हिन्दू राष्ट्र एवं राजसंस्था सहितको प्रजातन्त्रको मान्यता अभिवृद्धि गर्न र कायम राख्न’ भन्ने वाक्यांशमाथि आपत्ति जनाउँदै माघ २ गते पत्र पठाएर त्यो वाक्याङ्श हटाउन पत्र काटेको हो । राप्रपाले के गर्...

भयावह छ अवस्था

शाश्वत शर्मा - -  नेपाली समाज नै भ्रष्ट भइसक्यो । नेताजीहरूलाई मात्र के दोष ? जो जहाँ जुन अवस्थामा छ त्यसले भ्रष्टाचार गरेकै छ । नियम कानुन उल्लंघन गरेकै छ । अख्तियारका प्रमुखले सर्वसाधारणलाई तर्साएर रकम असुलेको, प्रहरीले चोरेको, वडाअध्यक्षले बलात्कार गरेको, जागिर खाएको करीव डेढ दशकभित्रै एक उपसचिवले ८७ ठाउँमा जग्गा जोडेको, २०–२२ ठाउँमा घर किनेको आदि समाचार पढेपछि एकजना बुद्धिजीवीले...

भारतस्थित नेपालीको आवाज कसले उठायो ?

सुरेशकुमार पान्डे - - -  हामी भारतमा शान्ति तथा मैत्री सन्धिको तहत आएर भारतका गल्लि कोठी र होटेल, लगायतका ठाउँमा अहिले पनि कार्यरत छौं । कसैकसैले आफ्नो बलबुतामा सरकारी काम पाएका हुन्छौं । कसैले ठेक्का पट्टा र कतिपयले आफ्नो सानोतिनो पेसा गरेर जीवन यापन गरेका छौं । भारतमा खास गरेर दुई प्रकारका नेपालीहरू भेटिन्छन् । पहिलो नेपाल मूलका भारतीय नागरिक जो सुगौलीको सन्धिबाट जमिनसँगै आएका थिए । ...

कायरहरूले चलाएको लोकतन्त्रमा बहादुरी हुन्न

राजन कार्की - - - - -  विद्वानहरूले भनेका छन्– विजय उसैलाई प्राप्त हुन्छ, जो विजयी हुने साहस राख्छन् । सायद यही विषयमा हेलेन केलरले लेखेका थिए– अन्धो हुनु नराम्रो हो तर आँखा भएर पनि नदेख्नुृ झन खराब हो । त्यसपछि मान्यता बसेको हुनुपर्छ– अमर हुन रहर गर्नेले आफूमा भएको खुबी देखाउनु पर्छ । नेपालमा परिवर्तन गर्न रहर गर्नेहरूले परिवर्तन ल्याउन सफल भए, यसमा राजतन्त्रले जनइच्छा...

यो प्रणाली अब हटाउनै पर्छ

शाश्वत शर्मा - - - -  सरकारको कोरोनाविरूद्धको तैयारी गजबकै छ । स्कूल, कलेज बन्द तर जाँडभट्टी, शपिङ मल, रेष्टुरेन्ट आदि सबै खुल्ला । सार्वजनिक यातायातदेखि खोप लगाउने, राष्ट्रिय परिचयपत्र बनाउनेको लाइन, कहाँ छ सामाजिक दूरी ? कोरोनाको तेस्रो लहरले विश्व नै आक्रान्त छ तर नेपालमा तैयारी शुन्य । सिर्फ मन्त्रिपरिषको बैठकले निर्णय गर्ने, त्यो पनि देखाउनका लागि । दिनानुदिन रोगीहरू बढ्दो छन्, त्यसक...

अब दल होइन, देश सोच्ने समय आयो

स्वयम्भुनाथ कार्की - - -  राणा शासन ढाल्न संगठित भएर खोलिएका दलहरू निरन्तर रूपमा वर्तमानसम्म अस्तित्वमा छन् । पञ्चायतको करिव तीसबर्ष नेपालमा कानुनतः दलहरू प्रतिवन्धित रहे । कुरो अनौठो लाग्न सक्छ तर सत्य हो कि त्यही तीसबर्ष दलहरूको विकासको निमित्त सबैभन्दा उर्वर रहे । शासन सँग भएको सानो भन्दा सानो असन्तोषको फाईदा उनीहरूलाई पुग्यो । कुनै काम गरेर देखाउन सक्ने अवस्थामा प्रतिवन्धको कारण दलह...

कान्ति बाल अस्पतालका ती सात दिनहरू

देवी काफ्ले–  - - मंसिर २१ गते हामीले बाबु (गायत्री बैनीको छोरा) सन्देशलाई कान्ति बाल अस्पताल भर्ना गर्यौं । एक रात कोभिड वार्डमा राख्नु पर्यो । भोलिपल्ट कोभिड नेगेटिभ आएपछि आई सि यु मा लैजाने निधो भयो । बोल्दाबोल्दै बाबुलाई भेन्टीलेटर लगाएर आई सि यु कक्षमा लगियो । उपचारमा संलग्न डाक्टर, नर्सहरू एकदम सजग थिए र कसरी बचाउने चुनौती थियो एक किसिमको । बाबुलाई पोष्ट कोभिड देखिएको थियो । भ...

झन बढ्यो राजसंस्थाको आवश्यकता

शाश्वत शर्मा - - -  राजेन्द्र लिङ्देनले भन्नैपर्दैन ‘नेता चोर’ हुन् भनेर । चोर बनाउने जनता हुन् । नेताले पार्टी खोलेकै व्यवसाय गर्नलाई । व्यवसाय गर्नेले देश लुट्छ, खुवीका साथ लुटेका छन्, लुट्न दिने जनता हुन् । जो सहिरहेका छन् । चोर भनेर चिन्ने अनि चोरलाई भोट दिएर शासनमा पु¥याउने । जति चोरे पनि पटक्कै नबोल्ने । कमजोरी चोरमा छैन, नेतामा होइन, जनतामा छ, जनताले बुझ्नुपर्छ । आ...

लोकतन्त्रलाई सही तरिकाले चलाउन राजतन्त्र

स्वयम्भुनाथ कार्की - -  नेपालीहरू विगत लामो समयदेखि निरंकुशताको चपेटामा परेका छन् । केवल रानीको पञ्जापत्रको आधार लिएर एक शताब्दी भन्दा धेरै समय हुकुमी शासन चलाउन सफल राणा परिवार मुखैमा नियम र कानुन लिएर बसेको थियो । मध्ययुगको यो राज्य प्रणाली आधुनिक युगमा विस्थापित हुँदै गएको कुरा पद्मसम्सेरले त बुझे तर अन्य राणाले बुझेनन् । राणा शासन कायम नै रहेको भए यसवेला श्री ३ हुनेको मनमा मेरो बाजे...

कुनै नेताले पनि जनता र देशबारे बोलेनन्

धर्मरत्न श्रेष्ठ - - -  गगन थापा, विश्वप्रकाश शर्मा नेपाली कांग्रेसका होनहार युवापुस्ता मानियो । अधिवेशनबाट महामन्त्रीमा चुनिएपछि त कांग्रेसमा अब सुधार हुन्छ, युवा पुस्ताले कांग्रेसभित्र जबरजस्त प्रजातान्त्रिक, राष्ट्रवादी सुधारका लागि केही गर्छन् भनेर हरेक तह र तप्कामा चर्चा चल्यो । तर चुनाव जितेर पदस्थापन भएपछि त न गगन थापा बोल्छन्, न विश्वप्रकाश शर्मा नै । अन्य दलका युवाहरू बोलेनन्, ने...

महिला अधिकार के कति ?

अधिवक्ता गंगा दहाल – - – समानुपातिक समावेशी र सहभागितामूलक सिद्धान्तका आधारमा समतामूलक समाजको निर्माण गर्ने । – लैंगिक विभेद अन्त्य गर्ने । – आमाको नामबाट नागरिकता प्राप्त गर्न सकिने लगायतका नागरिकता सम्बन्धि बिषय माथि नागरिकताको शिर्षक अन्तर्गत उल्लेख गरे बमोजिम हुने । – सामान्य कानुनको प्रयोगमा उत्पत्ति ,धर्म वर्ण जात, जाति, लिंग वा अन्य कुनै आधारमा भेदभाव नगरि...

पालो अब राप्रपाको

शाश्वत शर्मा - - -  राप्रपा फेरि एकपल्ट फुटको संघारमा पुगेको छ । विश्लेषकहरूले भन्छन्, एकता महाधिवेशन सम्पनन भएपछि अध्यक्ष कमल थापाले चुनाव हारेको र उनले पूर्वराजालाई हराउन षडयन्त्र गरेको आरोप लगाएपछि फुटको संघारमा पुगेको हो । राप्रपाभित्रको मण्डलेतन्त्र केही सकिएको अनुमान गरिएको थियो, परिवारवादमा लाने प्रयासले झट्का खाएको थियो । निरङ्कशूता काबुमा आयो भनियो । संविधानसभादेखि आम निर्वाचनमा ...

न्यायका लागि माइतीघरको चिसो कति खाने ?

निर्मला र नकुन्नीलाई न्याय दे : देवी काफ्ले–- - -  आखिर कहिलेसम्म न्यायका लागि माइतीघर वरपर भोकभोकै चिसो भुईंमा कठ्याङ्ग्रिनु पर्ने हो ? पीडितको न्यायका लागि भन्दै नेपालगञ्जबाट २० दिनको यात्रा गरेर काठमाडौँ आइपुगेका पीडित पक्षका १५ जना र महिला अधिकारकर्मीहरूले माइतीघरमा धर्ना दिएका थिए उनीहरूले निर्मला र नकुन्नी धोबी हत्या प्रकरण छानबिन समितिले पेस गरेको प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्न तथ...

गाली बेइज्जति सम्बन्धी कसुर

अधिवक्ता गंगा दहाल – - गाली गर्न नहुने ः (१)कसैले कसैलाई गाली गर्न हुँदैन । कसैले कसैलाई होच्याउने नियतले बोली वा बचनले अपमान जन्म शब्द प्रयोग गरेमा निजले गाली गरेको मानिनेछ । उक्त कसुर गर्ने वा गराउने ब्यक्तिलाई एक वर्षसम्म कैद वा दस हजार सम्म जरिवाना वा दुबै सजाय हुनेछ । बेइज्जत गर्न नहुने ः (१) कसैले कसैलाई बेइज्जती गर्न हुँदैन । (२) कसैलाई देहाय बमोजिमको काम गरेमा बेइज्जती गरेको ...

कमल थापाले किन ल्याए राप्रपामा तरङ्ग

स्वयम्भुनाथ कार्की - -  पञ्चायती संविधानको ४२ सालमा भएको दोश्रो संसोधन पछि दलविहिन व्यवस्था एकदलीय व्यवस्थामा परिणत भयो । तर नाम भने दलविहीन भने पनि कम्युनिष्टको भैmं एकदलीय प्रणलीमा लगियो । पञ्चायत नीति तथा जाँचबुझ केन्द्र पोलिटव्यूरो भयो । स्थानिय स्तरमा उम्मेद्वार जाँच्ने काम सामाजिक कार्यक्रम गाउँफर्क राष्ट्रिय  अभियानलाई व्यवस्थामा आफु प्रतिकुल सामेल हुन नपाउन भनेर रोक्ने संरचना...

राजसंस्था पुनस्र्थापित हुन्छ ?

शाश्वत शर्मा - - - -  बलात् हटाइएको राजसंस्था पुनस्थार्पित हुने मौका आउला त ? निराश एवम् हताश राजसंस्थावादीको मनमा उब्जिने प्रश्न हो यो । हुन पनि पटक पटक रासंस्थाले फेरि पनि संविधानमा स्थान पाउँछजस्तो लाग्छ पनि । तर त्यो सिर्फ पानीको फोका सावित हुनपुग्छ । फेरि उही चारैतिर गणतन्त्रवादीहरूको गर्जन सुनिन पुग्छ । खबरदार भनेको सुनिन्छ । हुँ दा हुँदा जुन राजसंस्थाले औंला समातेर माथि सम्म पु&yen...

दाइजो बन्द गरौं

देवी काफ्ले–  - -  दाइजो प्रथा समाजको मेटाउनै नसकिने कुरीतिका रूपमा छोरीबुहारीको काल बनेको छ । भारतमा छोराको पढाइ अनुसारको दाइजो,द्रव्य र नगदमा माग हुने गर्दोरहेछ । त्यसको प्रभाव नेपालको तराई भूभागमा पनि गहिरो परेको देखिन्छ । खुला सिमाना र परापुर्वकालदेखि नै रोटीबेटीको सम्बन्ध रहेकाले नेपालको तराई र भारतको युपी,बिहारमा बाक्लै सम्बन्ध गांसियका छन् । धेरैजसो चलनचल्ती पनि मिल्छ । ...

एउटै मालाको धागो अर्को पाउन सकिएको छैन

स्वयम्भुनाथ कार्की - - -  राजा किनारा लागे, प्रश्न यत्ति हो कि गणतन्त्रलाई जनताले किन आत्मसात गर्न सकेनन् ? भोट हाल्नु र भ्रष्टतन्त्रलाई सहेर बस्नु मात्र गणतन्त्र मान्न सकिन्छ र ? गणतन्त्र कार्यान्वयनको ५ वर्षपछि पनि राजतन्त्र जिन्दावाद भनेको सुनिन्छ, गणतन्त्र जिन्दावाद भन्न जनता लाज मान्छन् । किन यस्तो भयो ? जतिसुकै राजाप्रति नकारात्मक धारणा राखेर अपमानित गरे पनि यथार्थ यही हो कि नेपालक...

वैयक्तिक गोपनीयता र प्रतिष्ठा विरूद्धको कसुर

अधिवक्ता गंगा दहाल – - - - परिच्छेद –१ गोपनीयता विरूद्धका कसुर ः – अर्काको कुरा सुन्न वा ध्वनि अङ्कन गर्न नहुने ः (१) कसैले दुई वा दुईभन्दा बढी ब्यक्तिहरूका बिचमा भएका कुनै कुरा अधिकार प्राप्त अधिकारीको अनुमतिले वा त्यसरी कुरा गर्ने ब्यक्तिहरूको मन्जुरी बिना कुनै यान्त्रिक उपकरणको प्रयोग गरेर सुन्न वा त्यस्तो कुराको ध्वनि अङ्कन गर्न हुँदैन ।  त्यस्तो कसुर गर्ने गराउने...

नेपाली कांग्रेसले सच्याएका गल्ती

शाश्वत शर्मा - - -  पुरानो प्रजातान्त्रिक दल नेपाली कांग्रेसको महाधिवेशन सम्पन्न हुँदानहुँदै जोशिलो बन्दै गएको दृश्य देखिन्छन् । निर्वाचित पदाधिकारीहरूको अनुहार हेरेर सन्तुलित टिम भन्दै अब नेपाली कांग्रेस नयाँ जोश र जाँगरका साथ गल्ती सच्याएर अघि बढ्छ भन्न थालेका छन् । कांग्रेसभित्रैका आलोचकहरूका अनुसार ध्वस्त हुँदै गएको कांग्रेस अझ ध्वस्त पार्ने टिम हो यो भन्छन् । आलोचकहरूका अनुसार मुलुकक...

युवा - अब देखाउ ल्याकत

अधिवक्ता शिव सिग्देल - - - नेपाली कांग्रेसमा नेतृत्व परिवर्तन, पुस्तान्तरणको ढोल निकै बज्यो । कांग्रेसी प्रतिनिधिहरूले पुरानो अनुभव र नयाँ जोश दुबै मिलाएर आगामी कार्यकालका लागि नेतृत्व चयन गरिदिएका छन् । बुढा नेता शेरबहादुर देउवाले एकपल्टलाई मलाई सभापतिमा जिताउनै प¥यो, सरकार बचाउनु प¥यो, आगामी चुनावमा प्रदेश र संघीय सरकारमा कांग्रेसको नेतृत्व जगाउनु प¥यो भनेर माँगेको अवसर बरण भयो,...

लेनदेन व्यवहार सम्बन्धि व्यवस्था ः

अधिवक्ता गंगा दहाल – - लेनदेन भएको मानिने ः– (१) दुई वा दुई भन्दा बढी ब्यक्तिहरू बीच कुनै सर्त राखी कुनै रकम वा बस्तु लिनुदिनु गरेमा  निजहरू बीच लेनदेन भएको मानिने छ ।(२) उपदफा (१) बमोजिम लेनदेन भएकोमा रकम वा बस्तु लिनेले रकम वा बस्तु दिनेलाई त्यस्तो रकम वा बस्तु फिर्ता गर्नु पर्नेछ । ऋण लिए सरह मानिने ः– कुनै ब्यक्तिले कुनै किसिमले कसैलाई कुनै रकम वा बस्तु दिनु पर्ने द...

दिग्भ्रमित नेतृत्व प्रतिस्थापन आवश्यक थियो

स्वयम्भुनाथ कार्की - -  राजनीतिमा दलहरूको आवश्यकता जनता माथि हुकुम लाद्नको निमित्त हैन, जनताको प्रतिनिधित्व गर्नको निमित्त हो । जनताका अनेक अपेक्षा हुन्छन्, आवाज हुन्छन्, तिनलाई संविधानतः संवोधन गर्नका निमित्त हो । विभिन्न राजनैतिक दर्शनमा आधारित दलहरूको शक्ति भनेको जनताले दिएको विश्वास नै हो । जनमत र जनबल नै हो । वामपन्थी दलहरूको विश्वव्यापी असफतामा आपूmले लिएको दर्शनमा वलात् जनतालाई व...

बीआरआई रोक्ने नाटक कति कति

प्रेमसागर पौडेल - - -  चुनावअघि नेताको अनुहार खपटे र निरश देखिन्छ । जनतामा निकै हौसला अनुभूति हुन्छ । चुनावपछि जनताको अनुहार खपटे र निरश हुँदैजान्छ । नेताको अनुहारमा लाली चढ्छ । ग्एँ ले आयोजना गरेको एशिया प्यासिफिक समिटमा नेपाल सरकारका परराष्ट्रमन्त्रीले कार्यपत्र प्रस्तुत गरेको माधवकुमार नेपालले खुलासा गर्नुभएको छ । यस्तो कार्य कसरी संवैधानिक हुन्छ ? जसले देशको सिमानाको रक्षा गर्...

देवानी कानुनका र फौजदारी न्यायका सामान्य सिद्धान्तहरू

अधिवक्ता गंगा दहाल – - १) – कानुनको अज्ञान्ता क्षम्य नहुने ःकानुनको अज्ञान्ता क्ष्यम्य हुने छैन।कानुन सबैले जानेको अनुमान गरीनेछ । – सार्वजनिक हित बिपरित हुने गरि काम गर्न नपाउने ः कसैले पनि सार्वजनिक हित बिपरित हुने गरि कुनै काम कारबाही गर्न पाउने छैन । – कानुन बिपरितको काम अमान्य हुने ः कानुन बिपरितको काम अमान्य हुनेछ । – गल्ती गर्नेले गल्ती ब्यहोर्नु पर्ने ः...

राप्रपाले अलग परिचय राख्ला कि सत्ताको चास्नी चाट्ला ?

स्वयम्भुनाथ कार्की - - समय हो बदलिन्छ । खोला हो फर्किदो रहेछ । कसैले पनि अहं पालेर बस्नु गलत हुनेरहेछ । राप्रपामा देखिएका परिवर्तन र लोकतन्त्रका महारथीबीच नयाँ अध्यक्षले धक नमानी राखेको जन आवाजले यही देखाउँछ । राप्रपाले लोकतन्त्र पढाउनु, सिकाउनु पर्ने दिन पनि आउनेरहेछ, कांग्रेस महाधिवेशनको उद्घाटन समारोहमा यही दृश्य देखियो । पञ्चहरूको दलको रूपमा एकै दिनमा एकै नाम अनि कोष्टमा चन्द र थापा राखेर...

पूर्वराजाको चर्चाको कारण

शाश्वत शर्मा - - -  पूर्वराजा भनेपनि वर्तमान राजनीतिकमा वहाँको हैसियत अरू कुनै नेताभन्दा माथि र महत्वपूर्ण रहेको पुष्टि फेरि पनि भएको छ । होला, ज्ञानेन्द्र शाह सकृय छैनन्, निर्मल निवासमा नै सिमित होलान् तर दलहरूमा, नेताहरूका बीचमा पूर्वराजाको वयक्तित्व अझै पनि चर्चामा छ, राजनीतिको मूल विषयवस्तुमा नै छन् । प्रम देउवाले महिनादिन अघिमात्र वहाँलाई राजनीति नगर्न चेतावनी दिदै गणतन्त्र राजाकै का...

लैङ्गिक हिंसाविरूद्धको कानुन यस्तो छ

अधिवक्ता गंगा दहाल – यस्तो छ लैंगिक हिंसा विरूद्ध कानुनः– कानुनतः लैंगिकताको आधारमा कसैले कसैप्रती शारीरिक यौनजन्य वा मानसिक पिडा पु¥याउनु लैंगिक हिंसा हो । हिंसाको मारमा धेरै जसो महिला , बालबालिका अल्पसंख्यक महिला, पिछडिएका बर्गहरू पर्ने गरेका छन्। बोक्सिको आरोपमा कुटाई खाने होस  यात बलात्कारीको पन्जामा परेर महिला  किशोरी बालिका बेचिने गरेका छन् । अपराधको रूपमा हिंस...

१६ दिने अभियानले नसमेटेका महिलाहरू

देवी काफ्ले - - महिला हिंसा समाजको डरलाथ्दो दिर्घ रोग हो । देशमा कैयौं पल्ट राजनैतिक परिवर्तन भए पनि महिला हिंसामा कमि आएको छैन । युग परिवर्तन हुन्छ ।ब्यावस्था परिवर्तन हुन्छ । राजनैतिक, आर्थिक परिवर्तन हुन्छ । मौसम पर्वर्तन हुन्छ । यी सबै परिवर्तनले केही न केही नयां परिवर्तित सन्देश लिएर आउंछन् । समय अनुसार मान्छेको प्रबृति पनि फेरिएको छ ।नयाँ प्रबिधिहरूका कारण समाज, देश दुनिया बदलियो ।यहाँ ब...

२८ गतेपछि के हुन्छ नेपाल–अमेरिका सम्बन्ध ?

राजन कार्की - -  २५ अप्रिल १९४७ मा सहमति र १९४८ मा स्थापित नेपाल–अमेरिका कूटनीतिक सम्बन्ध यतिबेला परीक्षामा देखिन्छ । बेलायतपछि अमेरिका दोस्रो कूटनीतिक सम्बन्ध भएको मुलुक हो, जसले त्यसपछिका ७५ वर्षमा नेपाललाई महत्वपूर्ण सहयोग गर्दै आएको छ । १९५९ मा दलाई लामा भारत पलायन भएपछि १९७१ मा गे वाङ्दीको नेतृत्वमा नेपालमा खम्पा विद्रोह सुरू भएको र त्यसमा अमेरिकन सहयोग र समर्थन देखिएपछि सम्बन्...

स्थिति बसाल्ने भए सबैले सोचौं

शाश्वत शर्मा - -  सत्तारूढ गठबन्धनभित्रको शक्तिको खिचातानी जारी छ । प्रमुख प्रतिपक्षी एमाले छिटो चुनाव होस् र  चुनाव जितेर सत्ता सञ्चालन गर्ने हामी नै हौं भनेर सन्देश दिइरहेको छ । यही सन्देश दिन गोदावरी भेला र चितवन महाधिवेशन सम्पन्न गरिसकेको छ । यी दुबै भेला र अधिवेशनमा एमालेले जनशक्ति अझै एमालेतिर छ भनेर प्रमाणित गरिदिएको छ । भीड जम्मा भए झैं भोट दिन्छन् कि दिंदैनन् भन्न सकिन्न । त...

