banner
banner

जनतातिर हेरौं

अधिवक्ता गंगा दहाल–
नेपालमा संघीय गणतान्त्रिक मुलुकको घोषणा गरिएको दिन २०६५ साल जेठ १५ गते संबिधान सभाको ऐतिहासिक पहिलो बैठकले राजतन्त्रको अन्त्य गरि नेपालमा गणतान्त्रिक मुलुक घोषणा गरिएको दिन  हो । यसकारण हरेक वर्ष गणतन्त्र दिवस मनाइने गरिन्छ । गणतन्त्र दिवसमा गण अर्थात जनसहभागिता नदेखिनु चाहिं दुर्भाग्य नै हो ।
अझ यसपल्ट त टुँडिखेल र राष्ट्रपति निवासमा गणतन्त्र दिवस नमनाएर कोरोनाबाट सुरक्षा हुनेगरी नेपाली सेनाको भवनमा मनाइएको छ । गणतन्त्र दिवस नमनाएको भए जाति हुन्थ्यो । किनकि गण कोरोनाबाट प्रताडित छन् । पहिले जनतालाई कोरोनाबाट मुक्त पारेर गणतन्त्र दिवस मनाउनु उचित हुनेथियो । जंगी अड्डामा गणतन्त्र दिवस मनाउँदा अनेक चर्चा परिचर्चा पनि सुनियो ।
नेपाली जनताको चाहाना, अपरिहार्यता अनुरूप लामो संघर्ष त्याग तपस्या समर्पण राजनैतिक सदाचार इमानदारीता देश प्रेमको खातिर महान नेता कार्यकर्ता  कयौं नेपालीका छोराछोरीले जीवनको आहुती दिएका थिए गणतन्त्र स्थापनाका खातिर । आज तिनै शहीदहरूको बलिदानी जीवनको आहुतीको प्रतिफल गणतान्त्रिक मुलुकमा छौ हामीहरू । गणतान्त्रिक मुलुकको घोषणा पश्चात् गणतन्त्रलाई संस्थागत गर्नका निमित्त संबिधानले प्रत्याभूत गरेका प्रक्रिया पूरा गरिए । गरिंदै छन् । निर्दिष्ट कानुन बमोजिम मुलुकमा तीन तहका सरकार भए । स्थानीय सरकार प्रादेशिक सरकार केन्द्रीय सरकार । संबैधानिक शासन ब्यवस्था अनुरूप सरकार चलेका छन् भनिन्छ तर जनतामा चलेको जनअनुभूति भने गराउन सकिएको छैन ।
यति लामो त्याग तपस्या संघर्ष पश्चात् आएको गणतन्त्रको मूल मर्म भनेको आम जनताको जीवनमा परिवर्तन ल्याउनु हो । जनतालाई सुखी बनाउनु हो । अधिकार सम्पन्न बनाउनु हो । जनतालाई मालिक बनाउनु हो । सबै जनताका आधारभूत आवश्यक्ता पूरा गर्नु हो । गास, बास, कपास, सुरक्षा र स्वास्थको अभावले जनता प्रताडित हुनुहँुदैन गणतन्त्रमा । जनताको आशा र अपेक्षाका कुरा सुनिनु पर्छ । प्रत्येक जनताका मागहरूको संबोधन हुनुपर्छ । जनतालाई रोजगार मूलक बनाउनु पर्दछ । गणतन्त्रमा जनतानै सर्वोपरी ठान्नुपर्दछ र देशलाई समृद्धि शुसासनको बाटोतिर उन्मुख गराउनु पर्दछ । देश विकासको लागि तिब्र गतिमा लाग्नु पर्दछ । विभिन्न कलकारखानाको अवधारणा अघि सार्नु पर्दछ । कानुनी राज्यको अनुभूति  दिलाउनु पर्दछ । जनतालाई सरकार छ भन्ने अनुभूत गराउनु  पर्दछ । सबै खाले भेदभावको अन्त्य हुनुपर्दछ । यहीँ हो गणतन्त्रको मूल मर्म ।
यस्तो भएको छ त ? गणतन्त्रका गरिमा र महिमा कायम छन् त ? यी प्रश्न गणतन्त्र हाँक्नेहरूका लागि यक्ष प्रश्न हुन्, घोच्ने प्रश्न हुन् । अझै यी प्रश्नहरूको जवाफ नखोज्ने र गणतन्त्रको मर्यादमा नचल्ने हो भने सुदिनको कामना दुर्दिनमात्र होइन, देशकै दुर्भाग्यमा परिणत हुन पनि धेरै बेर नलाग्न सक्छ ।
संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको स्थापनाका निमित्त बलिदानी भएकाहरूको रगत अझै ताता र ताजा छन् । ती रगततिर हेरेर आत्म मूल्याङ्कन किन नगर्ने ?
कैयौं नेपाल आमाका छोराछोरी बेपत्ता छन । कयौंले आफन्त गुमाएको पीडा छ । कति जिउँदो लास अपांगताको शरीर बोकेर जिइरहेका छन । अझै कति पीडित छन्, राज्यको ध्यान यता जानुपर्छ, होइन र ? अरू सबै छोडेर जनताका सपना पूरा गर्न तिर लाग्नु पर्दछ । जनता उसै त अनेकौं बिपत्तिको मारमा परेका छन् । यावत अवस्थालाई बेवास्ता गर्दै स्वार्थ लिप्त भै गणतन्त्रलाई आम जनताको आँखामा औचित्यहीन बनाउने कसको अधिकार छ ?  स्वार्थ लिप्त हुनबाट माथि उठेर हिजो आफैले गरेको प्रतिवद्धताहरू र दिएका वचन पूरा गर्नु पर्छ कि पर्दैन ?? आम जनताको अधिकारसँग खेलवाड गर्नुलाई कदापि उचित मान्न सकिन्न । प्रश्नै प्रश्नका ताँतीलाई बोलीले होइन व्यवहार उत्तर दिन सक्नुपर्छ जिम्मेवारहरूले ।
गणतन्त्र प्राप्त भयो । गणतन्त्र १४ वर्षे भइसक्यो । साह्रै ठूलो संघर्षले प्राप्त भएको गणतन्त्रलाई सही सदुपयोग गर्नुपर्ने हो । स्वार्थको सतहबाट माथि उठेर देशको र जनताको हितमा उभिनु पर्ने हो । सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप आयोग छ, बेपत्ता आयोग छ, त्यहा ६५ हजार उजूरी छन् । ती जनताका आँसु हेर्ने कहिले ? तिनले न्याय र पिडकले सजाय पाउने कहिले ? कैयौं आफन्त गुमाएका परिवारलाई संझिएर शक्ति र स्वार्थको होडबाजी र अहंकारबाट अब त मुक्त हुनुपर्छ । कानुनी राज्य, विधि विधानको शासनमा रहेर  गणतन्त्रलाई जोगाउनतिर लागौं । आपसी मनभेद र मतभेद छाडौं । गणतन्त्र जोखिममा छ, गणतन्त्रलाई जोगाऔ ।

प्रतिकृया दिनुहोस / Comments

Reality Nepal

E-Paper