हामीले मातृभूमिका लागि लड्ने समय हो यो

प्रेम सागर पौडेल, नेपाल–चीन पारस्परिक सहयोग समाज ः - - -  – भारतलाई हङकङ र मकाउका लागि अनअराइभल भिसा दिने चीनले हामी नेपालीलाई किन दिदैंन नेपाल सरकार ? – हाम्रो नियति ! जब पैसा र सत्ताकालागि विदेशीसँग राष्ट्रियता साट्नेलाई नेता भन्नुपर्ने हुन्छ, तब पराधिन हुने क्रम शुरू हुन्छ । – पाटीको झण्डा हातमा लिएर स्वतन्त्र पत्रकारिताको नारा फलाक्ने ? पार्टीकारिता भन, पत्रक...

जनताले जित्ने विद्रोह किन नगर्ने ?

शाश्वत शर्मा - -  राष्ट्रवादी एक व्यक्ति भन्दै थिए– यदि मुलुकलाई सुरक्षित राख्ने हो भने अब यो संविधानले काम गर्दैन, चुनावको काम छैन । सबै क्षेत्र, तह र तप्कामा भाँडभैलो भइनै सक्यो, यो संविधान निस्प्रभावी भइसक्यो । निजामतीदेखि संवैधानिक कुनै पनि निकाय स्थिर छैन, विचलनमा परेका छन् । जनताले जनपक्षमा जनबल देखाउने हो भने विद्रोहको हम्मर यही बेला हो, प्रहार गर्ने । असफल संविधानअनुसारका कु...

के हो पोजिटिभ भाइब्रेसन ? – ब्रह्मश्री मित्र

हामीले आधुनिक ‘फिजिक्स’ र ‘क्वान्टम फिजिक्स’को बीचमा तुलना गर्दा ‘फिजिक्स’ले ‘ग्रस मटेरियल’को बारेमा अध्ययन गर्दछ भने ‘क्वान्टम फिजिक्स’ले सुक्ष्म र नदेखिने तरंगहरूलाई अनुसन्धान गर्दछ । यसरी ‘फिजिक्स’ र ‘क्वान्टम फिजिक्स’बीच मुख्य फरक यही नै हो । ‘क्वान्टम फिजिसिस्टहरू’ले गहिराइमा गएर अनुसन्धान गर्द...

महेन्द्र, हिन्दु अधिराज्य, धर्म र राजनीति

स्वयम्भुनाथ कार्की - -  सन १८४२ मा नास्तिकताको कारणले सजाय पाएका अंग्रेज जर्ज जेकव होलीयोकले सन १८५१ मा धर्मनिरपेक्षता शव्द प्रयोग गरे । प्रयोगमात्र हैन यसको सिद्धान्तको किताप नै लेखे । ६० पेजको यो किताप पढ्नलाई इन्टरनेटमा अहिले पनि उपलब्ध छ । यो अभियानले निकै संघर्षहरू पछि वल्ल पश्चिमा मुलुकहरूले शासनमा चर्चको सिधा हस्तक्षेप हट्यो । सिन्धु पुर्व भने यस्तो सिधा हस्तक्षेप नभएकोले यस्ता संघ...

चीनधारका ज्ञाता भन्छन्

प्रेम सागर पौडेल, नेपाल–चीन पारस्परिक सहयोग समाज– - -  नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय शक्ति केन्द्रको शीतयुद्धको चपेटामा परिसकेको छ । नेपाल दिनप्रतिदिन पश्चिमाको खुनी पञ्जाको पासोमा फस्दै चीन विरोधी अखडा बन्दैछ । खासगरी, अमेरिका, यूरोपियन यूनियन र ईण्डिया पक्ष बलियो देखिएको छ । यीमध्ये पनि यूरो–अमेरिकनहरू सबैभन्दा बलिया छन् । उनीहरूले नेपालको राजनीति, न्यायपालिका, कानून ब्यवसायी,...

पार्टीको स्कूलिङ्मा पढाउनै पर्ने पाठ्यक्रम

अधिवक्ता गंगा दहाल – ‘मेरो स्वदेश नै मेरो विश्व हो, मेरो विपना हो, मेरो सत्य हो; एउटै खँंदिलो अस्तित्व हो ।’ ‘जति सानो भए पनि आफ्नो मातृभूमि जस्तो ठूलो चीज दुनियाँमा केही हँुदैन ।’ (‘के नेपाल सानो छ ?’ः लक्ष्मी निबन्धसंग्रहबाट) राजनीति गर्नेले देश बिर्सन थालेका छन् । हरेक नेतालाई आफ्नो भविष्यको चिन्ता देखिन्छ, आफ्ना सन्तान, नातापाताको चिन्ता देखिन्...

रे भन्छन् ः नेपालले भारत मिच्यो

बाघले बाख्रा खान्छ कि बाख्राले बाघ ? तत्कालीन भारतीय राजदूत रंजित राय भन्छन्– नेपालले भारतको सीमा मिचेको छ, दुरूपयोग गरेको छ । यिनै रे ले नयाँ पुस्तक काठमाडौं डिलेमा पुस्तक लेखेर काठमाडौंबाटै सार्वजनिक गरेका छन् । यस पुस्तकमा नेपाललाई भुटानको स्तरमा राख्न ढिला भइसकेको उल्लेख छ । राजदूत हुँदा रञ्जित रेले नेपालीहरूले खुला सिमानाको दुरूपयोग बढाउँदै लगेको आरोप लगाएका थिए । अहिले नेपालको अस...

देश र जनताको चिन्ता किन देखिन्न नेतामा ?

देश र जनताको चिन्ता नागरिक समाज र मिडियामा कमै देखिन्छ । सबैको ध्यान कुन पार्टीका कुन नेताले के भन्छन् ? एउटा नेताले अर्को नेतालाई कसरी खुइल्याउने काम गर्छन् भन्नेतिर बढी देखिन्छ । देशको कानुनव्यवस्था खस्कदै गएको छ, राजनीतिक अस्थिरताका कारणले शासनमा अराजकता फैलिदै गएको छ, मानौं जंगलमा डढेलो सल्किसकेको छ । यसरी मुलुक नै खरानी हुने स्थिति आइसक्दा पनि नागरिक समाजको विवेक र मिडियाको महत्वमा देश र ज...

पहिले कुरुक्षेत्र, अहिले चितवन ?

धर्मरत्न श्रेष्ठ - -  महाभारत दोहोरिन्छ, चितवन कुरु क्षेत्र बन्छ भन्ने भाष्य आइसक्यो । एमाले अध्यक्ष ओलीले पार्टी महाधिवेशन चितवनमै गर्ने निधो गरेपछि प्रचण्ड भन्छन्– चितवनलाई कुरुक्षेत्र बनाउने भए । ओलीले मलाई टार्गेट गरेका छन् । ओलीले चितवनमै अयोध्यापुरीको स्थापन पनि गरिसकेका छन् । महाभारतको युद्धका लागि पहिले कुरुक्षेत्र, नेपालको आगामी आमनिर्वाचनका लागि चितवन नै किन चुनियो होला ?...

नारी, आफूभित्रै खोज सुन्दरता

देवी काफ्ले - - चाडपर्व नजिकिय संगै सर्बप्रथम  बजार नारीका सुन्दरताका सामानले झकिझकाउ हुन्छ ।धातुका पसल उनै नारी सजाउने सामानले झकिझकाउ हुन्छन् ।तिज,दशैं,तिहार जस्ता राष्ट्रिय पर्वहरुमा यदि नारीहरुका श्रृंगारिक सामान नबिक्ने हो भने त ब्यापारीहरु ठहरै हुनेथिए होला । नारी पुरुषमा हामी समानता खोज्छौं तर असमानताको लामो दुरी हामी आफैले बढाउंदै छौं ।   म साउन लाग्नासाथ न्युरोड,असन पुगें ।...

संविधानमा मौलिक हकहरु

अधिवक्ता गंगा दहाल – संविधान अनेक दृष्टिबाट अग्रगमनकारी छ । संविधानअनुसार कार्य हुने हो भने सुशासन निश्चित छ । तर सुरुका दिनहरु त्यति उत्साहजनक देखिएनन् । ०७२ साल असोज ३ गते संविधान जारी भएपछि अनेकन समस्याहरु देखिए, अनेकन असंगतिहरु भोग्नुपरेको छ । यसकारण पनि संविधान विवादित बन्नपुगेको छ । संविधानवादीले नै संविधानमा आगोसमेत लगाए । नेपालको संबिधान २०७२ ः नेपालको सातौ संबिधानको रुपमा रहेको...

भ्रष्ट नेता भएपछि लोकतन्त्र ढलतन्त्र बन्छ

राजन कार्की - -  नीति र नैतिकता, विधि र व्यवस्थापनमा उभिन सक्ने नेतामात्र सतिसाल हुन्छ । समय परिवर्तनशील छ, समयले परिवर्तन ल्याउँछ, जब नेताहरु आफैलाई जवाफदेही बनाउन सक्दैनन्, यी नेता नभएर डाँकु बन्छन्, डाँकी निष्ठामा सतिसाल भएर उभिन सक्दैन । नेपालको राजनीतिमा डाँकागिरी पर्याप्त छ, निष्ठा कसैमा पनि छैन । निष्ठा नभएको नेता न राजनेता बन्न सक्छ, न सतिसाल भएर उभिनसक्छ ? जता मल्को उतै ढल्क...

न्यायिक द्वन्द्वमा मुलुक

शाश्वत शर्मा - -  मुलुक त चौपट नै भयो । न्यायधीशहरू नै प्रधानन्यायाधीश विरूद्ध उभिएपछि, वकिलहरू नै पद छोड्न अल्टिमेटम दिनथालेपछि, प्रधानन्यायाधीशसँग न्याय निरूपण गर्न सँगै नबस्ने भनेपछि मुलुक राजनीतिकमात्र होइन न्यायिक द्वन्द्वमा समेत फस्न पुगेको छ । संसारमा यस्ता घटना विरलै हुन्छन्, अझ भनौं ज्यादै कम हुन्छन् । जुन मुलुकमा राजनीति स्वच्छ हुन्छ, जुन मुलुकमा संवैधानिक र न्यायिक अनि सुरक्षा ...

एमसीसी के होला ?

प्रेम सागर पौडेल : नेपाल–चीन पारस्परिक सहयोग समाज ---- राजनीतिकै प्रभाव अदालतमा पनि परेको देखियो । पहिले तथ्यमा आधारित फैसला हुन्थ्यो, अहिले बहुमतका आधारमा हुनथालेको छ । यतिमात्र हेरेर पुग्दैन । हाम्रो नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय प्लेग्राउण्ड बनिसकेको अवस्था छ । त्यसैले शक्तिको छिनाझप्टीको सिकार हुनलागेको जस्तो मलाई लाग्छ । अन्तर्राष्ट्रिय शक्ति केन्द्रहरूको बाछिटा होइन, केन्द्रविन्दुनै भ...

दीपावलीले, हिंसा हटाओस्, उज्यालो ल्याओस्

देवी काफ्ले - -  घरसमाजमा बढ्दो महिला हिंसाभन्दा अँध्यारो के हुनसक्छ ? यतिबेला घरसमाजमात्र होइन, मुलुकै अँध्यारोमा छ । राज्यहिंसा उत्तिकै छ । शासकीय हिंसा पनि बढेको छ । कानुनव्यवस्था, समाज व्यवस्था सबै लथालिङ्ग हुनपुगेका छन् । यसकारण पनि हामीलाई उज्यालो चाहिएको छ । दीपावलीको महत्व भनेकै उज्यालो हो । हरेक मन मनमा, शासनमा, न्यायलयमा सबैतिर उज्यालो चाहिएको छ । अँध्यारो धेरै भयो, अब उज्यालोको...

बीपीले किन भने– राजतन्त्र र प्रजातन्त्र स“गै लानुपर्छ

राजन कार्की - -  मोहनविक्रम सिंह, मोहनचन्द्र अधिकारी हामीबीच छन्, उनीहरूलाई यो लोकतन्त्रको १५ वर्ष कस्तो लाग्दो हो ? ०१७ सालमा निरङ्कुशता लादेको राजतन्त्रप्रति रामचन्द्र पौडेलहरूको धारणा अझै नकारात्मक छ, तर राजतन्त्र र प्रजातन्त्र सँगै लानुपर्छ, मेरो घाँटी जोडिएको छ भन्ने बीपीका सच्चा अनुयायीहरू अहिलेको लोकतन्त्र र नेताहरूका बारे के सोच्दा हुन् ? सर्वहारावादी, समानता र अग्रगमनकारी माओवा...

घेरा तोड्न खोजेको भए उत्तम

स्वयम्भुनाथ कार्की - -  दशैको फूलपातीका दिन पूर्वराजाबाट आएको शुभकामना सन्देश पछि तातेको वातावरण सेलाउन आरम्भ भएको छ । यो वातावरण तातेको राम्रो अनुभूत हुन नपाउँदै अनेक व्याख्या विश्लेषण, तर्क वितर्क भइरहेका छन् । पहिलेका सन्देश पछि आउने उग्रप्रतिक्रिया अपेक्षा गरेको भन्दा विल्कुलै न्यून छ । सन्देशको असर भने गहिरो भएको छ । पहिलेपहिले आउने गरेका उग्रप्रतिक्रियाले विरोधको सामना गर्नु परेको...

धन्यवाद हिमानी ट्रष्ट

शाश्वत शर्मा - -  सामाजिक सेवामा लागेको हिमानी ट्रष्टले गत शुक्रवार सोल्टी होटलमा तिहार छठ पर्वको अवसरमा शुभकामना आदान प्रदान गर्ने हेतुले समाजका विभिन्न महानुभावलाई निम्त्याएर र फोटो सेसन गरेर चियापान कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ । ट्रष्टकी अध्यक्ष पूर्व युवराज्ञी हिमानी शाहले स्वयम् ढोकामा निम्तालुलाई स्वागत गर्नु भएको थियो भने संरक्षक पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाह लगायत पूर्व युवराज पारस, पूर...

भेदभाव तथा अपमानजन्य व्यबहारको कसुर

अधिवक्ता गंगा दहाल – - १ छाउपडी विरूद्धको ब्यबस्था ः– महिला रजस्वला वा सुत्केरीको अवस्थामा  छाउपडीमा राख्न वा यस्तै अन्य कुनै किसिमका भेदभाव , छुवाछूत वा अमानवीय गर्नु वा गराउनु हुँदैन । सजाय ः – यस्तो कसुर गर्ने ब्यक्तिलाई ३ महिना सम्म कैद वा तिन हजार रूपैया सम्म जरिवाना वा दुबै सजाय हुनेछ । – कुनै राष्ट्र सेवकले यो कसुर गरेमा निजलाई थप ३ महिलासम्म कैदको सजाय ह...

त्यो पो दसैं थियो

देवी काफ्ले- - - -  त्यो पो दशैं थियो  । सखारै भालेको डाँकामा उठेर पंधेरामा पानी लिन गएकी आमा हतार हतार लुथ्रुक्क भिजेको गुन्युको मुजो पोको पार्दै दैला ठेलामा डोको बिसाइन् । भाउजुले आंखा मिच्दै दैलो पोतेर सकेपछि डोको ठिक्क पारिन् । बुहारी तं माटो खन्न जा गोठको धन्ना मै अर्चु । बरू अर्नि के लान्चेस् ?अलिकति खट्टे घिउ मह मोल्दिनु त्यै भय हुन्च भाउजुले पनि इच्छा जाहेर गरिन् । माथि जेठा...

डोटीका खड्गबहादुर र आजका क्रान्तिकारी

राजन कार्की - - -  दिनभरि लोकतन्त्रवादी, रातभरि अलोकतान्त्रिक हुनेहरू कति छन् कति ? भाषण समानता र समन्वयको गर्ने, व्यवहार विभेदपूर्ण र असमान गर्नेहरू  नै सत्तामा छन् । दिनभरि वीपी, रातभरि विप्लव हुनेहरूको कमी छैन । रातभरि असल मान्छे र रातभरि राक्षस हुनेहरूको पनि कमी रहेन । पार्टीलाई गुठी बनाएर चलाएपछि हुने क्षतबिक्षत नै हो, क्षति नै हो । यसको मूल कारण गणतन्त्रलाई स्वार्थ, सम्पत्ति, स...

सम्पत्तिको उपभोग सम्बन्धि व्यवस्था

अधिवक्ता गंगा दहाल – अन्य ब्यक्तिको सम्पत्ति उपभोग,बिगार्न वा प्राप्त गर्न नपाउनेः १) कसैले पनि अन्य ब्यक्तिको सम्पत्ति निजको मन्जुरी बिना उपभोग गर्न पाउने छैब। २) कसैले पनि अन्य ब्यक्तिको बाटो वा निकास बन्द गरी, आफ्नो जग्गाको साँधमा कुनै काम वा निर्माण गरी वा अन्य कुनै पनि तवरले कुनै ब्यक्तिको सम्पत्ति बिगार्न पाउने छैन । ३) कसैले अन्य ब्यक्तिको सम्पत्ति निजको मन्जुरी बिना प्राप्त गर्...

बिर्सने होइन, कार्यान्वयन गर्नुपर्‍यो

शाश्वत शर्मा- - -  बडादसैंको रहलपहल बाँकी छ । पोहर, परार कोरानाका कारणले दसैं मनाउन नपाएका नेपालीले यसपल्ट कोरोना कहर केही मत्थर देखिएपछि धूमधामले दसैं मनाइरहेका छन् । शहरमा गाउँमा टीका थाप्ने र आशीर्वाद दिने क्रम जारी छ । तर भन्नुनै पर्दा यसपल्टको दसैं जाने बुझ्नेहरूका लागि अलि भिन्न प्रकारको रह्यो । कारण, संसद अवरूद्ध, देउवाको मन्त्रिमण्डल विस्तार अनि विवादमा प्रधानन्यायाधीश । प्रम देउव...

राजसंस्था र प्रजातन्त्र एकअर्काका परिपूरक

स्वयम्भुनाथ कार्की- - -  निरन्तरताको निर्वाह गर्न राजाका सन्देशहरू हरेक जसो अवसरमा आउने गर्दछन् । लगातार आउने यस्ता सन्देशहरू केही समयदेखि परंपराको निरन्तरता मात्र हो कि भन्ने भान पर्न आरम्भ भई सकेको थियो । त्यो भन्दा वेग्लै रूपमा बडादसैं २०७८ मा सन्देश आएको छ । यो सन्देशमा विगतमा जस्तो ‘जनताले चाहेमा’ भन्ने जस्तो अमूर्त भनाई छैन । जुनसुकै विचार प्रति आस्थावान भए पनि राष्ट्रप्...

देश बचाउने चेत र विवेक देखिनुपर्‍यो

राजन कार्की - -  चेत सबैमा छ, विवेक पनि सबैमा छ तर न चेतको उपायोग भयरहेको छ, न विवेकशीलता कसेमा देखिन्छ । नागरिकमा विवेक नदेखिंदा देश जवालमुखीमाथि उभिन पुगेको छ । यो ज्वालामुखी पड्कियो भने निस्कने लाभाले विदेशी लाभान्वित हुनेछन्, नेपाल र नेपाली कङ्गाल हुनेदिन पर देखिदैन । यसकारण हामीमा चेत र विवेक देखिनुप¥यो । देशका प्रधानमन्त्री के काम गरिरहेका छन् ? देश, जनादेश, राष्ट्रिय पोसाक र ...

मन छुने मित्रको सुझाव

दार्जिलिङका होनहार सशक्त नेता बिमल गुरुङका साथमा सम्झना र सम्मानका लागि खिचेको थिएँ यो फोटो । यो फोटोले सम्झना ताजा भइरहन्छ । देशभक्ति के हो ? मलाई बिमल गुरुङको यो फोटोले चिमोटिरहन्छ । मैत्रीपूर्ण भेटवार्ता । आपसी हितका विषयमा कुराकानी भइसकेपछि उहाँले नेपालको अवस्थाबारे बोल्दै भन्नुभयो– नेपालको मुकुट खोसिएकोले विश्वमा नेपालीको विश्वास र प्रभाव गिर्दो छ । मुकुटबिना नेपालका नेताले केही गर...

गलत अभ्यासमा फस्यो– मुलुक

शाश्वत शर्मा - -  लोकतन्त्र भागशान्ति जय नेपाल पो बनाए नेताहरुले । सबैले भाग खोज्न थाले, गुणको बदला गुण भन्न थाले । यही कडीमा गजेन्द्र हमाल, जो गैरसांसद हुन्, चर्चित नेतासमेत होइनन्, तिनले मन्त्रिमण्डलमा ‘परमादेश’को गुण तिर्दा मन्त्रीपद पड्काए । अब यही पद्धति बस्दा भोलि अन्य संस्थाहरुले पनि भाग खोजे भने यो देशको हालत के होला ? बाघले मान्छेको रगत चाखिसकेपछि अरु जनावरतिर आँखा नै...

हस्तिनापुरको राज कि चपरी मुनीको बास ?

स्वयम्भुनाथ कार्की- -  त्रेतायुगमा मर्यादा पुरुषोत्तम रामलाई १४ बर्षको वनवास दिईएको थियो । कैकयीको त्यसवेलाको बुद्धि अनुसार अयोध्यावाशीले त्यो समयसम्ममा राम भुल्नेछन् भन्ने नै थियो । आङ्खनो छोरा भरतले १४ बर्षको राजमा गरेको काम जस्तो भएपनि विकल्पको रुपमा राम खोज्ने छैनन् भन्ठानेकी थिईन । भरतले रामको खराउ गद्धिमा नराखेर आपैm बसेका हुन्थे भने रामको फिर्ति त्यति भव्य हुने थिएन । किनभने भरतले ...

छोरा पढाउ“छौ, छोरीलाई पनि पढाऊ

देवी काफ्ले - - -  जुन दिन एउटी महिला स्वतन्त्र हुन्छे त्यही दिन एउटा पुरूष पनि स्वतन्त्र हुन्छ । कुनै एउटी छोरी बलात्कृत हुन्छे भने बुबालाई समेत पिरलो हुन्छ, कुुनै एउटा महिला अबेर घर आउँछे भने उसको दाजुलाई चिन्ता हुन्छ तसर्थ जिम्मेवारी सहितको स्वतन्त्रता जब महिलाले पाउँछे त्यो दिन पुरूष पनि खुल्ला हुन्छ, स्वतन्त्र हुन्छ । एउटी महिला कपाल काट्छे, शृंगारमा रूचि राख्दिन, उसलाई उन्मुक्त हाँ...

जबरजस्ती करणी भनेको के हो ?

अधिवक्ता गंगा दहाल – - कसैले कुनै पनि महिलालाई उसको मन्जुरी नलिई करणी गरेमा वा मन्जुरी लिएरै पनि अठार वर्ष उमेर भन्दा कम उमेरको कुनै बालबालिकालाई करणी गरेमा बलात्कार गरेको ठहर्छ । बलात्कार (जवर्जस्ती करणी ) लाई राज्य विरूद्धको अपराध मानिन्छ । जवर्जस्ती करणी ( बलात्कार) हुने अवस्था । – करकाप गरि करणी गरेमा, – अनुचित प्रभावमा पारी करणी गरेमा। – डर,त्रास देखाई करणी गरेमा...

कृष्णलालको मकैको खेती पढ्ने समय यही हो

राजन कार्की - - - - युक्लिड ः महान् गणितज्ञ हुन् । युक्लिड एक दिन साध्य पढाउँदै थिए, एकजना होनहार विद्यार्थीले प्रश्न ग¥यो– गणित र साध्यबीच के सम्बन्ध छ ? साध्य पढेर के लाभ हुन्छ ? युक्लिडले त्यो विद्यार्थीलाई पैसा दिए र भने– जो शिक्षामा कम, धन कमाउनमा बढी चासो राख्छ, उसले पढ्नु बेकार छ । तिमी घर जाउ । यो सुनेर शिष्यको आँखा खुल्यो र उसले गुरूको चरण पक्रेर माफी माग्यो । लोकतन...

नेताका कारणले मित्रहरूकै बदनाम

शाश्वत शर्मा - - -  प्रधानमन्त्री बनेका शेरबहादुर देउवाको औचित्य सकियो । खासगरी अमेरिकी योजना एमसिसीलाई संसदमा  पासगराउने मात्र नभइृ टेबुलसमेत गराउन नसकेपछि देउवा अब काम नलाग्न्मा दरिएका छन् । एमसिसीका बारेमा अघिल्लो सरकारका प्रधानमन्त्री ओलीले दोधारे कुरा गरेपछि उनीबाट एमसिसी कार्यान्वयन हुन नसक्ने देखा पर्दा पछाडिका गोटी चालहरूले शेरबहादुर देउवालाई छानेको तर्क धेरैको छ । त्यसो त पद...

त्रिभुवन भन्थे– असली राजा श्री ३ हुन्

राजन कार्की - -  ७० वर्षको प्रजातान्त्रिक अभ्यासपछि पनि राजा महेन्द्र र वीपी कोइरालामात्र राजनेताका रूपमा चर्चित छन् । सकारात्मक, नकारात्मक जस्तो होस्, चर्चा यी दुईको छ र नेपाल रहेसम्म रहिरहनेछ किनकि आज पनि विश्लेषणको निथार यही छ– यी दुई १० वर्ष मिल्न सकेको भए नेपाल यसरी रक्षान भएर सड्नुपर्ने थिएन । वीपीले मान्ने राजतन्त्रलाई मात्र हो, राजाले मान्ने वीपीलाई मात्र । एकदोस्रालाई सम्म...

मीरजाफरको रजगज

धर्मरत्न श्रेष्ठ - -  भारतमा अङ्ग्रेजको शासनकाल । अङ्ग्रेज राज्यबिस्तार गर्दै थियो । अङ्ग्रेजले बंगाली सेनामा लोभीपापी खोज्ने क्रममा नबाबका सेनापति मीरजाफर व्यक्तिगत लाभ हुन्छ भने देशै बेच्न तैयार रहने व्यक्तिका रूपमा भेट्टायो र उसलाई हतियारका रूपमा प्रयोग गर्न थाल्यो । मीरजाफर अंग्रेजले दिएको र देखाएको शक्ति र सम्पत्तिमा यसरी लोभियो कि उसले सेनापतिको निर्णय हैसियतसमेत अंग्रेजका सेनापति र...

महिलाले जान्नैपर्ने कानुन

अधिवक्ता गंगा दहाल – वैवाहिक सम्बन्ध कायम रहेको नमानिने अवस्थाहरू ः–  – पतिसग मानो छुट्टिई अंश मुद्दा चलेको  – पतिसँग अंश लिई छुट्टै बसेको  – पतिसँग सम्बन्ध विच्छेद मुद्दा चलेको  विवाहिक बलात्कारको पीडितले अदालतमा निवेदन दिई माग गरेकोमा अदालतलाई मनासिव लागेमा निम्न बमोजिम अन्तरिम आदेस दिन सक्छ ः– –  पत्नीलाई निज बसि आएको घ...

घरदेखि बजारसम्म विभेद कहिलेसम्म ?

देवी काफ्ले - -  समानताको नारा विश्वव्यापी हो । नेपालमा पनि समानता अकर्षक नारा बनेको छ । पुरूषप्रधान राजनीति महिलालाई ३३ प्रतिशत भन्छ, ३ प्रतिशतको सम्मान पनि दिंदैन । महिला अधिकारकर्मीहरू यसैमा चित्त बुझाएर मौनता साधिरहेका छन् । यथार्थमा महिलालाई दबाउने मूलनीति राजनीति हो, दबिने महिलाहरू अधिकार खोसेर लिन सकिरहेका छैनन् । दिन झुल्केदेखि साँझ नढल्केसम्म हरेक काम गर्छन् महिला, यसकारण सबैका ...

मान्छेले मान्छेको मासु किन खाँदैन

राजन कार्की- - -  डाइनामाइट आविस्कारकले साहित्यमा नोबल पुरस्कार राखेका हुन् । यसको अर्थ बिनासकारी आविस्कार मानवीय मूल्य र मान्यताका लागि हो । मान्छेले मान्छेको मासु खा“दैन ? मानव सभ्यताको बिनष्टकारी बिध्वंश नहोस् भनेर मनाही गरिएको हो । यद्यपि तान्त्रिक, कालविद्या आर्जान गर्न चाहनेहरू आधारातमा चिहानमा गएर साधना गर्छन्, मान्छेको मासु पनि खान्छन् र तिनलाई अघोरीबाबा भनिन्छ । तिनमा ...

सन्दर्भ बाल दिवसको, शुभकामना

देवी काफ्ले - - -  अधिकारका धारा पढिन्छन् औचित्यका पाठ पढाईन्छन् गास, बास, कपासका शाब्दिक पोका बितरण गरिन्छन् शिक्षा र स्वास्थ्य निशुल्क बितरण गरिन्छन् । राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, शिक्षामन्त्रीबाट सम्बोधन गरिन्छन् । दुईचार बालबालिको अभिभावकत्व लिन्छन् अनि भब्य बालदिवस हुन्छ । तर तर तर....  हाम्रो बालदिवस कहाँ, कसरी ? हाम्रो बालदिवस ईट्टाभट्टा...

सम्बन्ध विच्छेदसम्बन्धि कानुनी व्यवस्था

अधिवक्ता गंगा दहाल – दुबैको मन्जुरीले सम्बन्ध बिच्छेद गर्न सक्ने ः पति पत्नी दुबैले चाहेमा जहिले सुकै पनि पति पत्नीको सम्बन्ध बिच्छेद गर्न सक्नेछन् ।  पति पत्नीको सम्बन्ध बिवाह द्वारा कायम हुन्छ । यस्ले महिला र पुरूषको दुई आत्मालाई जोड्ने काम गर्दछ। यदि बैवाहिक सम्बन्ध कायम राख्न नचाहेमा पति र पत्नीले सो सम्बन्धलाई बिच्छेद गर्न सक्दछन् । पतिले सम्बन्ध बिच्छेद गर्न सक्ने ः पतिले दे...

मित्रराष्ट्रहरूले पनि बुझे कि ?

शाश्वत शर्मा- -  राजसंस्थाको पुनस्र्थापना भएन भने नेपाल बाँच्दैन । अधिकांश नेपालीले अनुभव गरेको सत्य यही हो । राजतन्त्र हुँदा मुलुकमित्रै केही राजनीतिक विवाद थिए । त्यो पनि शासन प्रणालीका सम्बन्धमा । अहिले विदेशीको खेलमैदान नै बन्यो नेपाल । स्वतन्त्र रहनुपर्ने संवैधानिक, सुरक्षा र न्यायनिरूपण निकायहरू समेत.राजनीतिक रङमा देखिन्छन् । विदेशी दबाब र प्रभावबाट हरेक निकाय बिटुलिएका छन् । राष्ट्...

तीज पर्व हो, किन भड्किलो बन्यो ?

देवी काफ्ले-- - हाम्रो समाजमा तीज महिलाहरूले मनाउने एउटा महत्वपूर्ण पर्व हो । यो एक पौराणिक कालदेखि चलिआएको परम्परा हो । सृष्टि र समाज चल्नको लागि पूर्वीय मान्यता अनुसार महिलाहरू विवाह पश्चात आफ्नो श्रीमानको घरमा बसी बाँकी जीवन विताउनु पर्नेहुन्छ । यसरी आफू जन्मेको घर, मातापिता, भाइबहिनी, इष्टमित्र र समाज चटक्क छोडी पराइघरमा जीवन विताउँदा आउने माइतीको यादलाई कमी गर्ने एउटा महत्वपूर्ण अवसरको रू...

चीनतर्फ होइन भारततर्फ हेरौं

शाश्वत शर्मा- - -  भारतीय एसएसबीका अधिकारीले तुइनको डोरी खुस्काएर नेपालका युवा जयसिंह धामीलाई महाकालीमा खसालेर मारे । नागरिक र केही संघसंगठनहरूले भारतको यस प्रकारको अमानवीय गतिविधिप्रति आक्रोश व्यक्त गर्दै जुलुसका साथै नाराबाजी, वक्तव्यवाजी आदि सबै गरे । तर नेपाल सरकार एउटा छानबिन अमायोग गठन गरेर चूप बस्यो । गत साउन १५ गते बेपत्ता भएका जयसिंह धामीको स्थिति अझै अज्ञान नै छ । नेपालका तर्फबा...

कसलाई कहने, अति भो कति सहने ?

स्वयम्भुनाथ कार्की- - -  अति भो कति सहने ? वर्तमान नेपालको परिदृश्य यही हो । दलहरूको आपसी लडाई, दल भित्रको खिचोलोले जनतालाई पिरोलेको घाउमा मल्हम लगाउन कोही अगाडी सरेन । एकै दल भित्र कुन बाबुले सत्ता पाउने र कुन जीले सत्ता छोड्नु पर्ने भन्ने विवाद सामान्य जनताको निमित्त सरोकारको विषय थिएन । तर यसै विवादले सामान्य जनतालाई पिर्न शुरू ग¥यो । बाटोको किनारामा लगाईएका रेलिङ भाँचिन थाले, सडक...

नेपालविरूद्ध मतियार, हतियारको खतरा

राजन कार्की - -  १९७५ को अप्रिल १० । सिक्किम संसदका ३२ मध्ये ३१ सांसदले संसद बैठकमा भारतको प्रान्त हुन मन्जूर गरेको प्रस्ताव ल्याए अनि पास गरे । स्वाधीन राष्ट्र सिक्किम नाटकीय ढंगले भारतको प्रान्त हुनपुग्यो । दक्षिण एसियाको यो घटना नेपालका लागि शिक्षा हुनुपर्ने हो । सिक्किमको ११ सय वर्ष पुरानो इतिहासका अनुसार सिक्किम कहिले पनि परतन्त्रको चङ्गूलमा परेको थिएन । सन १६४२ मा फन्चोक नामग्याल ग...

विवाह कुन सही, कुन गलत

अधिवक्ता गंगा दहाल – विवाह र विवाह सम्बन्धी कानुनले गरेको ब्यवस्थाः– कुनै पुरूष र महिलाले कुनै उत्सव, समारोह, औपचारिक वा अन्य कुनै कार्यबाट एक अर्कालाई पति पत्नीको रूपमा स्वीकार गरेमा बिवाह भएको मानिने छ ।  कानुन मुलुकी ऐन बिबाहबारीको महल र बिबाह दर्ता ऐन २०२८ ले बिबाह दर्ता गरि बैवाहिक सम्बन्ध स्थापना हुन सक्ने ब्यवस्था गरेको छ । बिबाह पुरूष तथा महिलाबीच मात्र हुनसक्छ । यसल...

शिक्षकमाथि हेपाह प्रवृत्ति कहिलेसम्म ?

देवी काफ्ले - -  अहिले सामाजिक सन्जालमा पुरै युटुबर पत्रकार छाएका छन् । कसैको घरझगडा देखि लियर ब्यक्तिगत सम्बन्धमा समेत खलल पु¥याएका छन् ।सबै खराब छन् नराम्रै काम गरेका छन् भन्ने मेरो आशय होईन तर धेरैले धेरैको ईज्जतमाथि खेलवाड अवस्य गरेका छन् । हालसालै सल्यानको बालकल्याण मा.विमा अध्यापनरत शिक्षकको अन्तर्वार्ताले निकै खलबली मच्चायो । प्रावि शिक्षकको अन्तर्वार्तामा उसले हाँस्दै सोधेको छ...

प्रचण्डको इच्छा पूरा होस्

पदम हमाल- - -  म सदैब देश र जनताको पक्षमा छु । मेरो सर्वाेपरी स्वार्थ भनेको देश र नेपाली नै हो । देश र जनताको हितमा जसले बोल्छ, मलाई स्वागतयोग्य लाग्छ । सन्दर्भ वाईसीएलको राष्ट्रिय भेला । वक्ता प्रचण्डले भन्नुभएछ– ‘युवाहरू छिटोभन्दा छिटो नेतृत्वमा आए राजनीतिबाट बिदा लिने थिएँ । मलाई छिटोभन्दा छिटो राजनीतिबाट बिदा लिएर संस्मरण लेख्न मन छ । तर, युवाहरू तयार नहुँदासम्म मैले छुट ...

कहाँ छौं हामी जनता ?

शाश्वत शर्मा- -  गतवर्षसम्म बेरुजु ४ खर्ब १८ अर्व ८५ करोड पुगेछ । यो विकृतिमा सरकारले कारवाही गरेर उठाउनु पर्ने जम्माजम्मी ६ खर्ब ७६ अर्व ४१ करोड पुगेको रहेछ । महालेखाको रिपोर्ट यसै भन्छ । आव २०७५–७६ सम्म बेरुजु ४ खर्ब १८ अर्व ३२ करोड थियो । महालेखाको यो तथ्याङ्क भनेको संघीयदेखि गाउँपालिकासम्म आर्थिक विचलनको तस्वीर हो । अर्को समाचार छ, महालेखा कै । सरकारले आर्थिक सहायताका नाममा तीनस...

बेहुला बिनाको जन्ती, कुहिरोको काग

स्वयम्भुनाथ कार्की- -  राजनीति भइरहेछ कि अराजनीति ? नेपालमा भइरहेछ के ? जुन पार्टी हेरे पनि अराजकता देखिन्छ । जो आफै अराजक छ, उसले स्थिति बसाल्ने कसरी र कुनै हैसियतले ? नीति, निष्ठा र नैतिकता भन्ने कुरा कुनै पार्टीमा पनि देखिन्न । हरेक पार्टी आफैले पारित र घोषणा गरेको घोषणापत्रमा समेत अडेका देखिदैनन् । यिनको सिद्धान्त भनेको मात्र सत्ता र अन्तिम सत्य सत्तामात्र हो । आँखामा पट्टी बाँधेको...

दी बोर्डर म्यान ः बुद्धिनारायण श्रेष्ठ

बोर्डर म्यान अफ नेपाल विमोचन । वरिष्ठ अधिवक्ता ९५ वर्षीय कृष्णप्रसाद भण्डारी, वरिष्ठ सञ्चारकर्मी ९२ वर्षीय भैरव रिसाल तथा विकास अभियन्ता ८८ वर्षीय बद्रीप्रसाद खतिवडाले संयुक्त रुपमा सीमा अध्येता बुद्धिनारायण श्रेष्ठद्वारा लिखित ‘बोर्डर म्यान अफ नेपाल’ सार्वजनिक गरेका छन् । पुस्तकमाथि वरिष्ठ सञ्चारकर्मी तथा समसामयिक लेखनकर्ता धु्रवहरि अधिकारी र त्रि. वि. पूर्वप्राध्यापनकर्ता रामेश्व...

नेपालमा जेष्ठ नागरिकको अवस्था र दिवा सेवा

नेपालीको औषत आयुु पछिल्लो सर्बेक्षण अनुुसार ठज्ञ।ठ रहेको छ । साधारणतया ७५ वर्ष भन्दा माथि उमेर समुुहलाई बृद्धबृद्धा भन्ने गर्दछौ । कुुल जनसंख्याको ड।ज्ञ प्रतिशत जनसंख्या बृद्धहरुको रहेको सर्बेक्षणले बतउदछ । नेपालमा मात्र नभएर संसारभरनै जेष्ठ नागरिकको ससम्मान व्यवस्थापन गर्नुु एउटा चुुनौतिको बिषय बनेको छ । आफ्नो जम्मै जीवन परिवार समाज र राष्ट्रको लागि समर्पण गरेका जेष्ठ नागरिक लाई सुुव्यवस्थित ढ...

सापटी सिद्धान्तबाट निस्कनुपर्छ

शाश्वत शर्मा- -  चर्चा कांग्रेस महाधिवेशनको छ । शेरबहादुर देउवा जो सभापति छन्, गिरिजापुत्री सुजाता कोइरालासम्मले सभापति पदको पत्याशी भनेर प्रचार गरिरहेका छन् । अब चर्चामा त शेखर कोइराला, विमलेन्द्र निधि, प्रकाशमान सिंह पनि रहेका छन् । ती सबैभन्दा माथि रामचन्द्र पौडेल रहेका छन् । उता महामन्त्रीमा गगन थापाको दावी छ । हाल कृष्णप्रसाद सिटौलाको क्याम्पमा रहेका भनिएका गगन सभापति को हुन्छ थाहा छ...

संघीयता भार भएकै हो त

अधिवक्ता शिव सिग्देल- -  संघीयता भार भएकै हो । संघीयता कति प्रभावशाली भयो भन्ने चिन्तन र समीक्षा गर्ने हो भने संघीयताले दिएको नतिजा आशलाग्दो छैन । संघीयता अनावश्यक गलगाँड जस्तो देखिन्छ । स्थानीय निकाय जे जति छन्, तिनलाई अझ शक्तिशाली र सक्रिय पार्ने हो भने संघीयता अनावश्यक लाग्नेछ । संघीयता भनेको सत्तामा रहने पार्टीले आफ्ना कार्यकर्तालाई पाल्ने र जागीर दिएर थामथुम पार्ने निकायजस्तो लाग्छ ...

सिमोन द बाउवर लेख्छिन्

देवी काफ्ले- -  परम्पराले बिवाहलाई महिलाको नियति मान्यो । यो सत्य हो कि आज पनि अधिकांश स्त्रीहरू या त बिवाहिता छन् या कुनै बेला थिए या पुनः बिवाहको योजना बनाईरहेका छन् र बिवाहको अधावमा दुखी हुन्छन् । अबिवाहित जीवनको स्थिति पनि बिवाहकै सन्दर्भमा परिभाषित हुन्छ । के अविवाहिता स्त्री कुण्ठित रहन्छे ? ऊ बिवाहको परम्परप्रति विद्रोहि हुन्छे या उदासिन ? आर्थिक बिकासको कारण महिलाको समकालीन स्थित...

एक्लो, निर्धो व्यक्तिको मूल्य कति ?

स्वयम्भुनाथ कार्की- -  कृयाशिल सदस्यताको विवादले महाधिवेशन निधारित मिति गर्न नसक्नु एक परिस्थिति । अर्को परिस्थिति एकै दल एमालेमा नेताका दुई खेमा बीच एकिकरणको कोशिस । यस्तै दलको आधिकारिताको निमित्त निर्वाचन आयोगको पटांगीनीमा हाजीरी । अदालतमा आफ्नै पार्टी पदाधिकारीमा थमौतीको गुहार । यस्तो अवस्थामा यो संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रले कुनै पनि जनताको सन्तानलाई सरकार प्रमुख हुने मौका दिएको छ भ...

यस्ता नेतालाई नै जिताउने फेरि ?

शाश्वत शर्मा- -  अहिले हाम्रो खाँचो के हो ? नेतातन्त्रको यस्तो मनलागीतन्त्र चलाइरहने ? यी सुध्रने खालका नेता होइनन् । यिनमा कहिले पनि चेत खुलेन । सवारी चालक फेर्ने कि सवारीसाधन ? जनताका सामु खडा भएको यक्ष प्रश्न हो यो । सुशासन खोज्दा कुशासन पाइयो । लादिएको गणतन्त्र खतरामा पर्न आँट्दा विषयान्तर गर्न उही राजतन्त्रलाई चिथोर्ने प्रचलन छ, त्यही हुन थालेको छ । पद्धति चलाउन नसक्ने, सुशासन दिन नस...

किन लखेटिए ओली, रहस्य यस्तो छ

प्रेम सागर पौडेल- -  अध्यक्ष– नेपाल–चाइना म्यूचुअल कोअपरेशन सोसाइटी : : पूर्वप्रम ओलीले महाकाली सन्धिको माध्यमबाट ईण्डियनसँग लेनदेन गरेको र त्यसपछि पनि पटकपटक २०५४ सालसम्म ब्यवहार गरेको देखिन्छ । तर पनि, उनी एजेण्ट चाहिँ भएनन् । नेपालका अधिकाँश नेताहरू भारतीय जासुसी संस्था रअ र काँग्रेस आईसँग सम्बन्धित भएको पाईन्छ। ईण्डियामा मोदीको उदयसँगै नेपालको राजनीतिमा यूरो–अमेरिकन...

तैं रानी मै रानी, को भर्ने कुवाको पानी

स्वयम्भुनाथ कार्की- -  राजालाई पाखा लगाए पछि राष्ट्रमा लगातार अनिश्चय, अन्यौल दिशाहिनता देखिएको छ । जतिजति यो अवस्था बढ्दै जान्छ त्यतित्यति राजावादीहरू शोम शर्माले झैं राजसंस्था पुनस्र्थापनाको सपना देखेर मख्ख पर्न थाल्छन् । उनीहरूको चुरीफुरी हेर्न लायक हुन्छ । कोहीकोही त दिन मात्र हैन मुर्हुत समेत तोकेर राजालाई नारायणहिटी प्रवेश गराउने हुंकार गर्न थाल्छन् । सर्वत्र व्याप्त यो हुंकारले काम...

हिंसाको डटेर विरोध गरौं

देवी काफ्ले- -  विद्यासागर विश्वविद्यालयकी अंग्रेजीकी प्रोफेसर ईन्द्राणीदत्त चौधरीमाथि उनकै विभागीय प्रमुखको कामुक दृष्टि प¥यो । हामीलाई थाहा छ, कुनै स्वास्नीमानिसमाथि कुनै पुरूषको कुदृष्टि परेमा के हुन्छ ? इन्द्राणीलाई बिहान बेलुकै अश्लिल कुरा भन्न थाले तीर्थंकर दास पुरकायस्थ । उनले यस्तो दुव्र्यवहार निर्भय र निश्चिततापूर्वक गरिरहे । कसको शक्ति उनलाई चुप गराउने ? इन्द्राणीतिर जति नै ...

कलाकार – ल्युसियन पिस्सारो

रमेश खनाल- - - -  ल्युसियन पिस्सारो नव प्रभाववादीकलाका अर्का एक सशक्त हस्ति हुन ल्युसियन पिस्सारो । उनले दृष्यचित्र, प्रिन्टकला, उड इनग्रभिगं, डिजाइन, आदि सबै विद्यामा ब्रस चलाएका थिए । उनको जन्म इ.स. २० फ्रेवरी १८६३ पेरिसमा भएको थियो र उनी १० जूलार्ई १९४४ मा मरेका थिए । अक्सर उनी, दृष्यचित्रकारको रूपमा चिनीन्छन् । तर पनि उनले स्टिल लाइभ र पोट्रेट पनि बनाएका छन् । इ.स १८९० सम्म फान्समा ब...

यस्तो गणतन्त्र चल्दैन

शाश्वत शर्मा- -  होनहार नेता भनेको त, विदेशीका भरिया र स्वदेशमा व्यवसाय चलाउने पो रहेछन् । यिनका लागि राजनीति कहिले पनि सेवा र जिम्मेवारीवोध भएन । यी त तिल्के मारवाडीजस्तो हुनपुगे । लादिएको गणतन्त्र नचलने पक्का भयो । नेपालीले यस्ता नेताबाट गणतन्त्र चलाउने आशा र भरोसा टुटेको छ । किनकि यिनले ०६३ को परिवर्तनपछि हरेक दिन जनतालाई, देशलाई धोकामात्र दिएका छन् । देश र जनताका लागि कहिले बहस गरेनन...

चीनविरोधमा लागेकाहरू सबै मन्त्री

प्रेमसागर पौडेल- -  चीनविरोधी र भारो–अमेरिकी लवीका पार्टरलाई मन्त्रीको जिम्मेवारी दिएपछि नेपाल–चीन सम्बन्ध, नेपालको सार्वभौमिकता बच्ला ? गृहमन्त्री बालकृष्ण खाँड, कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रीमा ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्की, ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रीमा पम्फा भूसाल र अर्थमन्त्रीमा जनार्दन शर्मा एमसीसी र एमसीसी सँगसँगै गरेको स्टेट पार्टनरशिप एग्रिमेण्ट गराउने काममा ...

यही हो नेपाली मार्ने एसएसबी

शिव सिग्देल- -  दार्चुला व्यास गाउँपालिकामा तुईनबाट तर्दै गर्दा तुइन नै काटेर जय सिंह धामी को हत्या गर्ने हत्यारा यिनै रहेछन् । यिनले तुइन छिनाल्ने ह्याक्सोसमेत प्रमाण स्वरूप सार्वजनिक भइसकेको छ । तैपनि सरकार बोलेन । यो सरकार केपी ओलीको सर्वसत्तावादी चरित्रविरूद्ध बिद्रोह गरेर बनेको ५ दलीय मोर्चाको सरकार हो । यो सरकार असफल हुनुको अर्थ आगामी निर्वाचनसम्म पनि पर्नेछ । जनताले ओलीलाई पचाएनन्...

सहयात्राको सोच र खोज गर्न किन कञ्जुसी ?

स्वयम्भुनाथ कार्की- -  राजाबाट नै संविधान विपरित पुनस्र्थापना भएको प्रतिनिधिसभाले पहिले भष्मासुरको शैलीमा राजालाई नै निलम्वन ग¥यो । अनि जुन संविधान पालन अनि रक्षाको. सफत खाएको थियो त्यो संविधानलाई नै मा¥यो । अनि भिडको वलले अर्को संविधान अनि अर्को संसद बनायो । यो भिडमा विगतमा आपैmले टाउको झोलामा ल्याएर त्यही झोला भरि नोट लैजान आव्हान गरिएकाहरू थिए । उनिहरूलाई पुरष्कृत गरियो बन्दुकल...

जनतालाई भरोसा खोई ?

अधिवक्ता गंगा दहाल – अहिले हाम्रो देशको राजनैतिक अवस्था संकट ग्रस्त देखिन्छ एक पछि अर्को जटिलता थपिदै गहिरहेका छन् । पार्टीभित्र चुनौतीका ताती लागेका छन् । पार्टी भित्रको परिस्थिति अबत साम्य होला भन्यो झन बन्दा झन जटिल बन्दै गहिरहेको देखिन्छ । बिशेष गरेर नेकपा एमाले भित्रको जटिलता बाहिरबाट हेर्दा पार्टी बिभाजनतिर उन्मुख भइसकेको छ । द्वन्द्व दिनानुदिन चर्केर जाँदो छ । एक नेताले अर्कोलाई ...

परिवर्तन भनेको यही हो ? यस्तै हो ?

देवी काफ्ले- -  समाज धेरै अगाडि बढिसकेको छ । सामाजिक, आर्थिक, राजनैतिक क्षेत्रमा त उथलपुथल नै भएको छ । घरैपिच्छे दलका नेता छन् । राजनीति खासमा सबैले बुझ्न र जान्न पर्ने बिषय पनि हो । बालकदेखि बृद्धसम्म सबैलाई राजनैतिक ज्ञान आजकल महाज्ञान भएको छ । समाज, टोलछिमेक, साथीसँगी जोकसैसँग पनि बोल्दा बहुतै ख्याल गरेर बोल्नु पर्छ । कतै फरक बिचार राखियो या चित्त नबुझेको बिषय प्वाक्क बोलियो भने तुरून्...

कमरेड झलनाथ र यी आमा

शिव सिग्देल- - छोरो बिरामी भयो । पीठ्यूमा छोरा र काखीमा कुखुराको भाले च्यापेर छोराको उपचार गर्न हिँडेकी आमाको तस्वीर हो यो । (युगद्रष्टा २थगनबमचबकतब– छोरालाई उपचार गर्न कुखुराको भाले बोकेर आमा हिंड्दै, उता ७२ करोड सर्प पाल्न भनेर रकम बुझ्नेलाई सरकारले उपचारको लागि ५० लाख रकम निकासा ! हाम्रो नेपालमा !) उत्कृष्ठ संंविधानको उत्कृष्ठ व्याख्या गर्ने सर्वोच्च अदालतले यो तस्वीर र सरकारको झलनाथ ...

सबै उदाङ्गिदै छन्

शाश्वत शर्मा- -  सोझा जनतालाई दिउँसै सपना देखाएरस्थापना गरिएको लोकतन्त्रमा जनताका प्रतिनिधि हौं भन्नेदेखि आफुले आफैलाई राजनेतामा चित्रण गराउन पछि नपर्नेहरू समेत उदाङ्गो हुँदैछन् । स्थिति यस्तो छ कि नेता भन्नासाथ सात खून माफ हुन्छ । जनआन्दोलनपछि प्रचण्ड, बाबुरामहरूको सम्पूर्ण अपराधलाई क्षमा दिइएकै छ । ०४६ सालपछि झापा आन्दोलनका नाममा मान्छे काट्नेदेखि लिएर प्रजातन्त्र प्राप्तिकालका लागि भन्...

China has always treated Nepal and Nepalese as good neighbors and friends

Prem Sagar Poudel- Chairman, Nepal-China Mutual Co-opration Soceity : After being betrayed by India, Nepal is now dependent on Chinese vaccines. Nepal has not been able to get the vaccine paid to India six months ago. When Nepal decided to buy the vaccine, there were three options. It was decided to import the vaccine from India, citing storage problems when importing the vaccine from ...

यसरी प्रजातन्त्रलाई बलियो बनाउन सकिन्छ

जनकराज पाठक- -  २०४६ सालको राजनीतिक परिवर्तन लाइ अस्विकार गर्दै व्यक्ति हत्या मार्फत कथित जनयुद्धमा रहेको माओवादी र मुलुकलाई अस्थिरता तर्फ धकेल्दै सत्ता आयु लम्ब्यायर जनताको शोषण गरिरहेका तत्कालीन ७ राजनीतिक दललाई तात्कालिक भारतीय संस्थापन पक्षले राजा ज्ञानेन्द्रको विरूद्धमा भारतीयहरूकै संलग्नतामा भारतीय भूमिमै १२ बुँदे सहमति गराइदिए पछि जवरजस्ती सुरू भयको आन्दोलन राजा र सातदल बीचको सहमति...

छोरी मान्छे हुन् कि महिला बनाइरहने ?

देवी काफ्ले- - महिला जन्मैदेखि महिला हुदिनन् । हुर्कंदै बढ्दै जाने क्रममा महिला बन्छिन् । एक बालकले जो आफ्नो लागि अवस्थित छ,सायद नै आफुलाई लैंगिक रूपमा बुझ्दछ । केटी होस् वा केटा उसले आंखा, हात, कान तथा अन्य अंगहरू द्वारा संसारलाई चिन्दछ, बुझ्दछ । आफ्नो लिंगको माध्यमले होईन । केटा होस् वा केटी जन्मको प्रबृत्ति, नाटक र आमाको कोखबाट निस्कने पिडा दुबैमा समान हुन्छ ।दुवैको सम्वेदनालाई वस्तु जगतको ...

को हुन् सामाजिक अभियन्ता ?

इन्दु भुसाल– ‘सामाजिक अभियन्ता’ वा ‘समाजसेवी’ यी शव्दावलीहरू आजकल निकै नै दुरूपयोग भएको पाइन्छ । खास गरि समाजिक सन्जालको बढ्दो पहुचले गर्दा पनि फेसबुकमा पोस्टिने गरेका तश्विरहरूले मान्छेलाई सामाजिक अभियन्ता भएको आत्मरतिमा रमाउने प्रशस्त मौका दिएको छ । हो, हामी सबैले कुनै न कुनै रूपले समाजमा आफुले सकेको योगदान दिनै पर्दछ र हामी मध्य धेरैले केही न केही राम्रो कार्यक...

प्रधानमन्त्री भर्सेस राष्ट्रपति

शाश्वत शर्मा- - धेरैलाई लाग्दो हो, असार २८ को सर्वोच्च अदालतको संसद बिघटन सम्बन्धि फैसलाबाट केही हदसम्म राजनीतिक बिबाद मत्थर भयो । केपी ओली नेतृत्वको सरकारलाई अदालतको माध्यमबाट पाखा लगाएपछि ओलीको युग समाप्त भएर अब बलोकतान्त्रिक युगको सुरूआत भयो । ओली तानाशाह थिए, दम्भी थिए, पार्टीलाई एकलौटी चलाए, सरकारलाई महेन्द्रकालीन व्यवस्थाझैं चलाए आदि आदि आरोप सहित ओली सकारलाई बिस्थापन गराउने भरमग्दूर प्र...

सत्ता उन्मादमा भुलिनुहुन्न

अधिवक्ता गंगा दहाल – अहिले हाम्रो  देशमा एकपछि अर्को चुनौती थपिदै गर्दा परिस्थिति दिनानुदिन झन भन्दा झन जटिल बन्दै गहिरहेको अवस्था हामी देखिरहेका छौ, भोगिरहेका छौ । किन होला ? यसरी हामीले सधै भरी चुनौती र संकटको चक्रब्युह भित्रै फसिरहन परेको ? अबका दिनमा राजनैतिक सामाजिक आर्थिक अवस्था सुदृढ हुन सक्दैन ? संकट चुलिदै  पहाड बनिरहेका छन् । उत्पन्न संकटहरू कस्का कारणले चुलिदै छन् ? ...

असार १५ कसले सिकायो मनलागी गर्न

देवी काफ्ले - - जेठ लागेबाट नै पानी पर्न शुरू हुन्थ्यो ।खेतमा मकै अनि मकै भित्र फर्सी बोडी रोपिएको हुन्थ्यो । हाम्रोतिर हिउंदे धान रोप्ने खासै चलन थियन ।ढाब खेतमा कोहि कोहि हिउंदे धान रोप्थे । टारी खेतमा डमक्क रामपुरे मकै लगाइन्थ्यो । जेठको दोस्रो सातादेखि आलीकान्ला गर्न शुरू हुन्थ्यो । हाम्रो फांटको सबै खेतमा कुलोपानी लाग्छ अहिले पनि । दरमखोला,ठाडो खोला, छहरा, डन्डे खोलाको पानीले कहिले पनि सा...

पाठ्यपुस्तकमा चुच्चेनक्सा क्यान्सिलपछि सदर !

धर्मरत्न श्रेष्ठ- -  देशभक्ति राजनीति । देश बिग्रेकै देशभक्तिमा एकमत, एक स्वर र एक भाव नहुनाले हो । स्वार्थका लागि देशभक्ति गर्ने र स्वार्थ पूराभएपछि आफ्नैमात्र चिन्तन गर्ने नेताहरूका कारण देश दिनदिनै कमजोर र विदेशीले हेप्ने अवस्थामा पुगेको छ । जेठोमध्येको नेपाल, कहिल्यै कसैको उपनिवेश नबनेको नेपाल, स्वाधीन नेपाल आज पराधीनताको चङ्गूलमा फस्नपुगेको छ । चुच्चे नक्सा अध्यावधिक गरियो । संसदबाट...

लोकतन्त्रमा जनता भोकै सुत्छन् !

– पदम हमाल –  कोरोनाको महामारी भन्दै लकडाउन लम्ब्याउँदै गर्ने सरकारले लकडाउन अवधिमा खानाको बन्दोबस्त गर्न सकेन । हुन त विदेशीले दिएको राहतमा समेत विभेद गर्ने, थुपार्ने, हिनामिना गर्ने सरकारले जनतालाई खाद्य सुरक्षा दिएन भनेर के भन्नु ? एकातिर कोरोनाको महामारीले जनता मरिरहेका छन्, अर्कोतिर सरकारले कामधन्दा बन्द गरेर गरिखाने बर्गलाई भोकभोकै सुत्न बाध्य पारेको छ । कति गरीवहरू भोकै...

जनतामा नैराश्यता बढ्यो

शाश्वत शर्मा- -  राजाको प्रत्यक्ष शासन कालमा मुलुकका भ्रष्टाचारीलाई तह लगाउने नियतले भ्रष्टाचार नियन्त्रण शाही आयोग खडा गरियो । अख्तियारबाट सोचेजस्तो शुद्धिकरण हुने नदेखेर नै त्यबिेला राजाले कडा खाले आयोग गठन रेर पछिसम्मका लागि नसिहत हुनेगरी उक्त आयोग खडा गरेको कुरा त्यतिबेला चर्चामा थियो । तर माघ १९ को प्रत्यक्ष शासनकाल चलेकोमा यहाँका राजनीतिक दलहरूलाई समेत निको लागेन । त्यसो त, राजाले ज...

कैलालीमा किन भारतीय राष्ट्रगान ?

कैलालीको हौसलापुर गाउँका बालबालिकालाई भारतीय राष्ट्रियगान गाउन लगाइन्छ । नेपालभित्र भारतीय राष्ट्रियगान, सरकार के हेरेर बसेको छ ? हो, सीमाक्षेत्रका नेपाली भारतीय बजारमा काम गर्न जान्छन्, नूनतेल लुगाफाटो भारतबाटै ल्याउँछन् । उपचार गर्न पनि भारतकै भर छ । हौसलापुरका बासिन्दाका लागि नेपाल धेरै टाढा छ, भारत निकै नजिक छ । किन आफ्नै देश जनताका लागि टाढा भयो ? तिनका लागि गर्नुपर्ने के हो ? सरकार कहाँ ...

नेताहरू किन जनतासग छैनन् ?

रोशन कार्की- -  नेताहरू किन जनतासँग छैनन् ? यो गम्भीर प्रश्न हो यो व्यवस्थाका लागि । समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाल बनाउने र नयाँ नेपाल बनाउँछु भनेर आएका नेताहरू हिजो यिनै थिए, आज पनि यिनै छन् । तर स्वार्थमा टाँसिएका नेताहरू जनतालाई किनारा लगाएर अघि बढेका छन् । जनतामा यो पद्धति असफल भइसक्यो । जनताको हालत के छ ? जनता शान्त छन् ? जनता सुखी र खुशी छन् ? जनता के खोजिरहेका छन् ? जनताका लागि तत्काल ...

कोठा र कोटाको बहस

– पदम हमाल –  जातिपातीको बीउ रोपेको यही संविधानले हो । ०७२ सालको संविधान जारी भएपछि जातपातका नाममा कति हिंसा भए, प्रहरी रेकर्ड पल्टाएर कुनै जनप्रतिनिधिले हेरे ? जातपातको राजनीति गर्ने अधिकारकर्मीले पढे ? मेरो यक्ष प्रश्न छ– जातको नाममा धनी ब्यक्तिहरूले पनि आरक्षण पाउने तर कर्णालीका गरीब बाहुन छेत्रीहरूले आरक्षण नपाउने नीति र कानून भएका बेला ‘कोठा र कोटा’ को ...

धन्यवाद, सर्वोच्च अदालत

शाश्वत शर्मा- - - - अब ओलीले प्रधानमन्त्रीबाट हट्नु बेश । संसदबाट विश्वास गुमाइसकेको, आफैले ल्याएका अध्यादेशहरूलाई सर्वोच्चले कार्यान्वयन हुन निदन रोक लगाइरहेको र विपक्षी गठबन्धनलाई सरकार बनाउन राष्ट्रपति मार्फत असंवैधानिक तरिकाले वाधा पु¥याइरहेका प्रम ओलीले अब बल नगर्नु उचित हुनेछ । सत्तामा टिकिरहन जेसुकै गर्न पनि तैयार हुने ओली वास्तवमा न लोकतन्त्रवादी हुन्, न राष्ट्रवादी नै । समयक्रममा...

हिंसाका कारण छोरीको घा“टी ननिमोठियोस्

देवी काफ्ले - - महिला हत्या,हिंसाका कुरा धेरै भए । महिला हिंसा बिरूद्धका कार्यक्रमहरू चाडपर्वका रूपमा मनाइए । नाराजुलुस भए । रािष्ट्रय, अन्तर्राष्ट्रिय गोष्ठी, सभा भए । भैरहेका छन् । सडक र माइतीघर मण्डलामा नारी आवाज गुन्जायमान छन्  । पत्रपत्रिकामा यस सम्बन्धि  लेख रचनाहरू छापिएका छन् । टेलिभिजन, युटुवहरूमा जानकार तथा बिज्ञहरूका अन्तर्वार्ता आईरहेका छन् । हिंसा बिरूद्ध मिडियाहरूको लगा...

भौतिकवाद, अध्यात्मवाद र वर्तमान छिः राजनीति

राजन प्रसाद न्यौपाने श्रीयम– - मानिस चेतनास्तरकै कारण फरक छ, अलग छ । अध्यात्मवादलाई किनारा लगाएर भौतिकवादका चरमसीमामा पुगेकाहरू वर्तमान अवस्थामा नेपालको रजनीतिका अयोग्य खेलाडी जस्ता बनेका छन् । भौतिकवाद र अध्यात्मवादमा पहिलादेखि नै एक अशोभनिय संघर्ष र प्रतिष्पर्धा थियो नै । वर्तमानमा भने नेपाल जस्ता मुलुकमा राजनीति पनि मिसिएर नेपाली म.म. को अचार जस्तो मिश्रण वादमा विलिन हुन पुग्यो । हुँद...

Abstract Expressionmism

रमेश खनाल, कलाकार, कला समीक्षक - - - इ.स.१९४० देखि १९५० का बीच न्यूयोर्कमा कलाकारहरूले अन्तर मनका संवेगहरूलाई सरल ढंगबाट बहन दिनु पर्छ भन्दै अमूर्त अभिव्यञ्जना शैली विकास गरेका थिए । ती कलाकार ज्याक्सन पोलक, मार्क रोयक, ल्कि फोर्ड स्टिल, फ्रान्क क्लाइन, लि क्यास्नर, विलियम डि कुनिगं, रोर्वड मदरवेल र बरनेट न्यूमेन नै थिए । उनिहरूले थालेको अभियानलाई न्यूयोर्क स्कूल पनि भनिन्थ्यो । उनिहरू ...

सेना आऊ, देश बचाऊ

रामु राई– अभियन्ता, राष्ट्रिय शक्ति नेपाल :--  श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाहदेवको अगुवाईमा निर्माण भएको देश नेपालका नेताहरु नेपाल र नेपालीको हितमा नभै बढी बाह्य अदृश्य शक्तिको सेवाका खातिर व्यक्तिगत स्वार्थ प्राप्तीमा “लेण्डुप दोर्जे” बन्न समेत तछाड–मछाडको चरित्रधारी दलालहरुबाट आज राष्ट्र नै संकट र खतरामा परेको बेला पृथ्वीनारायण शाहको सेनाले चाँही यसरी चु...

५ पूर्व प्रधानमन्त्रीको वक्तव्य-बिस्थापन र आफ्नो सत्तारोहण

शाश्वत शर्मा- - - - ५ पूर्व प्रधानमन्त्रीहरुले देशप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै संयुक्त वक्तव्य निकालेका छन् । यतिबेला भूतपूर्वहरुको क्लव सक्रिय भएको बेला छ । नेपाल प्रहरकिा पूर्व महानिरीक्षकहरुको समूह, पूर्व अख्यिारका आयुक्तहरु हुँदै प्रधानन्यायधीश, निर्वाचन आयुक्तहरु हुँदै पूर्व अर्थमन्त्रीदेखि पूर्व परराष्ट्रमन्त्री सम्मको गतिविधि देखिएकै हो । एमसीसी प्रकरणमा तीन पूर्व प्रधानसेनापतिले संयुक्त व...

महिला हिंसा बढ्यो, न्याय खोज्न कहा“ जाने ?

देवी काफ्ले- - -  चितवनमा सविता भण्डारीको ज्यान गयो, सुर्खेतमा राउटे चेलीहरुको अस्मिता लुटियो,रौतहटमा लोग्नेले नै एसिड छ्यापे । कहिं दाइजोको निहुंमा बुहारी मारिए ।यस्ता यौनहिंसा, घरेलु हिंसा,दाइजोका कारण हुने हिंसा अविरल बग्ने ईन्द्रावती जस्तै अविरल घटिरहेका छन् । जहाँ स्त्रीको सम्मान हुन्छ त्यहाँ ईश्वर प्रसन्न रहन्छन भनेर दैनिक मनुस्मृतिका नीति घोकिन्छ, घोकाइन्छ त्यहि मेरो देश मेरो समाज...

५ महारथीको वक्तव्य किन ?

स्वयम्भुनाथ कार्की- - -  थपना सम्राटको मुलुक बेलाईतले राज गरेर छोडेका मुलुकहरुमा आफ्नो धेरै संस्कृती कायम रहन पाएन । लामो अवधि बेलाईती संस्कार र संस्कृतिकोे चाकरीले त्यहाँ  भौतिक विकास त भयोे तर त्यहाँको आफ्नो संस्कृति, परम्परा तथा ज्ञानको क्षय पनि भयोे । युरोपेली सभ्यता भन्दा उन्नत सभ्यता भएको यो भेकमा युरोपेली सभ्यताले अतिक्रमण ग¥यो । कालान्तरमा बेलाईतको ईष्ट ईन्डिया कम्पनीले व...

प्रेम साज्ञगर पौडेल

हाम्रा नेता पारीका  सेवकको भूमिका निर्वाह गर्दै देशलाई पराधीन बनाउने षड्यन्त्रमा छन् । विदेशीको दानापानी खानुसम्म खाएर देशभक्त देखिएकाहरुको अनुहार बिस्तारै उदाङ्गो हुँदैछ । हुँदै गएको छ । पश्चिमाको घेराभित्र चौतर्फी भ्रष्टाचारमा डुबेर समृद्ध र सुखी नेपाल देख्नु साउनमा आँखा फुटेको गोरुले सधैं हरियो देखेजस्तो मात्र हो । नाङ्गो आँखाले देखिने गरि पराधिन बनाउने अभ्यास जारी छ । ग्क्, भ्ग् र क्ष...

मुलुक सिध्याउने खेल जारी छ

शाश्वत शर्मा- - --  मुलुकमा देख्ने, सुन्ने र बोलने जनता नभएकै हुन् त ? अधिकांश चेतनशीलहरूको मनमा यो प्रश्न उब्जिरहेको छ । तिनीहरूको भनाई छ, आफ्नै अगाडि यति बिघ्न विध्वंश मच्चिरहदा पनि किन मौन छन् यहाँका जनता ? सिर्फ सामाजिक सञ्जालहरूमा चिच्याएर मात्र केही हुँदैन होला । राष्ट्र बचाउन, विध्वंशकारीहरूलाई पाखा लगाउन संघर्षमा नै उत्रनुपर्छ होला । तर खोई ? संघर्ष गर्छन् कोठामा बसेर । सामाजिक स...

मत्स्य न्याय आफ्नाको ठिक अरूको बेठिक

स्वयम्भुनाथ कार्की- - -  संवैधानिक इजलासमा एक पक्षका वकिलहरूले केही न्यायधीशहरूको पहिलेको पैmसलाको आधारमा निष्पक्षता माथी प्रश्न खडा गरे । त्यो प्रश्नमा अरू केही न्यायधीशले समर्थन जनाए । न्यायधिशहरूले कुनै कुराको पैmसला लिनुभन्दा पहिला त्यो कुराको हरेक कोण, तर्क, प्रमाण सबै केलाउनु पर्छ । त्यसो नगर्नु आङ्खनो निष्पक्षतालाई प्रश्न उठाउने मौका दिनु सरह हुन्छ । अर्को गठित संवैधानिक इजलासमा पह...

वातावरण बिनष्ट नगरौं

अधिवक्ता गंगा दहाल– स्वच्छ सुन्दर स्वस्थ वातावरणमा बस्न हामी सबै चाहान्छौ । सधै स्वस्थ रहन चाहान्छौ ऐस आरामको जीवन गुजार्न चाहान्छौ । बढी भन्दा बढी सुख भोग गर्न चाहान्छौ । जसरी भएपनि यथेष्ट सम्पत्ति कमाउन चाहान्छौ । यसै कारणका बाबजुद  हामि स्वयमनै प्रदुषण भोगीरहेका छौ वातावरण जानी नजानी दुषित बनाइरहेका हुन्छौ । वातावरणलाई  धमिल्याउने काम गरिरहेका हुन्छौं । अव्यवस्थित धुलो धुवाँ...

कुर्सी दौडमात्र किन सरकार ?

देवी काफ्ले- - - - देशभरका अस्पतालहरूमा पर्याप्त मात्रामा अक्सिजन छैन । डाक्टर छैनन् ।नर्स छैनन् । औषधी छैन । एम्बुलेन्स छैन । केहिले उपचार पाए पनि कतिपय राम्रो उपचार नपाएर कुकुर मराई मरिरहेकाछन् । मरेका मान्छेको लास ब्यवस्थापन गर्न उस्तै गाह्रो छ । मिनट मिनटका एम्बुलेन्सको साईरन, हेलिकप्टरको आवाजले मुटु थरथर हुन्छ । फोनका घन्टी सुन्ने क्षमता ह्रास भैरहेको छ । समाचार सुन्दा भोलिको सुर्योदय देख...

चाकरीतन्त्रको चपेटमा मुलुक

स्वयम्भुनाथ कार्की- -  आफ्नो विचार वा कुराहरूको विरोध सहन नसक्ने त्यस्ता विचारहरूलाई भौतिक बलले रोक्न खोज्ने प्रवृति आजको नेपालको हरेक क्षेत्रमा आफ्नो वर्चश्व सावित गर्ने आबश्यक न्यूनतम योग्यता भएको छ । सत्ता र शक्तिको वरिपरि झुम्मिनु , सत्ताधारीको स्तुति गायन गर्नु र जसरी भए पनि खुशी तुल्यायार आफ्नो दुनो सोभ्mयाउनु आफ्नोे उन्नतिको मार्ग ठान्नु कर्तव्य सरह भएको छ । यसको निमित्त आफुले जे...

आमनागरिक भएर सोचौं त

शाश्वत शर्मा- - -  गत शनिवार, जंगी अड्डामा पुगेर गणतन्त्र दिवस मनाइयो । टुँडिखेल र राष्ट्रपति भवनमा मनाइने गरिएको गणतन्त्र दिवस सैनिक जंगी अड्डामा । यो अर्थपूर्ण छ भन्ने धेरैले अनुमान लगाए । बुझौं, आश नगरे हुन्छ । कसैले केही गर्ला र यो भाँडतन्त्र, जनतामारा शासनबाट मुक्ति पाइएला भनेर नसोचे हुन्छ । यहाँ सबैलाई लुट्न छुट छ । यस्तो छुट त्याग्न र सुधार गर्न कसलाई खाँचो ? जेमन्त त्याग्न कोही तै...

नेपालमा चीनको भूमिका

प्रेम सागर पौडेल, अध्यक्ष– नेपाल–चाइना म्यूचुअल कोअपरेशन सोसाइटी– – सिल्क जन्मिएको वा कसरी पत्ता लाग्यो भन्ने बारेमा नेपालमा एउटा निकै पुरानो लोक कथा छ– ‘दुई हजार बर्षअघिका तत्कालीन चिनियाँ बादशाहको महारानी बगैंचामा रूखको तल बसेर चिया पिउँदै थिईन  । तातो चियामा केही बस्तु रूखबाट खस्यो । त्यो त्यसअघि कहिल्यै नदेखिएको बस्तु थियो  । चियाको कपबाट झिक...

बुद्ध जान्न पढुन्

धर्मरत्न श्रेष्ठ- -  जेठ १२ गते बुद्ध जयन्ती मनाइयो । बुद्धप्रति मनैदेखि सम्झना गरियो कि कर्मकाण्डी बनेर मुखले मात्र बुद्धम् शरणम् गच्छामी भनियो, यो बुद्ध जयन्ती मनाउनेहरूलाई थाहा होला । लुम्बिनी पारी भारतले नक्कली लुम्बिनी बनाइरहेछ । भारतका प्रधानमन्त्रीले नेपालकै संसदमा बुद्ध नेपालमा जन्मेका हुन् भने, जर्मन पुगेर बुद्ध भारतका भनिदिए । अहिले पनि विदेशमा बुद्धबारे भ्रम छ । यसकारण हामीले...

नेतालाई दशैं, जनतालाई दशा

देवी काफ्ले –  मिनट मिनटका एम्बुलेन्सको साईरनले मुटु कपाउँछ । प्रत्येक आधा घन्टाका हेलिकप्टरको आवाजले छाती चिरिन्छ । थाहा छैन कतिबेला कुन आफन्तको मृत्युको खबर सुन्नु पर्ने हो ! मन अत्तालिन्छ । अझ यसपालीको कोभिडले त झन् युवा पुस्तालाई बढी आक्रमण गरेको छ । समाचार हेर्दा सुन्दा अब बाँचिने अवसर कम छ भन्ने लाग्छ । तर पनि बाध्यात्मक परिस्थितिसंँग सम्झौता गर्नु नै छ । एक बर्ष अगाडि चीनदेख...

पहिले जनता बचाउ

अधिवक्ता गंगा दहाल– अहिले नेपालका आम नागरिकहरू जीवन र मरणको दोसाँधमा छन् । आमनागरिक मृत्युसँग जुधिरहेछन्, राज्यसँग जीवनको भिख मागिरहेका छन् । अस्पतालमा बिरामीहरूले बेड नपाएर अस्पतालको परिसरभित्र, खुलाचौरमा बस्न बाध्य छन् । धेरैजसो बिरामीहरू अक्सिजन नपाएर तड्पी तड्पी मर्नुपरेको कारूणिक अवस्था छ । उनीहरूको बाँच्न पाउने नैसर्गिक अधिकार हनन् भैरहेको छ ।  यस्तो भयावहको विषम परिस्थितिमा ...

महामारीबीच राजनीतिक द्वन्द्व

शाश्वत शर्मा- -  जनता मरून् कि बाँचुन, यसकोमतलव भएन । जनताका प्रतिनिधि हौं भनेर आफूलाई दावी गर्नेहरू चैं जनतामाथि शासन गर्न हानाथाप गरिनै रहेका छन् । पछिल्लो प्रकरणका अनुसार अब मुलुक मध्यावधि चुनावमा होमिने भयो । करीब दुई तिहाइले पनि पाँच वर्ष सरकार चलाउन सकेन । यति दह्रो सरकार पछिल्लो चरणमा अल्पमतमा प¥यो र प्रधानमन्त्रले गत शुक्रवार मध्यरातमा गरेको कार्तिक २६ र मंसिर ३ मा चुनाव गर्ने...

सत्ता स्वार्थको नालीमा डुबे नेताहरू

राजन कार्की - -  मवादको पनि सीमा हुन्छ । सीमाभित्रको हरेक सवाल उचित मान्न सकिन्छ । जब मवादले सीमा नाघ्छ, त्यो अपराध हुन्छ । नेपालमा राजनीतिक दल र दलका नेताहरूको मवाद अपराध बनिरहेको छ । सत्तामा पुग्ने र शासन गर्ने राजनीतिक दलले नै हो । दलका नेताले नै हो । जब दल दलदल बन्छ, नेता नैतिकहीन बन्छन्, तव मवादले सीमा नाघ्घ, सीमा नाघेको मवाद अपराध हुनजान्छ । नेपालको वर्तमान यस्तै अपराधबाट हरेक ...

कोरोना आतङ्कबाट हिम्मतले बाँचे

देवी काफ्ले –  कोभिड आतंकले आतंकित बनाउँदै थियो । भारतको कोरोना बाढी नेपाल पसिसकेको थियो । सरकार र जनता सजग हुनुपर्ने ठाउँमा भिड जम्मा गर्ने प्रतिष्प्रधामा थिए । आजको अस्पतालको र संक्रमण अनि मृतकहरूको अवस्था त समाचारले पुष्टि गरेकै छन् । कोभिडको बाढी मत्थर पार्न बैसाख १६ गतेदेखि सरकारले लकडाउनको घोषणा गर्यो । १८ गते दिनभर बैनीले, छोरीले जिलेबी, गुलावजामुन बनाएका थिए खायौं । जब साँझ...

हाम्रो जिम्मेवारी के ?

अधिवक्ता गंगा दहाल– - कोरोनाको महाभारी दिनदिनै बढ्दै गएको छ । संक्रमित र तिनको मृत्युको दर पनि बढेर गएको छ । यो स्थितिबाट बाँच्न र बचाउनका लागि राज्य, जनप्रतिनिधि, नागरिक समाज कति जिम्मेवार भइरहेका छन् ? महामारीको समयमा एउटा पक्षमात्र जिम्मेवार भएर पुग्दैन । समाजका हरेक व्यक्ति, सरकारसहितको सामुहिक प्रयत्न हुनुपर्छ । सामुहिक प्रयत्नले मात्र महामारीलाई निस्तेज बनाउन सकिन्छ, महामारीबाट पा...

राजा भएका भए अकालमा मर्नुपर्थेन

मुलुकमा राजसंस्था राजा रहेको भए जनताहरूलाई अक्सिजन नपाएर तडपिएर मर्नु पर्दैन थियो र जनताहरूको स्वास्थ्य संग खेलवाड हुने थिएन । मुलुकमा राजसंस्था राजाको शासनकाल रहेकोे भए कोरोना भाइरस संक्रमणको महामारीमा वातावरण धेरै सहज हुन्थ्यो । कोरोना भाइरस संक्रमणको महामारीमा राजालाई औषधिहरूमा भ्रष्टाचार र खोपहरूमा कमिसनको चलखेल गरिराख्नु पर्दैन थियो । मुलुकमा राजा भइ दिएको भए अन्तर्राष्ट्रिय मुलुकहरूबाट को...

हामी आफै सचेत नभए किचिन मिचिन सक्छौं

प्रेम सागर पौडेल- अध्यक्ष– नेपाल–चाइना म्यूचुअल कोअपरेशन सोसाइटी–– नेपालमा रहेका चीनका वास्तविक नेपाली मित्रहरू र जनस्तरमा रहेको चीनप्रतिको विश्वास अनि भरोसा यी दुईवटा पक्षलाई निमिट्यान्न पार्नका लागि पश्चिमाको लगानीमा उच्चस्तरीय नेताहरू, पदाधिकारी तथा अन्यलाई योजनावद्ध परिचालन गरिएको छ । मैले २५ अगस्त २०२० मा ‘मेरो आँखामा कमरेड केपी ओली र एक चीन नीति’ शीर्...

At present, Nepal side has only two options against Oli

  # Prem Sagar Poudel- - - -  The government itself has been embroiled in political controversy at a time when it needs to focus on Corona transition management. The government, which has banned gatherings in public places during the Corona transition, has decided to convene a parliamentary session on 27th Baishakh, which is for nothing else but to get a vote of confidence...

आमा दिवस-आमा चारधाम

राजन कार्की- -  अणु आकारको बीजले आणविक मान्छे अंकुराउ“छ । भूदेवी, पानी, अग्नि, वायु र आकाश बन्छ । यही पञ्चतत्वमा प्रकृति छ,  प्रकृतिको अलौकिक सुन्दरता, सिर्जना र समन्वय छ । समष्टि छ । कत्रो आश्चर्य, बीजस“गै व्यापकता बढ्छ । बीजमा सम्पूर्णता अट्छ । अचम्म छ, बच्चा जन्मने बेलामा आमा फक्रिन्छिन्, आमाको छाती रसाउन थाल्छ । जब बच्चा जन्मिन्छ, छातीमा टा“स्नासाथ आमाको छातबा...

कहिले चेत खुल्छ जनताको ?

शाश्वत शर्मा- - एकजना भन्दै थिए, हाम्रा नेता एकदम सही छन् । मूर्ख, अज्ञानी अनि नालायक त हामी जनता पो हौं । उनको तर्क थियो– सही र गलत नै छुट्याउन नसक्ने हामी अनि नेतालाई दोष दिएर हुन्छ ? यतिबिघ्न कोभिडको महामारी फैलिएको छ । सरकारी तैयारी केही छैन । औषधि, खोपको त कुरै छाडौं । अत्यावश्यक मानिने अक्सिजनको आपूर्तिसमेत मिलाउन सकेन यो सरकारले । समयमा एम्बुलेन्स र अक्सिजन उपलव्ध गराउन नसकेर यही ...

मानवता किन मर्दै गयो ?

अधिवक्ता गंगा दहाल– - कोरोना भाइरस कोभिड–१९ दोस्रो लहर नेपालमा भित्रिसकेको अवस्था छ । संक्रमणले परिस्थिति भयावह बन्दै गइरहेको अवस्था टड्कारो देखिन्छ । दिनानुदिन अस्पतालहरूले थेग्नै नसक्ने गरि कोरोना सक्रमितहरू उपचारार्थ जाने गरेका छन् भन्ने विभिन्न समाचार माध्यमले भनिरहेका छन् । संक्रमितको मृत्यु दर पनि त्यसैगरी बढ्दै गएको अवस्था छ भने अर्कोतिर यस्तो आपतकालिन महामारीको अबस्थामा उद्...

प्रिय, तिमी सोनु सुद बन न

देवी काफ्ले- - -  प्रिय, मिठो सम्झनाका साथ तिम्रो सुस्वास्थ्यको कामना गर्दछु । तिमीसँग भेट नभएको पनि महिनौं भएछन् । फेसबुकको म्यासेन्जरका च्याटले मात्रै मायाको अस्तित्व नबोक्दो रहेछ । एक झल्को देख्न नपाउँदा मन बेसरी छट्पटिने रहेछ । तिमी जिम्मेवार ठाउँमा छौ । म मात्र र तिम्रो परिवारको मात्रै जिम्मेवारी पूरा गरेर नहुने ठाउँमा भएका कारण होला अचेल बातचित पनि पातलिएका छन् तर पनि देश, काल र परि...

बिकृत राजनीतिक परिदृश्य

शाश्वत शर्मा- -  कोभिड–१९ को महामारीले आक्रान्तलाई राहत, सहायता दिनुको साटो सुखी नेपाली, समृद्ध नेपालको नारा दिने वर्तमान सरकारले आफ्नो र आफूसँग सम्बन्धित एमाले नेतृत्वको प्रदशे सरकरालाई बचाउनु परेको छ । चाहे जुनसुकै हदसम्म गएर होस्, प्रादेशिक सरकारलार्य गिर्नबाट बचाउन प्रम ओली हदैसम्म गिरिरहेका छन् । गण्डकी, लुम्बिनी, प्रदेश १, ३ हरूमा भएका र भइरहेका आवांक्षित राजनीतिक गतिविधिलाई न...

राष्ट्र बचाउने सवाल

स्वयम्भुनाथ कार्की - - मुखले सत्ता चाहिएको छैन भनेर फलाक्दै जाने तर सत्ताको निमित्त हमेशा षडयन्त्र गर्ने चरित्रबाट नेपालका नेताहरू कहिल्यै मुक्त भएनन् । कुनै कालखण्डमा यस्तो मनोकांक्षा केही गोप्य राखे पनि हालसालका दिनमा यस्ता मनोकांक्षाहरू ढोल पिटेरै घोषणा गरिने गरिएको छ । साखुल्ले राष्ट्रवादी भएर छिमेकी मुलुकले सिमाना मिचेको भन्ने विवादलाई राष्ट्रवादसँग जोडने, कुनै कालखण्डमा भएका सन्धी सम्झौ...

अमेरिकाले ८५ लाख डलर किन दियो

काठमाडौं । अमेरिकाले नेपाललार्ई कोरोना भाइरस विरूद्ध लड्नका लागि थप ८५ लाख अमेरिकी डलर सहयोग गरेको छ । अमेरिकी दूतावासले गत शुक्रबार विज्ञप्ती जारी गर्दै सहयोग नियोगमार्फत रकम उपलब्ध गराउने घोषणा गरेको हो । यो रकम कोरोना परीक्षण, संक्रमित पहिचान, केसको अनुसन्धान, उपचार, संक्रमण रोकथाम र नियन्त्रण, सीमा नियन्त्रण र अन्य संघीय, प्रादेशिक र स्थानीय तहका लागि सहयोग गर्न लागेका हौं’ विज्ञप्तीम...

लोक नेहेर्ने सरकार किन चाहियो ?

धर्मरत्न श्रेष्ठ - - महाविपतले त्रासदी फैलाइसक्यो । महाविपतलाई कसरी टार्ने, कसरी बाँच्ने र बचाउने भन्ने सोच यो पद्धतिमा देखिएन । पद्धति हाँक्ने नेताहरू महाविपतसँग होइन, सत्ता परिवर्तनका लागि पो सक्रिय देखिएका छन् । केन्द्रमा प्रधानमन्त्री फाल्ने, संघमा सांसद किनबेच, लुकाउने, छकाउने, जबरजस्ती गर्नेमात्र होइन, गुण्डा, डनलाई मन्त्री बनाएर भए पनि सत्ता टिकाउने खेल जारी छ । जनता औषधि, उपचार, रोजगा...

चाहिएन यस्तो लोकतन्त्र

शाश्वत शर्मा- - वैशाख ११ गते, लोकतन्त्रमा विश्वास नभएकाहरूले धूमधामका साथ लोकतन्त्र दिवस मनाए । शुभकामना दिए, बधाई साटासाट गरे, उद्घाटन गरे आदि । यसरी लोकतन्त्र दिवस मनाए, मानौं लोककै तन्त्र हो । तर होइन, व्यवहार कार्य ठिक उल्टो छ । प्रजातन्त्तलाई मेटेर लोकतन्त्र नाम राखिए पनि यहाँ लोकको तन्त्र छँदैछैन । यहाँ त नेतातन्त्र छ, पार्टीतन्त्त छ । हत्यारा, बलात्कार, माफियातन्त्र छ । भ्रष्टाचारतन्त्र...

बलात्कार कसरी रोक्ने ?

देवी काफ्ले - -  दैनिक रूपमा घट्ने बलात्कारजन्य घटनाहरू कतिपय लुकाईन्छ समाजमा ईज्जतको डरले । कतिपय टोलछिमेकमै पन्चायती गरेर टुङ्गोमा पुर्याईन्छ । अनि केही घटना समाजबाट बाहिरिन्छ प्रहरीमा पुग्छ, प्रहरीले जाहेरी लिन एथेष्ट प्रमाण नपुगेको भनी फर्काईन्छ । केही जाहेरी लिईसकेपछि अनेक प्रश्नका वर्षा हुन्छ अनि पैसाबिटोमा मिलापत्र गराइन्छ र छोडिन्छ । थोरै मात्र घटना प्रहरी हुँदै अदालत पुग्छ । अदा...

उखु किसान अझै पीडामा

अधिवक्ता गंगा दहाल– - चिनी मिलहरूलाई आफ्नो उखु उत्पादन लगेर बेचेका किसानले जिल्ला जिल्लामा र राजधानीमा आएर पनि प्रदर्शन गरे, आफ्नो उत्पादनको मूल्य माँगे तर किसानको ज्यान गयो, सरकारले पटक पटक प्रतिवद्धता व्यक्त ग¥यो, केही रकम दिए पनि किसानले पुरै पाउनु पर्ने आफ्नो उत्पादनको मूल्य अझै पाउन सकेनन् । उद्योगी उद्योग मन्त्री भए, उद्योगीहरू किसानले पाउनुपर्ने रकम पाउनैपर्छ भनेर हावादारी कुर...

यस्तो पनि कूटनीति हुन्छ ?

रामभक्त पीवी ठाकुर- -  म भन्छु अहिलेभन्दा त राणाकालको कूटनीतिक निकै अब्बल थियो । राजाको संरक्षण हुँदाको कूटनीति त नेपालको सुनौलो कूटनीति हो । त्यसबेलामा नेपालले निर्वाह गरेको भूमिका र त्यसपछिका दिनमा भएका घटना नियाल्दा त्यो देखिँदैन र ? अहिले त हामीलाई न छिमेकीले पत्याउँछन्, न त शक्ति राष्ट्रले । हामीलाई न बोआओ फोरम (हैनन प्रान्त, चीन) मा निम्ता आयो, न राइसिना डाइलग (नयाँ दिल्ली) मा नै । ...

तर शंकाको घेरा छ

शाश्वत शर्मा - -  यसपल्टको पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहको हरिद्वार र दिल्लीको भ्रमण अत्यन्तै सफल भयो । राजसंस्थावादीको दावी यस्तो छ । हरिद्वार, कुम्भमेलामा हिन्दु नरेशकै रूपमा भव्य स्वागत गरेको देखियो भने दिल्लीको भेटघाट अहिले पनि अनौपचारिक रूपमा नै चर्चामा छ । अझ दिल्ली मुकाममा भारतका कुन स्तरका कसकसले भेटे भन्ने विषय प्रकाशमा आइसकेको छैन । भारतका सञ्चारमाध्यमले ठूलै महत्व दिए भने नेपाली सञ...

हत्या आरोपीलाई सफाइ

अधिवक्ता गंगा दहाल– २०६१ साल जेठमा गोली हानी हत्या गरिएका कृष्णप्रसाद अधिकारीका हत्या प्रकरणमा मुछिएका १३ जना आरोपीले सफाइ पाएको खबर आयो । उच्च अदालत पाटनले यी सबैलाई सफाइ दिएको हो । १३ जना आरोपीहरूको तर्फबाट रमण श्रेष्ठ, चण्डीराज श्रेष्ठ, दीनमणि पोखरेल, मुक्ति प्रधान र केशव गौतमले बहस गरेका थिए । अधिवक्ता केशव गौतमका अनुसार न्यायाधीशहरू चण्डिराज ढकाल र मेरिना श्रेष्ठको संयुक्त इजलासले...

न वीपी छन्, न मदन भण्डारी

वरिष्ठ अधिवक्ता शिव सिग्देल - - समाजवादी वीपीको कांग्रेस कहाँ छ भनेर खोजेको धेरै भयो, अहँ मैले कतै देखिन । तर पनि प्रजातन्त्रको विकल्प छैन र नेपाली कांग्रेस नै हो प्रजातन्त्रको बिडा उठाउने । वीपीको पार्टी नेपाली कांग्रेसको रूख काटियो होला, जरो बाँकी छ । जरो भएपछि पलाउन सक्छ । हरेक कांग्रेसीले ०४६ सालपछि के के गल्ती भए, के के कमजोरी रहे, के के सुधार हुनुपर्छ भनेर सोच्नु र बहस गर्न जरूरी छ । तब...

आमाबिनाको बा को जिन्दगी

देवी काफ्ले - - आमा को हो ? आमाको माया कस्तो हुन्छ ? मायाको धित मर्नै नपाई बालखैमा च्यात्त छोडेर परलोकीएकी आमाको आभाषले कहिलेकाहीँ अश्रुधारा अबिरल बगाईदिंदो रहेछ ।आमाको काखमा लुटपुटियर खेल्ने बेलामा घरधन्दा, दाईको पढाइ, बैनीको रेखदेख र मेरो बिधुर बाउको जिम्मेवारीको भारीले उठ्नै नसक्ने गरि थिचेछ । यसो टाउको उठाउन खोज्दा पारिवारिक बन्धनमा जेलिईसकेछु । आमा गुमाएको केही दिनमै कमाई भएका दाजुहरू पन...

नेता पनि, जनता पनि उस्तै

शाश्वत शर्मा - - कोरोनाको महामारी फेरि फैलिने आँकलन हुनथालेका छन् । रोजगारीका लागि भारत गएकाहरू भारतमा दैनिक हजारबाट लाखौंको संख्यामा संक्रमित बढ्न थालेपछि घर फर्कन थालेका छन् र तिनीहरू नेपालमा संक्रमित बढ्ने खतरा बनेका छन् । हुन त सरकारले सीमामा हेल्थ डेस्क राखेर जाँचेको छ । तर जाँच फितलो छ । पोजिटिभ देखिएकाहरूसमेत सार्वजनिक सवारी साधनमा घर घर फर्कन थालेका छन् । यो स्थिति भनेको समाजमा कोरोना ...

नेपाललाई आफ्नो स्वाधीनता र सार्वभौमिकताको रक्षा गर्ने चुनौती

प्रेमसागर पौडेल - - नेकपाका अध्यक्ष केपी ओली देशको प्रधानमन्त्री भएको तीन वर्ष भइसकेको छ । आजका मितिसम्म नेपाली जनताले उहाँले चुनावताका भनेजस्तो विकास, स्थायित्व महशुस गर्न र देख्न पाएका छैनन् । ठीक उल्टो सरकारी संरक्षणमा भ्रष्टाचार मौलाएको छ, कानुनी राजको उपहास सरकार स्वयंले गरिरहेको छ, अराजकता पराकाष्ठामा छ र नेपालः चीन विखण्डन गर्ने अमेरिकी एम्बुसमा फसेको छ । देश दिनप्रतिदिन अमेरिकी षड्यन्त...

रघुजी, महिलाले सारी सुक्र्याउनै पर्ने हो ?

देवी काफ्ले- -  हाम्रो समाज आज पनि निश्चित रूपमा पुरूष प्रधान छ । सभ्य नियम कानुन बनेका छन् । पुरूषबाट हुने गलत व्यवहारका लागि सजायको व्यवस्था भएको छ । श्रमका लागि पनि कानुन बनेको छ । स्वतन्त्रताका लागि दिनहुँ आवाज उठेका छन् । अहिले राज्यले अख्तियार गरेका नियम, कानुन, कदम सकारात्मक र आशाप्रद नै छन् । यद्यपि महिला पक्ष भएका कानुन त अत्यन्तै सकारात्मक बने तर आफ्नो सुरक्षाका लागि बनेका यस्त...

मानसिक दास अनि चाटुकार

स्वयम्भुनाथ कार्की- - -  आफ्नो प्रशंसा सुन्ने लालसा, आफूले गरेको हरेक काम ठिक हो भनियोस् भन्ने ईच्छा धेरै हानीकारक भए पनि यसको आकर्षणबाट मुक्त पाउन असंभव प्रायः छ । यो एक यस्तो लालसा हो जसले हरेक कालमा हरेकको कुभलो नै गरेको छ । कयौ शक्तिशालीहरूलाई धूलो चटाएकोछ । तैपनि यसको आकर्षणमा कुनै कमी आएको छैन । यसैले समाजमा चाटुकारहरूको उत्पादन गर्छ । यो चाटुकारको जमातमा विस्तारै मानसिक दासहरू पैदा...

पराकाष्ठा नाघ्यो

शाश्वत शर्मा - - पञ्चायनकालमा ०४५ सालको भदौ ५ गते आएको भूकम्पपछि राहत वितरणमा धाँधली भएको भन्दै नेमकिपाका कार्यकर्ताले भक्तपुरको सुकुलढोकामा रापस कर्ण ह्यजुलाई छाताको डाँडीले घोची घोची, कुटी कुटी मारे । सो काण्डमा मुछिएका नारायणमान विजुक्छे जेल पनि परे । रापस कर्ण ह्यजुको हत्यामा प्रधानमन्त्री मरीचमान सिंहसमेत ‘हत्यारालाई कारवाही गर’ भन्दै जुलुसमा निस्केका थिए । प्रधानमन्त्री नै जु...

राजनीतिवाज र जनता एकै होइनन्

स्वयम्भुनाथ कार्की- -  हुन त सबै नीतिहरूलाई नियन्त्रण गर्ने नीति भनेर राजनीतिलाई हमेशा सर्वोच्च स्थान दिईने गर्दछ । कर्तव्य र जिम्मेवारीले बाँधेको राजनीति वास्तव मै सबै नीति भन्दा सर्वोच्च हुन पनि सक्छ । तर जव राजनीति निरंकुश हुन्छ, अर्थात त्यसलाई सहि बाटोमा डो¥याउने कुनै शक्ति रहँदैन तव यो भन्दा छुद्र नीति अरू कुनै हुँदैन । राजनीतिमा लिप्त भएकाहरू अधोषितरूपमा आफुलाई इश्वर, परमेश्वर, ...

सत्य त आखिर सत्य नै हुन्छ, घटनाक्रमले यही बताइरहेछ

प्रेमसागर पौडेल- -  भारत र अमेरिकाको बिचमा पछिल्लो पटक बिईसीए सम्झौता भएको छ । अमेरिकन बिदेशमन्त्रीले गत २७ अक्टोवरमा भारतको भ्रमणका बेला यस्तो सम्झौता भएको हो । यो सम्झौतापछि अमेरिका र भारतका बिचमा उच्चस्तरिय सैन्य प्रविधि, स्याटालाइट सूचना, रणनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण जानकारीहरू आदनप्रदान हुनेछ । यसअघि अमेरिकाले अगाडि सारेको इण्डो प्यासिफिक रणनीतिको साझेदार हुन आनाकानी गर्दै आएको भारत आईपि...

होली, फागु अर्थात् अन्यायमाथिको विजय

देवी काफ्ले- -  वसन्त ऋतुको आगमनसँगै बोट बिरूवाका नवीनतम पालुवाले वातावरण नै रंगिन बनाउँछन् । यो महिनामा सम्पूर्ण वातावरणमा ऋतुराज वसन्तको राजकीय उपस्थिति रहन्छ । वसन्तले आफ्नो माधुर्य, मादक सौन्दर्य तथा वासन्ती पवनको माधुर्यताले यो महिना (फागुन–चैत) मा सबैलाई मन्त्रमुग्ध पारिदिन्छ । यसै ऋतुमा खास गरेर फाल्गुन शुक्ल अष्टमीदेखि पुर्णिमासम्म एकापसमा रंग दल्दै प्रीतिभोज गरि उल्लासपुर्व...

जनउत्साह किन आएन ?

शाश्वत शर्मा- -  सबैलाईथाहा छ कि गणतन्त्र भनेर चिनिने अहिलेको यो भाँडतन्त्र आफ्नो अन्तिम विनदुमा पुगेको छ । यसपछि के हुने त ? यस विषयमा अन्यौल कायमै छ । यो शासन पद्धति त टिक्दै टिक्दैन, यसमा कुनै शंका रहेन । तर यसपछि कस्तो शासन प्रणाली ल्याउने ? यसबारेमा प्रश्न जारी छ । त्यसो त ०४७ को संविधानको पुनस्र्थापना गराउनु पर्छ भन्ने माग बहुसंख्यकको भए पनि त्यो मार्गचित्रतिर सम्बन्धित सरोकारलाहरू...

न्यूजिलेण्ड, एडमण्ड हिलारी र म

देवी काफ्ले- - -  म न्युजिल्यान्ड छिरे देखि नै मनमा एउटा कौतुहलताले डेरा जमाईसकेको थियो । सर एडमण्ड हिलारी पनि न्युजिल्यान्डकै बासिन्दा हुन् भन्ने थाहा भए देखि नै कौतुहलता बढेको थियो ।सगरमाथा पहिलोपल्ट आरोहण गर्ने हिलारी र तेन्जीङ नोर्गे साथी हुन्, उनीहरू सँगै सगरमाथा आरोहण गरेका हुनाले मलाई लागिरहेको थियो, म कतै उनको ठाउँमा पुग्न सक्छु कि भनेर । उनको जन्मठाउँमा पुगेपनि मैले गर्ने त केही...

महिला समानताको सवाल

अधिवक्ता गंगा दहाल– महिलालाई होच्याउने कमजोर बनाउने काम संस्कारकै रूपमा बिकास हुँदै अहिलेको अवस्था सम्म आइपुगेकै हो । महिलाको शक्तिलाई तल खसाल्ने काम महिलाका कामलाई कामै नमान्ने संस्कार हिजो पनि थियो, आज पनि नभएका होइनन्, छदैछ । महिलालाई हेप्नै पर्छ भन्ने संस्कार मस्तिष्कमा जतिसुकै पढेलेखेका घर घराना र समाजमै पनि जरा गाढेरै बसेको छ, लिसो झैं टास्सिएकै छ । यो कसैको दोष होइन समाजको भनौं या...

राजनीति नै राष्ट्रघाती

दीर्घराज प्रसाई– एकपटक रूसका शक्तिशाली राष्ट्रपति स्टालिनले आफ्नो सहायक खु्रस्चोबलाई छेउमा राखेर हजारौं मानिसहरूको उपस्थितिमा कडा भाषण गरिरहेका थिए । त्यो भाषणमा जनताको ठूलो उपस्थिति थियो । यसरी जनताको आकर्षक र समर्थन देखेर खु्रस्चोबले भनेछन्– ‘तपाईसँग जनताको कति ठूलो समर्थन छ, हेर्नुहोस्–जनताको कत्रो भीड ? तपाईलाई रूसका जनताको ठूलो समर्थन छ, यी जनताले कति मायाँ गर्दा...

गठबन्धन गर्न पारीकै लाइनको प्रतिक्षा

नेपाली कांग्रेस, माओवादी केन्द्र र जसपा मिलेर सरकार बनाउने कसरत जारी छ । यता जसपा टुक्य्राएर एमाले र जसपावीच पनि गठबन्धनको प्रयास भइरहेका छन् । सकस छ, सकसको निकास निस्केको छैन । जनयुद्ध र जनआन्दोलन, मधेश आन्दोलन गरेका ठूला दलहरू र नेपाली राजनीतिलाई हत्केलामा नचाउन सक्ने र नचाइरहेकाहरूले निकास निकाल्न किन सकेनन्, किन यिनलाई यति सारो माखेसाङ्गलो र सकस भइरहेछ ? समीकरणको, गठबन्धनको सूत्र नेपालमा ...

महगो हुनेछ मुठभेडको मोड

वरिष्ठ अधिवक्ता शिवप्रसाद सिग्देल - - जे भयो, भयो । नेताहरूले अब मुठभेडको मोड नभेटिने गरी सहमतिको राजनीति गर्नु उचित हुनेछ । आज राजनीतिक रूपमा जुन परिदृश्य देखिएको छ, यसका लागि सत्ता करिडरका खेलाडी, प्रतिपक्षी सबै जिम्मेवार छन् । दोष सबैले कबुल गर्नुपर्छ र मुठभेडमा मुलुक नजाओस् भनेर निकासका लागि सोच्नुपर्छ । हो, प्रधानमन्त्रीमा अहंकार देखिएकै छ । देखिनु स्वभाविक पनि छ । किनकि आफ्नै दलका प्रत...

यसपाली पनि महिला दिवस भाषणमात्र

देवी काफ्ले- -  ‘छोरीको जन्म, हारेको कर्म’ । अब पनि यो उखानलाई फेर्ने बेला भएन ? लोकतन्त्र आयो, छोरीहरूको लागि लोकतन्त्र आउनु पर्छ कि पर्दैन ? पर्छ भने १५ वर्षमा पनि छोरीहरूले किन सुरक्षाको अनुभूति गर्न सकेनन् ? किन छोरीहरूमाथिको हिंसा रोकिएन ? यसको जिम्मेवारी, जवाफदेही कसले लिने ? छोरीहरू जवाफ खोज्न थालेका छन् । यसपल्ट पनि ८ मार्च आयो र गयो । ८ मार्च अर्थात महिला दिवस । महिल...

बधाई, नेपाली सेनालाई बधाई

शाश्वत शर्मा- - -  गत बिहीवार महाशिवरात्रि, धूमधामका साथ भक्तिपूर्वक नेपाल लगायतका समस्त हिन्दू नरनारीले मनाए । महाशिरात्रिकै दिन, नेपालको राष्ट्रिय सेना, नेपाली सेनाले सदाझैं आफ्ने सेना दिवस पनि मनायो । हाम्रो नेपाली सेना गौरव गर्न लायक सेना हो । नेपाल एकीकरणदेखि एकीकृत नेपाली भूभागको सुरक्षासम्म नेपाली सेनाले गर्दै आएको छ । अब कतिपय आलोचनाले गोर्खाली सेना यो नेपाली सेना थिएन भनेर भने प...

झन अन्यौलग्रस्त भो राजनीति

शाश्वत शर्मा- -  वास्तवमा मुलुकको राजनीति अन्यौलग्रस्त बन्न पुगेको छ । भन्नेहरू भन्छन्, कुन बेला के हुने हो ? पत्तो छैन । सत्तारूढा र प्रमुख विपक्षीमात्रै होइन कि अन्य राजनीतिक दलहरू, जो नेपालमा प्रभावी छन्, मा पनि आन्तरिक समस्याहरू देखापरेका छन् । हिजोसम्म संसद विघटन विरूद्ध सर्वोच्चमा परेको मुद्दामा अल्झिएको मुलुक अहिले केपी शर्मा ओलीपछि प्रधानमन्त्री को हुने ? पार्टी हैसियत के हुने भन्...

घर सम्हाल्नेले मुलुक सम्हाल्न सक्छन्

अधिवक्ता गंगा दहाल– मानव सभ्यतादेखि लिएर अहिले यो मुलुकमा जति पनि परिवर्तनहरू भएका छन्, तत् तत् परिवर्तनहरूमा अत्यन्त ठूलो भूमिका महिलाहरूको पनि छ भन्नमा अत्युक्ति नहोला । पुरूषसरह महिला पनि विद्रोहमा उत्रिएकै हुन् । आजको यो परिवर्तनका लागि हिजो पुरूष सरह महिला पनि गिरफ्तार भए, चिसा छोडीमा रात बिताए, कैयौं महिला घाइते भए, कयौंले मृत्यु बरण गरि सहिद भए, जेल नेल सबै भोगे तर पनि महिलामाथि अ...

तिब्बती शरणार्थी बारे अमेरिकी कानुन

प्रेमसागर पौडेल- - प्रेमसागर पौडेल– एक चीनको नीति लिएको नेपालमा लगभग झण्डै बीस हजार बढी तिब्बतीहरू रहेका छन् भने झण्डै एक लाख असीहजार भारत, नेपाल, अमेरिका आदि मुलुकमा रहे बसेका छन् । प्रारम्भमा निर्वासित तिब्बतीहरू नेपालमा रहन र आवतजावत गर्न अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताहरू १९५१ Convention Relating to the Status of Refugees यसको १९६७ को प्रोटोकल अनुसार भएको थियो । सुुरूमा तिब्बतियनहरू मुस्तांग...

आम महिलालाई महिला दिवस के हो ?

देवी काफ्ले- -  अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस र अन्तर्राष्ट्रिय नारी वर्ष मनाएर संसारका सबै देशका सबै नारी पुरूषसरह स्वतन्त्र र बन्धनमुक्त होउन्, उनीहरूमा पनि जागरण पैदा होस् र पुरूषमा पनि महिला स्वतन्त्रता र महिला अधिकार आवश्यक छ भन्ने भावना विकास होस् भन्ने विश्वव्यापी मान्यता हो । नेपालको संविधानले लैङ्गिक समानताको प्रत्याभूति गर्न महत्वपूर्ण प्रावधानहरूको व्यवस्था गरेको र त्यसबाट महिलाम...

बृद्धाश्रमबारे नैतिकशिक्षा जरूरी भयो

देवी काफ्ले- - बृद्धाश्रम किन चाहिन्छ ? बृद्धाश्रम भनेको बुढाबुढीलाई थन्क्याउने र ज्यूँदै मार्नका लागि बनाउने हो भने यो नेपाली संस्कारको अपमान भएन र ? सन्तान वैदेशिक रोजगारीमा जान्छन्, व्यापार व्यवसायमा सफल भएका पनि धेरै छन् । तिनको काम नेपालमा बृद्धाश्रम बनाउन चन्दा दिने हो कि घरमा बृद्धबृद्धा हुनेले तिनको स्याहार सुसार गर्ने र जसको कोही पनि छैन, तिनका लागि बृद्धाश्रम बनाउने हो ? छोराछोरी, ब...

कमरेडहरू अब सच्चिनैपर्छ

अधिवक्ता गंगा दहाल– राजनैतिक प्रतिषोधको कारण मुलुक कहिलेसम्म अनिर्णयको बन्दी बनिरहने हो, एकले अर्कोलाई कहिलेसम्म धारे हात र नानाभाँति गालीगलोज घोचपेच दोषारोपण गरिरहने हो, अब बन्द गरे हुन्न र ? कहिले टुङ्गो नलाग्ने यस्ता गतिविधिले हरेक सचेत नागरिकहरूलाई आज यस्तो हरकतहरू चिन्ताको बिषय बन्दै गएको छ ।  सम्मानित सर्वोच्च अदालतले संविधानको गलत प्रयोग गरि असंवैधानिक कदम चालिएको अवस्थामा न...

युवाहरू किन अन्यौलमा ?

Prem Sagar Poudel---प्रजातन्त्र नेता र तिनका आसेपासेका लागि मात्र नभइ सम्पूर्ण नेपालीले अनुभूति गर्ने प्रकारको होस् । जबसम्म हामी दलभन्दा माथि उठेर देशको स्वार्थलाई सर्वाेपरी ठान्दैनौं, तबसम्म सुखी नेपाली र समृद्ध नेपाल सम्भव छैन । सरकारले पहिलो प्राथमिकतामा राखेर खासगरी ठूला भ्रष्टाचारीलाई कार्वाही गर्नसक्यो भने जनताले स्वतःस्फूर्त वाहवाही गर्न थाल्नेछन् । मुख्यतः नेपालमा रहेको अमेरिकी स्वार्...

देश र जनताभन्दा संविधान ठूलो हुन्न

स्वयम्भुनाथ कार्की - -  संविधान सबै समस्याको हल हो । संविधान मुलुक र जनता भन्दा ठूलो हो । अनि अव्यक्त रूपमा केही चलेका व्यक्तिहरू भन्दा सानो हो भन्ने मान्यता स्थापित गर्न खोजिएको छ । संसद विगटनको संवैधानिक इजलासमा परिक्षणको क्रममा देखिएका अनेकौ दृष्यका आधार यहि मान्यता स्थापित गराउने प्रयत्न हुन । यहि क्रममा हरेक पक्षले यो संविधानका मान्यता चुरचुर पारेको छ । ठहर जे भए पनि यो संविधान सर्...

प्रतिक्षा गरौं अर्को परिदृश्यको

शाश्वत शर्मा - - राजनीतिमा नाटकीय परिवर्तन भइरहेका छन् । राजतन्त्रको केन्द्रविन्दु भएर पनि छिटो छिटो दृश्यहरू फेरिने गरेका छन् । गत फागुन ७ गते ७१औं प्रजातन्त्र दिवस तथा त्रिभुवन जयन्तीको अवसर पारेर पूर्वराजाले दिएको समयानुकूल र सशक्त सन्देशले पनि निषेधको राजनीतिलाई अन्त्य गर्न लक्षित छ भने देशका लागि एकजुट हुन सबैलाई आग्रह गरिएको छ ।  पूर्वराजाको वक्तव्य आएपछि जसपाका अध्यक्ष डा.बाबुराम ...

सरकारसग मलाई सोध्नु छ–

देवी काफ्ले - -  आन्दोलन, आमसभा, नेताका पाखुरा सुर्कासुर्कीको सिजन चलिरहेको छ अहिले । जनसभामा मान्छेको अत्याधिक उपस्थिति गराउनु नै शक्ति हो भनेर शक्ति प्रदर्शन भैरहेको छ । सडकमा जुलुस, टर्चलाईट, लालटिन बालेर कालो पट्टि शिरमा बाँधेर नारा लगाईएको छ । दैनिक रूपमा भएका यी कार्यक्रमहरू दुई फरक फरक अभियानका लागि हुन् । निशुल्क बसमा मान्छे ओसार्ने, जनमानस जुटाउने नेताहरू कुर्सी र सत्ताका लागि अ...

यता किन छैन नागरिक आन्दोलन ?

वरिष्ठ अधिवक्ता शिव सिग्देल- - -  बलात्कार होस् कि हत्या, ती जघन्य अपराध हुन् । अपराध त अपराध नै हुन्छ, अपराधीलाई दण्ड दिने कानुनले हो । कानुनमाथि राजनीतिक दबाब प¥यो, ढिलासुस्ती भयो भने जाग्ने र जगाउने नागरिक समाजले हो । नागरिक आन्दोलनले हो । गंगामाया अधिकारी नेपालको कानुनका लागि, नागरिक समाजका सामु उभिएको यक्ष प्रश्न होइन र ? ४० वर्ष मुनीका महिलाहरुलाई मातापिता र वडाको सिफारिस नभए ...

व्यवस्था नै परिवर्तन गर्नुपर्छ

शाश्वत शर्मा - -  पुस ५ देखि संसद विघटनको पक्ष र विपक्षमा उल्झिएको मुलुक गत २ हप्ताअघि बैतडीकी किशोरी भागरथी भट्टको बलात्कारपछि हत्याको मामिलामा समेत अल्झिन पुगेको छ । निर्मला पन्त, सम्झना विकहरु त प्काशमा आएका अपराध हुन् । अहिले भागीरथी भट्टको काण्ड भएको छ । यस्तै प्रकृतिका कति घटनाहरु त प्रकाशमै आएका छैनन् । पििडत पक्षहरुलाई ठूलो रकम दिएर गुपचूप मिलाइएको, खासगरी बलात्कारको मुद्दामा, घटन...

गुलाफबाट मुक्कामुक्की कस्तो राजनीति हो यो ?

अधिवक्ता गंगा दहाल– युवा प्रेमी प्रेमिकाको जस्तो फूलको आदानप्रदानबाट सुरु भएको थियो, एमाले र माओवादीको एकीकरण र दुबैले भनेका थिए, नेकपाका हामी दुई पाइलट । अब नेकपा ५० वर्ष शासन गर्छ । नयाँ नेपाल बनाएर देखाउने छ भनेर समृद्ध नेपाल, सुखी नेपालको सपना देखाएकै हो । खुब हौसिएका थिए एमाले र नेकपा माओवादीले एकीकरणको न्वारानबाट नयाँ ना नेकपा पाउँदा । हौसला बुलन्द थियो । प्रचण्ड र माधव नेपालको प्...

महामहिम राष्ट्रपति महोदय, जदौ

देवी काफ्ले- -  नेपालको इतिहासमै हजुरको नाम सुनौलो अक्षरले लेखिनेछ । राजा पृथ्वीनारायण शाहकी बुहारी राज्यलक्ष्मीले पतिको देहावसान पछि छोरालाई गद्दीमा राखेर नायवी शासन चलाइन् । ससुराले शुरु गरेको बाइसे चौबिसे राज्य एकीकरण गरि सिङ्गो नेपाल निर्माण गर्ने कामलाई निरन्तरता दिइन् । कुटिल भाइ भारदारहरुले उनलाई सहयोग गरिरहेका उनका देवर बहादुर शाह र उनका बिचमा वैमनस्यता उत्पन्न गराई घर झगडा फैलाएर...

लोकतन्त्रमा किन हाहाकार हुनथाल्यो ?

राजन कार्की - -  बहुदल आयो भने प्रजातान्त्रिक नेपाल बन्छ भन्ने यिनै हुन् । यिनैले ०४७ को संविधान लेखे, जारी गरे र संविधानअनुसार चल्न सकेनन्, च्यातिदिए । हिन्दुधर्म र राजतन्त्र फालेपछि सुखैसुख पाइन्छ भनेर जनतालाई सपना देखाइयो, न शान्ति आयो न सुख पाइयो । अजङ अजङका अराजकतामात्र भोग्नुप¥यो । २०७२ को संविधान घोषणा भयो, न समृद्ध नेपाल र न सुखी नेपाली भए । निर्वाचनमा बहुमत पाए स्थिर सरकार र...

कहालीलाग्दो गरी बढ्यो बलात्कार र हत्या

अधिवक्ता गंगा दाहाल - -  निर्मला पन्तको बलात्कार र हत्यापछि धेरै वालिकाहरूको बलात्कार र हत्या भइसकेका छन् । यसैको अर्को श्रृङ्खला हो बैतडीकी भागिरथी भट्टको बलात्कारपछि हत्या प्रकरण । माघ २१ को यो घटनाले बल्ल राजनीतिक दलहरूलाई पनि तताएको देखियो । नेताहरूले पनि यसबारे बोले । तर, सरकारको असक्षमता भनेर यो घटनालाई राजनीतिकरण गरे । निर्मलाका सम्बन्धमा गृहमन्त्री रामबहादुर थापाले भनेका थिए&nda...

ओली र मोदीबाट केही हुन्न

शाश्वत शर्मा - -  ओली र मोदीबाट केही हुन्न, तीतो यथार्थ यही हो । जे गर्नुपर्छ, अब जनताले नै गर्नुपर्छ । नेकपाभित्रको प्रचण्ड–माधव समूहको राजधानीमा गरिएको शक्ति प्रदर्शन सफल भयो, न त माघ २२ को नेपाल बन्दको कार्यक्रम नै । उसो त, माघ २३ नेकपाभित्रकै ओली समूहले दरवार अघि गरेको जनबल प्रदर्शनमा पनि खासै दम थिएन । प्रचण्ड–माधव समूहले काठमाडौंमा दुई लाख जनता उतार्ने लक्ष्य लिएको थियो...

छोरीहरूको मृत्युमा हाँस्नेहरू सँग

देवी काफ्ले - -  आज पनि त्यही सेतो साडीलाई हाम्रा आमा काकीहरू संस्कारका रूपमा हेर्नुहुन्छ । पत्नी मरि सकेपछि दोस्रो बिहे गर्न पाइँदैन भनेर पुरूषलाई पत्नीको मलाम जान समेत नहुनेरनपर्ने र टाउको समेत खुर्कनु नपर्ने चलन चलाइयो । पत्नीको देहावसानको तेह्र दिनपछि नै बेहुली खोजिन्थ्यो तर त्यहि समाजमा पति वियोगमा महिलाले सौन्दर्यका सम्पूर्ण वस्तुहरू फालेर कुरूप बन्नुपर्ने वातावरणलाई निरन्तरता दिएर ...

मुलुक द्वन्द्वतर्फ

शाश्वत शर्मा- - -  संसद विघटनको समर्थन र विरुद्वमा अहिले सिंगो मुलुक तातेको छ । नेपालको गणतान्त्रिक संविधान अन्तर्गतमा भएको संसद विघटनको अभ्यासलाई लिएर एकथरि संविधानसम्मत नै भएको जिकीर गरिरहेका छन् भने यसका विपक्षीहरु चाहिं यो गणतन्त्र, संघीयता र धर्मनिरपेक्षताको खारेजीका लाग गरिएको हो भनेर दावी गरिरहेका छन्  अथाृत मुलुक दुईभागमा विभक्त भएको छ । अझ अचम्मको कुरो, सरकारका प्रभावशाली मन...

कति नङ्ग्याउने छोरी चेलीलाई ?

देवी काफ्ले- -  संसारका सात अर्ब मान्छेहरु मध्ये साढे तीन अर्ब त महिला छन् । ती तीन मध्ये एक तिहाइ अर्थात् एक अर्बको हाराहारी महिला हरेक दिन हिंसा सहन बाध्य छन् । संसारमा यो भन्दा ठूलो महायुद्ध के हुन सक्छ ? महिलाहरु नेपालमा मात्र हैन संसारका हरेक देशमा हिंसाको शिकार हुन्छन् । विकसित राष्ट्रहरुमा झन् धेरै हिंसा हुने गरेका छन् । दुःखको कुरा धेरैजसो हिंसा परिवार भित्र नै घटिरहेका छन् । समय...

दोषी त वह्मा थिए, नारीमा किन दोष

कोसिका शर्मा–  मान्छेलाई चेतनशील प्राणी भन्नुमा, मान्छे चिन्तनशिल हुनु हो, नत्र हेर्नू बोल्नु र सुन्न त जनावरले सक्छ तर जनावर चेतनशील नहुनुमा चिन्तन मननको कमी छ । जनावरले गर्ने गल्ती र मान्छेले गर्ने गल्तिमा फरक केही नभएरै किन जनावरलाई सजायको रुपमा शारीरिक कष्ट दिइन्छ अनि उसमा हुने मानसिक असरको किन कुनै ब्याख्या हुदैन किन कि हामी त्यहाँसम्म पुग्न चाहदैनौ । चेतनालाई ज्ञानात्मक, भावात...

दल हैन देश, दलको हैन स्वतन्त्रता

स्वयम्भुनाथ कार्की- - -  राणा शासन ढाल्न संगठित भएर खोलिएका दलहरु निरन्तर रुपमा वर्तमानसम्म अस्तित्वमा छन् । पञ्चायतको करिव तीसबर्ष नेपालमा कानुनतः दलहरु प्रतिवन्धित रहे । कुरो अनौठो लाग्न सक्छ तर सत्य हो कि त्यही तीसबर्ष दलहरुको विकासको निमित्त सबैभन्दा उर्वर रहे । अति नै सोझा र सरल स्वभावका राजा वीरेन्द्र र उनलाई प्रभावमा लिएर जे पनि गराउन सक्ने, रानी ऐश्वर्यालाई रिझाउन सफलहरुले बाबुको ...

अन्यथा...देश असफल हुन्छ

शाश्वत शर्मा- -  दुईलाख मान्छे उतार्ने धक्कु लगाएका प्रचण्ड–माधव गुटले संसद बिघटनविरुद्ध गत शुक्रवार देखाएको जुलुस र आमसभा पूरै असफल भएको छ । सहरीया सचेत वर्गले उक्त विरोधसभालाई नजरअन्दाज गरिदिए भने खरिद गरेर तराईबाट उतारेका मान्छेहरुले घूमघामको अवसरका रुपमा प्रयोग गरे । कतिले त किन राजधानी आएको भन्नेसमेत बताउन सकेनन् । त्यसो त उक्त विरोधसभामा सांसद भङ्ग विरुद्धको विरोधसभा भनिएता पन...

प्रजातन्त्र,लोकतन्त्र कि दलतन्त्र

स्वयम्भुनाथ कार्की- - -  विगत दशकौदेखि केवल दलको उपस्थितिलाई मात्र प्रजातन्त्र परिभाषित गर्ने प्रयत्न भइरहेको छ । जनताको अधिकार भनेको केवल दलहरुले दिएका उम्मेदर मध्ये कसैलाई छान्नु मात्र भएको जस्तो परिभाषा गरिंदैछ । निर्णय प्रक्रियामा जनताको प्रत्यक्ष भागिदारी फिटिक्कै नभए पनि त्यसलाई लोकतन्त्र वा प्रजातन्त्र मानिनु पर्ने आग्रहले दुराग्रहको सीमा छोएको छ । लोकतन्त्र वा प्रजातन्त्र जे नाम...

हामी घृणित नेताका भेंडा नै हौं त ?

देवी काफ्ले-- कहिले दुई वर्ष कहिले अढाई वर्ष त कहिले तीन वर्ष! पाँच वर्षमा त कहिल्यै चुनाव नहुने भो । नेपाली जनताले स्थिर सरकार बेहोर्न नपाउने नै हुन् त ? जब जब नेताका लागि कुर्सीमा भागबन्डा पुग्दैन तब तब संविधान गलत देखिन्छ अनि सरकारले कू गर्छ । अनि पक्ष विपक्षमा तानातान र हानाहान शुरु हुन्छ । विरोध गर्नु, नारा जुलुसको शुरुआत गर्नु र मनपरि चुनाव घोषणा हुनु त लोकतन्त्रको गहना पो बनाईदिए । जबक...

शवका वाकसहरु ?

गंगा दहाल – गतहप्ता एयरपोर्टमा देखिएको कारुणिक दृश्य हो यो । शव बुझ्न जानेहरुको भीड । शव वाहनलाई भ्याइनभ्याई । एकैदिन १८ शव आयो । मलेसियाबाट आएका यी शवहरुले सरकारलाई केही भनेन ? सडकमा आन्दोलन गर्नेहरुले मान्छे गएर मान्छेका शव किन आए भनेर देखेनन् ? संसद पुनस्र्थापना हुनुपर्छ भनेर सडक तताइरहेका नेताहरुले यी शवका बारेमा बुझ्नपर्छ कि पर्दैन ? बोल्नुपर्छ कि पर्दैन ? आज शव भएका यिनै मान्छेक...

सबै अटाउने व्यवस्थाको खोजी

शाश्वत शर्मा- -  राजावादी हिन्दुवादी एकथरि नेताहरु अहिले औधि खुशी देखिन्छन् । जनआन्दोलनबाट नै कोठे बैठक, फोस्रो आश्वासन, दिवास्वप्नमा लीन यी नेताजीहरु केही समयदेखि आँधीबेहरीको रुपमा आएका राजतन्त्र पुनस्र्थापना र  हिन्दुराष्ट्र कायम गर्ने आन्दोलनले दिनप्रतिदिन जरा गाडेपछि यी आफूलाई खाँटी राजावादी बताउनेहरुको पारा सय डिग्रीभन्दा माथि चढेको छ । साथै अहिलेकै संविधान राजतन्त्र होइन कि पञ्...

संविधान हलो कि मुङ्ग्रो ?

बरिष्ठ अधिवक्ता शिव सिग्देल- -  ‘गल्ती भयो भन्दैमा पश्चातापमा नडुब्नुहोस्, त्यसलाई सुधार्न र सतर्क हुनेतर्फ लाग्नुहोस् । आफनो गल्तीहरु नसुधार्नेले कहिल्यै सुख पाउँदैनन् तर फरक यत्ति हो कि एउटै गल्तीमा पटक पटक फस्नु मूर्खको लक्ष्यण हो ।’ कुनै विद्वानले भनेका यी वाक्यहरु यतिबेला नेपाली राजनीतिमा गला लागेका छन् । हामीले गल्ती गरेका छौं कि छैनौं ? हामी गल्ती सुधार्नतिर लागेका छौं...

कहा छ संविधान, कहा छ कानुन ?

धर्मरत्न श्रेष्ठ- -  अदालत अदालतजस्तो छ कि छैन ? अदालतमा संविधान, कानुनअनुसारको सहज व्यवस्था छ कि छैन ? यो आम प्रश्न हो र यो आम प्रश्नमा कसैको पनि सकारात्मक जवाफ सुनिदैन । किन ? किनकि नेपालमा कानुनको नौ सिङ् हुन्छ । जसले जसरी पनि व्याख्या गर्न सक्ने पनि कानुन हुन्छ । अब त न्यायाधीशको चित्त दुख्यो भने संविधान, कानुनले जे सुकै भनोस्, स्वविवेकको हतियार उठाएर न्यायलाई काक्रो चिरेजस्तो चि...

होस् गरौं, फेरि आयो चुनावको मौसम

देवी काफ्ले- -  फेरि आज बेशी चौतारामा माईक घन्किरहेका छन् ।चर्का नारा गुन्जीरहेका छन् । देश बिकासमा जोड दिनेछौं, देशलाई सिंगापुर बनाउछौं । हामी यो देशलाई स्वीट्जरल्यान्ड बनाउंछा, भोका नांगा कोहि हुने छैनन् । गाँस बाँस कपासको ब्यवस्था हुन्छ । गाउँमा गाडी गुड्नेछन् । चाइना रेल चढ्ने कि भारतिय रेल तपाईंको रोजाई हुनेछ । स्कुल, कलेजहरु खोलिनेछन् । शिक्षा निशुल्क हुनेछ । स्वास्थ्यचौकी, अस्पताल ...

गणतन्त्र चलाउन असक्षमहरू

वरिष्ठ अधिवक्ता शिव सिग्देल - - जनयुद्ध र जनआन्दोलनमा विदेशीको व्यापक लगानी रहेछ, यी नेताका हिम्मत र आँटलेमात्र भएको होइन भन्ने कुरा घामजत्तिकै छर्लङ्ग भएको छ । आफ्नो मेहनत, आफ्ना सन्तानको मायाँ हुनु मान्छेको गुण हो । गणतन्त्र घोषणा, संघीयता र धर्मनिरपेक्षता सहितको संविधान नेपालका ठूला पार्टीहरूले आमनागरिकको अपेक्षा अनुसार घोषणा गरेका होइन रहेछ । त्यसैले यिनलाई गणतन्त्र, संघीयता, संविधानको खा...

सकेजति नाङ्गिने र नङ्ग्याउने लोकतन्त्र

राजन कार्की- -  सामान्य सभ्यताको सीमासमेत बाँकी नराखेर गालीगलौज चलिरहेको छ । सर्पले सर्पको खुट्टा देख्छ भनेझैं प्रत्येक नेता एकदोस्राप्रति कोपरा खन्याउन पछि परेको छैन । कसैले कसैलाई नङ्ग्याउन बाँकी राखेनन् । राजनीतिक संस्कार, सभ्यता केही पनि बाँकी छैन । लोकतान्त्रिक राजनीति भट्टीबाट निस्केका जड्याहहरूको झगडाजस्तो पो देखिन थाल्यो । अब पनि कसैले नेपालमा लोकतन्त्र छ भन्छ भने त्यो व्यक्ति मा...

अव त हामी जनता चेतौं

शाश्वत शर्मा - - धेरैपल्ट सत्तामा पुगेर असफल भएको कांग्रेसले गत शनिवार ३३० निर्वाचन क्षेत्रमा वर्तमान ओली नेतृत्वको सरकार विरूद्धको प्रशर्शन र सभा आयोजना गरेको थियो । नेपाली कांग्रेसले आउँदा माघ ३ गते ७५३ पालिका र माघ ८ गते ६७४३ वडामा पनि विरोधसभा र प्रदर्शनको आयोजना गर्ने बताएको छ । कांग्रेसले अधिनायकवादी शैलीको विरोध गर्ने ? के भन्ने ? यो मुलुकलार्ई रसातलमा पु¥याउने मुख्य जिम्मेवार नै का...

नेपालमा अमेरिकी प्रभाव बढ्दैछ

प्रेमसागर पौडेल- -  नेपालमा बाह्य शक्तिको उपस्थिति राजनीतिक, आर्थिक, साँस्कृतिक, सैन्य, सामाजिक लगायतका क्षेत्रमा प्रचुरमात्रामा छ । राणा शासनदेखि नै वैदेशिक हस्तक्षेप बढ्न थालेको भए पनि पञ्चायतकालको उत्तरार्धमा निकै कसिलो भएको महशुस गरिएको हो । वैदेशिक हस्तक्षेपमा नै राजनीतिक परिवर्तनका लागि वातावरण बनाइएको सम्बन्धितहरूले बेलामौकामा स्विकारेका छन् । जो छर्लङ्ग छ । अमेरिकाको छातावाट भारत...

राजनीति पनि हास्य

धर्मरत्न श्रेष्ठ- -  लोकतन्त्र आयो भनेर हौसिनेहरु हाँस्न थालेका छन् । हाँस्नका लागि अव सिस्नोपानीले देखाउने हास्यव्यङ्गका लागि तिहार पर्खनु पर्दैन । मदनकृष्ण, हरिवंश आचार्यले देखाउने कुनै हाँस्य टेलिश्रृंखला पनि कुर्नु पर्दैन । नयाँ नेपाल बनाउँछु भन्नेहरुले दिनहुँ हाँस्यव्यङ्ग देखाइरहेका छन् । फरक यत्ति छ कि यो राजनीतिक हास्यकला हो, मुख्य कलाकारहरुमा प्रधानमन्त्री केपी ओली, उनका प्रत...

निरुपालको मुखबाट ओलीको आवाज

वरिष्ठ अधिवक्ता शिव सिग्देल- -  संंविधानअनुसार संसद विघटन गर्न कहाँ मिल्थ्यो र ? प्रधानमन्त्रीले त्यो काम गरिदिए, राष्ट्रपतिले लालमोहर ठोकिदिइन् । अव संविधानअनुसार सरकार चलेको छ भन्ने अवस्था छैन । नयाँ चुनावमा गएको सरकार आफैमा काम चलाउन सरकार हुन्छ, यसबारेमा राष्ट्रपति अझै बोलेकी छैनन्, मानौं राष्ट्रपति प्रधानमन्त्रीको बशमा परेकी छिन् । बशमा परेको मान्छे, बशमा पार्नेको इसाराबिना बोल्दैन, ...

विदेशी चरणमा गिर्नु बुद्धिमानी होइन

वेदराज पन्त- - महामण्डलेश्वर श्री पुण्यानन्द गिरि भन्नुहुन्छ– आजको प्रासङगिक विÈय धर्म सापेÔता र निरपेÔताले दिने अर्थको व्याख्या गर्नु हो । यसमा सर्वप्रथम धर्मको अर्थ स्पष्ट हुनु जरुरी छ । धारण्ँ र पोÈण्ँ गर्ने Ôमता जसमा हुन्छ, त्यो गुण्ँ र स्वभावयुक्त हुन्छ धर्म । पानीमा प्राण्ँी मात्रलाई जीवन धारण्ँ गराउने गुण्ँ रहन्छ । पानीले शरीर सफा गरिदिन्छ, भा&ldquo...

नेताहरु गैह्रजिम्मेवार देखिए

प्रेमसागर पौडेल–    १. अन्य दलका नेताहरु पनि गैह्रजिम्मेवार नै देखिएका हुन् । यतिबेला मुद्दा नेकपाको छ । नेकपाका जिम्मेवार नेताहरु सडकदेखि अदालतसम्म बाझाबाझ गरिरहेका देखिन्छन् । मेरो निष्कर्ष छ– नेकपाका दुवै नेताहरू गैरजिम्मेवार देखिए । नपाउनेले छोरापायो खेलाइ खेलाइ मा¥यो भन्ने उखान जस्तो गरे । कस्तो अचम्मको दृश्य हो यो ? प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनका लागि सुरक्षा खर्च ...

अब जे हुन्छ, चाडै हुन्छ

शाश्वत शर्मा- -  नयाँ नेपालको नाराले केही गर्न सकेन । अब जे हुन्छ चाँडै हुन्छ । केही न केही परिवर्तन हुन्छ भन्ने आशा, जिज्ञासा र उत्सुकता जनस्तरमा बढेर गएको छ । संसदको बिघटनपछि आन्दोलनमय भएको मुलुकको ध्यान फेरि एकपटक आफूतिर आत्रर्षितगर्दै पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाह सपरिवार झापाको दमक पुगेका छन् । त्यसो त, संसद पनस्र्थापनाको माँग सहित माधव–प्रचण्ड गूट लगायत जसपाहरु समेत सडकमा उत्रिसके...

खै के आश गर्नु ?

अधिवक्ता गंगा दहाल- - गंगा दहाल– २०७७ पौष ५ गतेका दिन प्रधानमन्त्रीले संसद विघटन गरे पश्चात नेकपा भित्र उत्पन्न भएको बिभाजनको अवस्थाले हरेकको मन मस्तिष्कमा अनौठो तरङ्ग साथै अव के पार्टीको के होला, देशको के होला भन्ने जिज्ञासा उत्पन्न गरेको छ । को को कुन कुन कित्तामा रहने भन्ने कुराको पार्टी कमिटीहरु देखि लिएर प्रदेश सभा, राष्ट्रिय सभाका, संसदका सांसदहरुमा चासोको बिषय बनेको देखिन्छ । लाग...

कस्तो मुलुक, कस्ता जनता

शाश्वत शर्मा--  सचेत नेपालीको ध्यान नेकपा कहिले बिभाजन हुन्छ भन्नेमा थियो, प्रधानमन्त्रीले आगामी वैशाख २३ र २७ गते मध्यावधिको सिफारिस गरिदियो, राष्ट्रपतिले ल्याप्चे ठोकिदिइन् । प्रधानमन्त्रीले ल्याएको संवैधानिक परिषद सम्बन्धी अध्यादेश झण्डै दुई तिहाइको बहुमतमा गएर बज्रियो, मध्यावधि घोषणा भयो । पूर्व राजाले नेपालगञ्जका मेयर धवल शमशेरसँग व्यक्त गर्नुभएको ‘मलाई दलहरुले राजा बनाएका पनि...

हामी कति धेरै गलत भयौं

अधिवक्ता गंगा दहाल--  गंगा दहाल– २०७७ साल पुस ५ गते जनतालाई जिल्लाराम पार्ने दुई घटना एकैसाथ घटेका छन् । नेकपा नेतृत्वको सरकारविरुद्ध नेकपाकै सांसदहरुले अविश्वासको प्रस्ताव दर्ता गरे । अविश्वासको प्रस्तावको बिपक्षमा प्रधानमन्त्री केपी ओलीले आगामी वैशाख १७ र २७ गते दुई चरणमा मध्यावधि निर्वाचन गर्ने घोषणा गरिदिए । सरकारले पठाएको प्रस्तावमा राष्ट्रपतिले मञ्जुरी दिन कत्ति बेर लगाइनन् ।...

नेपाललाई अस्थिरताको आगोमा झोसियो

प्रेमसागर पौडेल–  मैले बारम्बार भन्दै आएको छु, दुवैपक्ष मिल्नुको अर्को विकल्प छैन । मिल्दा तपाईंहरूलाई मात्रै होइन देश र जनतालाई पनि फाइदा हुन्छ । मेरो सुझावलाई कसैले पनि महत्वपूर्ण ठानेनन् । झण्डै दुई तिहाइको शक्ति भएको नेकपाका नेताहरुले परिपक्वता देखाउन सकेनन् । सत्ता र शक्तिको लडाइँमा आफू आफूमै भिड्न थालेपछि अन्ततोगत्वा नतिजा मध्यावधि चुनावसम्म पुगेरै छाड्यो । प्रधानमन्त्री त...

राजतन्त्र, गणतन्त्र, प्रजातन्त्र

स्वयम्भुनाथ कार्की-- सडकमा फेरी नारा जुलुस शुरु भएको छ । शुरु भन्नु त्यति उपयुक्त नहोला, किनभने अव भविष्यमा कहिले संघर्ष गर्नु नपर्ने अन्तिम आन्दोलन भनेको आन्दोलनले संघर्ष रोक्न सकेन । त्यसपछि त झन बन्द, हडताल, तोडफोड, हिंसा आदि बढेर गएको छ । जनआन्दोलन २ भनेर स्वनामाकरण गरिएको आन्दोलनले राजसंस्थाको चाह राख्नेलाई तितरवितर गरेको थियो । यो अवस्थामा उनिहरु प्रत्येकले आफुलाई एक्लो भएको ठाने । दमनको...

सपना नै विचारको चावी हो

सागर पाण्डेय, काठमाडौं-- -  सांसारिक प्रगतिको कुरा होस् या अध्यात्मिक जागरणको सपनाले ठूलो योगदान पुर्याएको देखिन्छ । हामी मुर्छित हुँदा पनि सपना देख्न सकिने अस्तित्वको कस्तो ब्यवस्था होला ? सपना चलचित्र सरह हुन्छ तर सुत्ने बितिकै सपना देख्ने पनि होलान् । सपना देखाउने र देख्ने हो ? तपाईं त आँखा चिम्लेर, कान थुनेर आफुलाई बिस्तरामा समर्पित गरिदिनु भएको थियो । शरीरको प्रणालीलाई स्वचालित बनाउ...

हँसायो, हँसायो कांग्रेसले बेस्सरी हँसायो

धर्मरत्न श्रेष्ठ--    कांग्रेसका बरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेललाई तनहुँमा ३ घण्टा पक्राउ गरेर छाडियो, अघिल्लो दिनको साटो भोलिपल्ट उनले पुलको उद्घाटन गरे । र, प्रतिक्रिया दिए– अझै राणा शासन गएकै रहेनछ । पेलेर शासन गर्ने सरकार अधिनायकबादी हो । चुपचाप सत्ताबादी बनेका कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा बल्ल ब्यूँझिछन्, गुर्जिहाले– मङ्सिर २९ गते ७७ जिल्लामै नेकपा नेतृत्वको सरक...

महिलामा गुम्सिएको क्षमता

गंगा दहाल--  गंगा दहाल– आम महिलाहरुको अन्तरनिहित गुम्सिएको क्षमतालाई बाहिर निकाली त्यस क्षमताको बिकास गर्नुनै महिला सशक्तीकरण हो । महिलाहरुको क्षमताको वृद्धिका लागि राज्यले र विभिन्न सामाजिक संघ संस्थाहरुले महिलाको अन्तरनिहित क्षमताको बिकासका लागी विभिन्न प्रयास पनि गर्दै आएको देखिन्छ, सुनिन्छ तर नगन्य रुपमा मात्र उपलब्धि भएको छ । यही गतिमा जाने हो भने अझै कति पुस्ता पर सम्म जानुपर्...

लैङ्गिक हिंसाविरुद्धका १६ दिन

देवी काफ्ले--- नोभेम्बर २५ देखि डिसेम्बर १० सम्म महिला हिंसा बिरुद्धको १६ दिने अभियान । संयुक्त राष्ट्रसंघको सन् १९९९ को महासभाले नोभेम्बर २५ लाई महिला हिंसा विरुद्धको दिवसका रुपमा मनाउने निर्णय गरेको हो  । हरेक वर्षको २५ नोभेम्बरदेखि १० डिसेम्बरसम्म १६ दिन लैङ्गिक हिंसाका विरुद्ध ऐक्यबद्धता जनाउन र जनचेतना कायम राख्न कार्यक्रमहरु गरिन्छ  । आजकल त झन् दिवस मनाउन गरिने कार्यक्रम त झन...

शासक होइन, शासन परिवर्तन

शाश्वत शर्मा– –  अव समय आयो, शासक परिवर्तनको । जनता सडकमा निस्किन थाले । राजतन्त्र समर्थकहरुको स्वतःस्फूर्त ¥याली ठाउँ ठाउँमा सुरु हुन थालिसकेपछि, राष्ट्रद्रोहीहरुको मुटुमा ढ्याङ्ग्रो ठोक्न थालेको छ । डा.बबुराम नाम भए पनि आम नेपालीले भारुराम भनेर चिन्ने एक राष्ट्रद्रोहीले गणतन्त्रको भात पाक्न ढिलो भयो भनेर राजतन्त्रको गू नखाऔं भनेर राजतन्त्रको समर्थनमा निस्केको ¥यालीम...

अब राष्ट्रिय झण्डा उठाऔं

स्वयम्भुनाथ कार्की– प्रजातन्त्र केवल शव्दमा सिमित भएको छ । स्थानिय निकाय दल र नेताहरुको पैसाको जोहो गर्ने संयन्त्रमा बदलिएका छन् । योग्यताको आधारमा भन्दा चाकरी र ‘पत्रम पुष्पम्’को आधारमा स्थान पाउँछ । काम गर्नु भन्दा ‘पत्रम पुष्पम्’मा गरेको लगानी नाफा सहित उठाउनु उसको पहिलो प्राथमिकता भयो भने त्यो स्वभाविक नै मान्नु पर्दछ । सत्तामा दल बदलिने वित्तिकै आफ्नो पद पन...

हामी प्रो नेपाली बनौं

नेपाल देश र नेपालीको स्वार्थ रक्षाका लागि म जस्तोसुकै बलिदानी दिन तयार छु । आज प्रत्येक नेपालीमा यस्तै कसिलो भाव र भावना आवश्यक छ । प्रो.इन्डियन, प्रो.चाइनिज वा प्रो.अमेरिकन होइनौं, हामी नेपाली हौं । हामी पहिले नेपाली नै हौं, पहिला नेपाली नै हुनुपर्छ, यसैमा हाम्रो भलो छ । नेपाली हुनुमै सुखद भविष्य छ । जुनसुकै परिवर्तन अथवा जुनसुकै व्यक्तिको नेतृत्वको सरकार गठन भए पनि भ्रष्टाचारमा अडेको...

अव विप्लवसँग एकता

काठमाडौं । नेकपा (माओवादी केन्द्र) का अध्यक्ष गोपाल किराँतीले नेत्रविक्रम चन्द विप्लव नेतृत्वको नेकपासँग एकता गरिने खुलासा गरेका छन् । मंसिर ८–१० गतेको बैठकले यस्तो निर्णय गरेको किराँतीले बताए । समाजवादी आन्दोलनको साझा सूची बन्नेछ । पार्टीका अध्यक्ष किराँतीले अब व्यापक ध्रुवीकरणमा जाने हो भन्दै विप्लवसँग गम्भीर छलफल भैरहेको पनि स्पष्ट पारेका छन् । किराँतीका अनुसार आगामी बैशाखमा राष्ट्रिय...

रत्नपार्कमा पद्मरत्न तुलाधरको शालिक किन ?

धर्मरत्न श्रेष्ठ---   पद्मरत्न तुलाधरले देश र देशवासीका लागि कुन त्यस्तो योगदान गरेछन् र उनको सालिक रत्नपार्कको नामै बदलेर त्यही स्थानमा राख्नुपर्ने ? रत्नपार्क आफैमा ठिक छ, यसमा बेठिक हुने अथवा अलोकतान्त्रिक देखिने कुन त्यस्तो सवाल छ र ? होला, कम्युनिष्ट आन्दोलनमा पद्मरत्नको योगदान होला । एउटा दल, विचारको प्रतिनिधित्व गर्ने व्यक्ति राष्ट्रको विभूति हुनसक्छ ? हो, शंखधर साख्वा ऐतिहासि...

समस्याका जड १२ बुँदेका पात्रहरु

युवराज घिमिरे--- नेपाली राजनीतिका प्रखर विश्लेषक युवराज घिमिरेको दृष्टिमा अस्थिर राजनीतिक  समस्याको जरो के हो ? घिमिरे भन्नुहुन्छ– १२ बुँदेपछि संघीयता, गणतन्त्र तथा धर्म निरपेक्षता जस्ता महत्वपूर्ण विषयलाई ‘प्रगातिशीलता’ र ‘अग्रगमन’ को जामा ओढाएर नेपालका राजनीतिक नेतृत्व, नागरिक सामाज र मिडियाकर्मी त्यसको पछि त लागे नै, त्यसमा आम जनताको संलग्नता र प्रजातान्त्...

गाईजात्रै देखाए कम्युनिष्टले

बरिष्ठ अधिवक्ता शिव सिग्देल-- लाजमर्नु शासन बन्यो लोकतन्त्र । लोकतन्त्र आफैमा उत्तम व्यवस्था हो, लोकतन्त्र भनेको लोकप्रतिको जवाफदेहीता हो । जवाफदेहीता त शून्य हुनपुग्यो । वास्तवमा लोकतन्त्रको नाममा जुन शासन चलिरहेको छ, यो शासन भनेको निरंकूशतन्त्र हो । प्रचण्डजस्ता जनयुद्धकारी नेता, जसले सर्वहाराको काँधमा बन्दुक राखेर यति ठूलो परिवर्तन गर्न सफल भए, त्यस्ता नेता यतिसम्म तल झर्न सक्छन् भनेर देख्...

राजालाई विश्वास दिलाएर छुरी धसियो

दीर्घराज प्रसाई-- राजालाई विश्वास दिलाएर गिरिजाले पडाडिबाट छुरी हाने ! त्यसलाई धोका दिएर विदेशीको इशारामा आफै  राष्ट्रप्रमुख बनेर संवैधानिक मर्यादा तोडे । त्यसैको परिणम आज देश  अन्योलग्रस्त बनेको छ ।  २०६३  सालको जनआन्दोलन सफल भएपछि जनआन्दोलनको नेताको हैसियतबाट प्रधानमन्त्री  बनेर, २०४७ सालको संविधान अनुसार गिरिजाप्रसादले राजदरबारमा राजा  ज्ञानेन्द्रबाट सपथग्रशण ...

नेपालमै परीक्षण थालियो

धर्मरत्न श्रेष्ठ---   नेपालमै उत्पादित कोरोनाविरुद्धको औषधि ४ सय ६६ जनामा परीक्षण सुरु भएको छ । यसका लागि औषधि उत्पादकले ३६ लाख बराबरको औषधि निशुल्क उपलव्ध गराएको जनाएको छ । कोभिड १९ ले मृत्यु हुनेहरुको संख्या हजार नाघिसकेको छ । कोरोना झण्डै झण्डै घरघरमै फैलिन थालिसकेको स्थितिमा देउराली जनता फर्मास्यूटकल्सले फाबिर २०० नामक औषधि उत्पादन गरेर क्लिनिकल परीक्षण गराउन थालेको हो । कोरोनाले...

निरंकूश नेतातन्त्रबाट मुक्तिको संघर्ष

स्वयम्भुनाथ कार्की--- नेपालीहरु विगत लामो समयदेखि निरंकुशताको चपेटामा परेका छन । केवल रानीको पञ्जापत्रको आधार लिएर एक शताव्दी भन्दा धेरै समय हुकुमी शासन चलाउन सफल राणा परिवार मुखैमा नियम र कानुन लिएर बसेको थियो । मध्ययुगको यो राज्य प्रणाली आधुनिक युगमा विस्थापित हुँदै गएको कुरा पद्मसम्सेरले त बुझे तर अन्य राणाले बुझेनन । राणा शासन कायम नै रहेको भए यसवेला श्री ३ हुनेको मनमा मेरो बाजेको पदवी खोस...

चीनले किन भारत परस्त भन्यो ?

हुम्लामा चीनले ११ वर १२ नम्बर पिलर सा¥यो, सीमा मिच्यो भनेपछि ग्लोबल टाइम्सले कांग्रेसले नभएको सीमा विवादलाई उचालेको आरोप लगाउँदै भारत र पश्चिमा देश परस्त दलका रुपमा चित्रित गरेपछि कांग्रेसले नोभेम्बर १० मा प्रकाशित समाचारको खण्डन गरेको छ । कांग्रेसले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘ग्लोबल टाइम्सको आधारहीन र आपत्तिजनक टिप्पणीको नेपाली कांग्रेस निन्दा गर्दछ । नेपालको राष्ट्रिय अखण्डता...

काम गर्न नदिएर घेराबन्दी गर्ने ?

प्रचण्डको ८ पृष्ठ लामो पत्रको  जवाफ दिँदै प्रधानमन्त्री तथा अध्यक्ष ओलीले १० पेज लामो पत्र लेखेर सोधका छन्– नेतृत्व हस्तान्तरणको बाटो छाडेर चलखेल, गुटबाजी किन ? मलाई घेराबन्दी गर्ने, सरकारलाई काम नै गर्न नदिने, यो के भइरहेको छ ? के विगतमा पनि प्रधानमन्त्रीको हातखुट्टा बाँध्ने र घेराबन्दी गरिएको थियो र ? थोरै नै होला, सरकारले गरेका सकारात्मक काम सरकारमा रहनेले मात्रै प्रचार गर्ने, पा...

देश नदेख्ने नेता, के नेता ?

प्रेमसागर पौडेल--- जसले आफ्नो देशको सिमानाको रक्षा गर्न सक्दैन, त्यो नेता होइन र हुन सक्दैन । अहिलेको ब्यवस्था भनेको खुलारुपमा भ्रष्टाचार गर्ने हुनपुग्यो । हाकाहाकी प्रतिस्पर्धात्मक रुपमा भ्रष्टाचार गरिरहेछन्, पक्ष र प्रतिपक्ष दुवै मिलेर अपराधिकरण गरिरहेछन् । पञ्चायती ब्यवस्थामा घुस टेबुलमुनिबाट लिन्थे, अहिले घुस नलिई कसैले काम गर्दै गर्दैनन् । अव हामी सबै देशका लागि एकजुट हुनुपर्छ । देशको म...

कसको दबाबमा मानिदिएको ?

काठमाडौं । पूर्व सञ्चारमन्त्री गोकुल बास्कोटाले भन्नुभएको छ– देशलाई संघीयता खाँचो नै थिएन, द्वन्द्व व्यवस्थापनको लागि मान्दिनु परेको हो । द्वन्द्व व्यवस्थापनका लागि मानिदिनु परेको भए, मान्दिनु भनेर दबाब दिने शक्ति कुन थियो ? देशी त कोही थिएनन्, विदेशी भारत कै दबाब हो त ? सरकारले मन्त्रिपरिषद्बाट देशको नाम ‘सङ्घीय लोकतान्तिक गणतन्त्र नेपाल’ नलेख्ने निर्णय गरेपछि यतिबेला बादबि...

गुलामी चक्रव्यूहबाट निस्कन सकेनौं

डा.राजेश अहिराज--- काठामाडौं । अधिकांस  वकिल र न्यायाधीशहरु राजनैतिक दलको आवरणमा वा भातृ  संगठनमा क्रियाशील रहने अनि स्वतन्त्र र निष्पक्ष न्यायको कुरा गर्ने ? कसरी न्याय हुन्छ ? राजनीतिक दलमा आबद्ध रहि न्यायाधीशले नेताको गुलामी गरुन्जेल स्वतन्त्र न्यायालय रहन सक्दैन । राजनीति र अपराध छुट्टीनु पर्छ । राजनीतिको अपराधिकरण र अपराधको राजनीति करण गर्न मिल्दैन । हरेक नागरिकले नेपाली भएकोमा...

ग्रेटर कालापानी यसरी सम्भव छ

बुद्धिनारायण श्रेष्ठ---- नेपालको उत्तरी सीमामा १८ भारतीय सैन्य चेकपोस्ट १७ वर्षसम्म थियो । ती भारतीय चेकपोस्ट सर्लक्क उठाएर पठाउन यदुनाथ खनाल, भीमबहादुर पाँडे, क्षेत्रबिक्रम राणा, ऋषिकेश शाह, पदमबहादुर खत्री, कीर्तिनिधि बिष्ट, राजा महेन्द्रले जसरी चाप्लुसीपूर्ण कूटनीति, कुटिल रणनीति, चातुर्यपूर्ण वार्तानीति अपनाएर भारतको अन्तर्राष्ट्रिय छवी जोगाएर भूमिका खेले । अहिले ओलीले मात्र होइन तर सक्षम...

के तुलना गर्ने ०४६ अघि पछिका ३० वर्षको

ध्रुवहरि अधिकारी-- सबैभन्दा ठूलो खडेरी भनेकै ‘विश्वसनीयताको खडेरी’ हुन पुगेको छ । तपाईं–हामी समाचारका उपभोक्ता आफूले उपभोग गर्ने वस्तुको शुद्धता र ताजापनमा ढुक्क हुने अवस्थामा छौं त ?  जति पनि बोल्न लेख्न पाइन्छ तर सुनवाइ कहीं कतै हुँदैन । पहिले यसको ठीक उल्टो अवस्था थियो । लेखिहाल्न सावधानी अपनाउनुपर्ने तर लेखेको, छापेको कुरामा शासकहरूको दृष्टि पुग्ने । २०७७ सालको भदौम...

लुटैलूट छुटैछूट भएको देश नेपालमात्रै हो

प्रा. जनार्दन सुवेदी-- घोडगधा एउटा अचम्म को जन्तु होः चढ्न पनि नमिल्ने, काटेर खान पनि नमिल्ने ।  जुन देशका मन्त्री दलालहरु र कमिसन एजेन्टसँग दिनदहाडै आफ्नै कार्यकक्षमा अर्बौंको बार्गेनिङ गर्छन् र त्यसको अडियो सार्वजनिक हुन्छ । लोकलाजले पदबाट बिदा भए पनि पशुपतिको साँढे जसरी निर्धक्क समाजमा टाउको उठाएर जो चोर उसैको ठूलो स्वरको शैलीमा टेलिभिजनका पर्दामा वायु फ्याँकिरहेका देखिन्छन् । सरकारी ...

भारतले प्रधानमन्त्री रअका भनेर देखाइदियो

प्रेमसागर पौडेल--- प्रधानमन्त्री केपी ओलीले यसअघिको चुनावी सभाहरुलाई सम्बोधन गर्दै चटके शैलीमा भन्नुभएको थियो– हाम्रा राष्ट्रियहितको रक्षा गर्ने अभियानमा छौं । नेकपाले जितेपछि चिल्ला सडकहरू बन्नेछन् । ती सडकका ठाउँठाउँमा प्लेनसमेत ल्याण्ड गर्नसक्ने चौंडा हुनेछन् । देशभरि उद्योग, स्कुल, कलेज खुल्नेछन् । यतिधेरै विकास निर्माणका लागि पैसा कहाँबाट आउँछ भन्लान् । पैसा अमेरिकाबाट आउँछ । अब नेप...

विप्लवका भाइरल अभिव्यक्ति

   काठमाडौं । ‘राजा विरेन्द्र हुँदाहुँदै राजतन्त्र विरुद्ध जनता उतार्न कुनै पनि हालतमा नसक्ने भएपछि नारायणहिटी दरवार हत्याकाण्ड घटाईएको थियोे र विरेन्द्रको मृत्यु पश्चात राजा ज्ञानेन्द्रको परिवारलाई उक्त घटनाको दोषी आरोप लगाएर जनतामा भ्रम सिर्जना गरि राजतन्त्रलाई कमजोर पार्ने काम भयो । त्यसैको फलस्वरूप राजतन्त्र कमजोर हुँदै गयो र जनतालाई झुक्याएर राजतन्त्र बिरुद्ध उनीहरुलाई उतार...

भारतीय पत्रकार भन्छन्

वरिष्ठ भारतीय पत्रकार आनन्द स्वरुप बर्मा भन्छन ः ‘कालापानी नेपालकै हिस्सा हो, राजा महेन्द्रले भारतीय सेना बस्नमात्र दिएका थिए । नेपालविरुद्ध विष बमन गरिरहेको चर्चित टीभी आजतकर्कै रेडियोसँग गत शुक्रवार पत्रकार बर्माले यसरी सही सत्य बोलेका हुन् । तथापि भारतका मिडिया र केही नेताहरु नेपालमाथि खनिएकै छन् । भारतका स्थलसेनाध्यक्षदेखि भारतीय सत्ताले समेत कसैको इसारामा नेपालले कालापानी, लिम्पिया...

रअले गल्नेभो, दशैपछि सरकार ढल्नेभो

काठमाडाँैं । रअ प्रमुख सामन्तकुमार गोयल आउनुभो, प्रधानमन्त्रीलाई भेट्नु भो, रात नेपालमै बिताउनु भो र रातभरि र भोलिपल्ट नक्साल र ललितपुरका होटलमा कसकसलाई भेट्नु भो, अनि फर्कनुभो । भेट्नेले मैले भेटेँ भनेनन्, भेटेको छैन भन्नेहरुको ताँती लागेको छ । गत बुधवारदेखि नेपाली राजनीतिमा आँधी हुरी चलिरहेको छ । ओलीबिरोधीहरु भन्न थालेका छन्– दशैंपछि कर्णाली प्रदेशमा जस्तै केन्द्रमा ओली ढल्छन् । ए...

दशैं दशा नबनोस्

गंगा दहाल – दशै न त धेरै जाडो न त धेरै गर्मी यस्तो मौसममा मनाइने हिन्दुहरुको महान चाड हो । यो शरद ऋतुमा पर्दछ । दशै बिशेष शक्ति र सत्यको विजयको प्रतीकको रुपमा मनाइन्छ । महिसासुर, रक्तबिज, शुम्भ, निशुम्भ आदि नाम गरेका राक्षसहरुलाई बध गरी देवताहरुलाई रक्षा गरेको हुनाले दशैमा नारी शक्ति स्वरुप शक्ति देवी दुर्गा भवानीको बिशेष आराधना गरि मनाइन्छ ।  दशैमा देवी दुर्गाको पुजा आराधना गरे पछ...

नेपाली र अंग्रेजी भाषाका केही आश्चर्य र केही रमाइला प्रसङ्ग

चन्द्रमणि गौतम---  (१) संसारमा २ अर्बभन्दा बढी मानिसले जानेको भाषा भएकोले अंग्रेजीको विविधता व्यापक छ । अमेरिकी, बेलायती, अस्ट्रेलियाली, क्यानाडाली, न्युजिल्याण्डी, भारतीय, द.अफ्रिकी, नाइजिरियाली गरी अँग्रेजीका ८ मुख्य व्याकरणगत भिन्नता, उच्चारण, हिज्जे, शैलीका संस्करणगत विविधता छन् । यति धेरै ब्यापकता र विविधता भएको अर्को भाषा चल्तीमा छैन । (२) अंग्रेजीबाट नेपाली भाषामा धेरै शब्द आएका छ...

बोल बाबुराम बोल

बरिष्ठ अधिवक्ता शिव सिग्देल---- देशको भूतपूर्व प्रधानमन्त्री, जनयुद्धबाट खारिएर आएका नेता, सांसद, बुद्धिजीवी, जिम्मेवार नागरिक, यस्ता व्यक्तिले बोलेका कुरा बहुलाले अथवा जड्याहले बोलेको कुरा हुनसक्दैन । बाबुरामले गार्खाको पालुङटारबाट बोलेकोमात्र होइन, राजधानीमा आएर थप प्रमाणित पनि गरेका छन् । बोलेकै हो । प्रधानमन्त्री केपी ओली, नेकपाका अध्यक्ष प्रचण्ड र कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा मिले...

किन हराउँदै गयो राष्ट्रियता ?

हेमविक्रम सिलवाल-- स्वतन्त्र नागरिक समाजका अगुवा हेमविक्रम शिलवालले प्रश्न गरेका छन्– देशभक्तिका कुरा गरेर नथाक्नेहरुमा किन राष्ट्रियता हराउँदै गयो ? सिलवालको प्रश्न छ– भावी पुस्तासम्म पुग्दा यस्तो यथस्थितिमा नेपालीपन नै लोप हुने त होइन ? वातावरण र पर्यावरण, सुसंस्कृति र पहिचान, कला र जन्म जन्मान्तर र पूर्वीय दर्शन नेपाली आधारशीला तपोभूमि काष्ठकला साहित्य नेपालका आधारभूत सिद्वान्त...

कहिलेसम्म बोक्सी आतङ्क

देवी काफ्ले--- सप्तरी, परसाहीकी ३० वर्षीया मञ्जुदेवी सदालाई गत जेठमा बुहारी भुटियादेवीले बोक्सीको आरोपमा कुटपिट गरिन्  । ‘बोक्सी लागेर नवजात शिशुको मृत्यु भएको’ भन्दै मञ